Dopłata

Dopłata to dodatkowa kwota pieniężna, którą należy uiścić albo którą można otrzymać obok świadczenia podstawowego, w celu wyrównania wartości, pokrycia części kosztów lub zapewnienia określonego wsparcia. Termin ten nie ma jednej, uniwersalnej definicji w polskim prawie. Jego znaczenie wynika z przepisów regulujących daną czynność, stosunek prawny albo program pomocy.

Dopłata może mieć charakter:

• wyrównawczy, gdy służy zrównoważeniu różnicy między wartością nieruchomości, udziałów lub innych praw a wysokością świadczenia wzajemnego;
• publicznoprawny, gdy jest formą pomocy finansowanej ze środków publicznych, na przykład do oprocentowania kredytu, składek ubezpieczeniowych albo przewozów pasażerskich;
• umowny, gdy jej wysokość, termin zapłaty i sposób rozliczenia określają strony;
• korporacyjny, gdy wiąże się z funkcjonowaniem spółek, w szczególności z przyznaniem dopłaty w gotówce w związku z połączeniem spółek;
• rozliczeniowy, gdy pozwala wyrównać należność ustaloną w związku ze wzrostem wartości nieruchomości lub przeniesieniem praw do gruntu.

W przepisach o gospodarce nieruchomościami dopłata może towarzyszyć zamianie nieruchomości, sprzedaży gruntu z zastosowaniem pomocy publicznej albo przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność. W razie udzielenia pomocy przy sprzedaży jej wysokość może odpowiadać różnicy między wartością nieruchomości a ceną, a przekroczenie dopuszczalnego poziomu pomocy może powodować obowiązek uiszczenia dopłaty. Przepisy mogą określać zapłatę jednorazową, ratalną lub rozłożoną na dłuższy okres.

Dopłata występuje także przy ustalaniu opłaty adiacenckiej po podziale nieruchomości. Jeżeli wartość nieruchomości wzrosła, należność może zostać rozliczona przez przekazanie gminie praw do odpowiedniej działki, z wyrównaniem różnicy w formie dopłaty. W innych dziedzinach termin oznacza przede wszystkim wsparcie finansowe, między innymi do kredytów mieszkaniowych, składek ubezpieczeniowych i usług transportowych. O tym, czy dopłata jest obowiązkiem, świadczeniem należnym uprawnionemu czy elementem rozliczenia, decyduje podstawa prawna i okoliczności konkretnego przypadku.