Dyskryminacja bezpośrednia

Dyskryminacja bezpośrednia oznacza takie potraktowanie osoby fizycznej, które jest dla niej mniej korzystne niż traktowanie innej osoby znajdującej się w porównywalnej sytuacji, a przyczyną tej różnicy jest określona cecha lub okoliczność dotycząca tej osoby. Definicja tego pojęcia znajduje się w ustawie „o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania” i służy wskazaniu jednej z form naruszenia zasady równego traktowania.

Aby mówić o dyskryminacji bezpośredniej, należy uwzględnić kilka elementów:

• osobą, której dotyczy sytuacja, musi być osoba fizyczna;
• musi wystąpić mniej korzystne traktowanie, czyli gorsze potraktowanie w porównaniu z inną osobą;
• porównanie powinno dotyczyć osób pozostających w porównywalnej sytuacji;
• różnica w traktowaniu musi mieć związek z jedną z cech wymienionych w ustawie: płcią, rasą, pochodzeniem etnicznym, narodowością, religią, wyznaniem, światopoglądem, niepełnosprawnością, wiekiem albo orientacją seksualną.

Porównywana osoba może być traktowana korzystniej obecnie, mogła być tak traktowana w przeszłości albo mogłaby być tak potraktowana w podobnych okolicznościach. Oznacza to, że ocena nie musi opierać się wyłącznie na zestawieniu dwóch osób, które w tym samym czasie rzeczywiście znalazły się w identycznej sytuacji. Znaczenie może mieć również porównanie z wcześniejszym sposobem traktowania albo z tym, jak potraktowano by inną osobę w analogicznych okolicznościach.

W praktyce pojęcie pozwala ocenić, czy niekorzystne potraktowanie było związane z jedną z chronionych cech, a nie jedynie z inną, niezależną okolicznością. Nie każda różnica w traktowaniu oznacza więc dyskryminację bezpośrednią. Konieczne jest ustalenie zarówno mniej korzystnego traktowania, jak i jego związku z cechą wskazaną w ustawowej definicji. Pojęcie ma znaczenie przy stosowaniu przepisów dotyczących równego traktowania i rozpoznawaniu sytuacji, w których zasada ta mogła zostać naruszona.