Dopuszczenie do eksploatacji typu

„Dopuszczenie do eksploatacji typu” to określony w ustawie „Transport kolejowy” proces prowadzący do formalnego i praktycznego zezwolenia na użytkowanie danego typu rozwiązania stosowanego w transporcie kolejowym. Chodzi nie o pojedynczy egzemplarz, lecz o typ pojazdu, budowli albo urządzenia, który ma zostać dopuszczony do użytkowania.

Pojęcie obejmuje dwa rodzaje działań:

• czynności faktyczne, czyli działania związane z przygotowaniem, sprawdzeniem lub oceną danego typu,
• czynności prawne, a więc działania prowadzące do formalnego rozstrzygnięcia w sprawie dopuszczenia.

Oba te elementy tworzą jeden proces. Nie wystarcza samo wykonanie czynności technicznych ani samo przeprowadzenie działań formalnych. Znaczenie ma ich łączne przeprowadzenie w odniesieniu do właściwego typu pojazdu, budowli lub urządzenia. Proces kończy się wydaniem świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu. Świadectwo jest zatem formalnym potwierdzeniem zakończenia procedury i osiągnięcia celu, którym jest dopuszczenie określonego typu do użytkowania.

W praktyce pojęcie wyznacza ramy postępowania poprzedzającego wykorzystanie danego rozwiązania w transporcie kolejowym. Pozwala rozdzielić etap przygotowania i oceny typu od późniejszego użytkowania pojazdu, budowli lub urządzenia. Wskazuje również, że dopuszczenie nie następuje automatycznie, lecz wymaga wykonania odpowiednich czynności faktycznych i prawnych oraz uzyskania dokumentu kończącego ten proces.

Definicja ma znaczenie przy stosowaniu przepisów ustawy „Transport kolejowy”, które odnoszą się do świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu, a także do samych działań poprzedzających jego wydanie. W każdym przypadku trzeba ustalić, jakiego rodzaju obiektu dotyczy postępowanie i czy zostały wykonane wszystkie czynności konieczne do zakończenia go wydaniem właściwego świadectwa.