Dysponent części budżetowej

Dysponent części budżetowej to podmiot, któremu powierzono zarządzanie określoną częścią budżetu państwa. Pojęcie to ma charakter ustawowy i zostało zdefiniowane w ustawie „Finanse publiczne”. Nie oznacza wyłącznie jednej, ściśle określonej funkcji, lecz obejmuje kilka kategorii osób i organów, pod warunkiem że dysponują one częściami budżetu państwa.

Do tej grupy należą przede wszystkim kierownicy jednostek, organy wskazane w przepisie dotyczącym organów wymienionych w art. 139 ust. 2 ustawy, właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych, wojewodowie oraz kierownicy państwowych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 114 ust. 3 pkt 2. Samo zajmowanie określonego stanowiska nie wystarcza. Konieczne jest również faktyczne przypisanie danej osobie albo organowi uprawnienia do dysponowania częścią budżetu państwa.

Znaczenie pojęcia polega na wskazaniu podmiotów odpowiedzialnych za prowadzenie gospodarki w ramach określonej części budżetu. Dysponent stanowi więc punkt odniesienia dla działań związanych z planowaniem, uruchamianiem i wykorzystywaniem środków objętych daną częścią budżetu, a także z wykonywaniem zadań finansowanych z tych środków. Dzięki temu przepisy mogą określać obowiązki i uprawnienia nie w odniesieniu do każdej jednostki z osobna, lecz wobec kategorii podmiotów pełniących funkcję dysponenta.

W praktyce status dysponenta ma znaczenie dla organizacji przepływu środków oraz dla przygotowania i wykonywania planów finansowych. Pojęcie pojawia się także w przepisach regulujących gospodarkę finansową jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych. W tym kontekście wiąże się między innymi z zatwierdzaniem planu dochodów gromadzonych na wydzielonym rachunku i wydatków finansowanych z tych dochodów, a także z czasowym przekazywaniem środków lub ograniczeniem wydatków do czasu otrzymania planu finansowego. W każdym przypadku chodzi o podmiot, który dysponuje określoną częścią budżetu państwa i wykonuje związane z tym ustawowe kompetencje.