Przepis ustanawia wyłączenie dotyczące spraw dyscyplinarnych związanych z dopingiem w sporcie. Oznacza to, że regulacji zawartych w tym rozdziale nie stosuje się do takich spraw. Decydujące znaczenie ma więc przedmiot sprawy: musi ona dotyczyć kwestii dyscyplinarnej związanej z dopingiem w sporcie. Sam przepis nie określa, jakie zasady obowiązują zamiast tych regulacji ani jak przebiega takie postępowanie.

o sporcie

Przepis potwierdza, że dotychczasowa Komisja do Zwalczania Dopingu w Sporcie nadal jest tą samą Komisją także na gruncie tej ustawy. Nie ustanawia więc nowego podmiotu, lecz wskazuje, że istniejąca Komisja jest uznawana za Komisję w rozumieniu ustawy. Dzięki temu jej nazwa i status pozostają punktem odniesienia przy stosowaniu przepisów tej ustawy.

Przepis określa, czym zajmuje się ustawa: obejmuje sprawy związane ze zwalczaniem dopingu w sporcie. Wskazuje też dwa ważne obszary jej regulacji. Pierwszym jest organizacja i zakres działania Polskiej Agencji Antydopingowej, a drugim organizacja i zakres działania Polskiego Laboratorium Antydopingowego. Oznacza to, że przepis wyznacza ogólny przedmiot ustawy, bez opisywania szczegółowych zasad postępowania.

o zwalczaniu dopingu w sporcie

Przepis określa skład Rady Agencji, wymagania stawiane jej członkom oraz ograniczenia dotyczące pełnienia tej funkcji. Rada Agencji liczy siedmiu członków. W jej skład wchodzą przedstawiciele trzech ministrów, właściwych do spraw wewnętrznych, zdrowia oraz finansów publicznych, a także przedstawiciel Polskiego Komitetu Olimpijskiego. Pozostałe trzy miejsca są przeznaczone dla osób wykonujących zawody w dziedzinach medycyny, sportu, etyki, biologii lub prawa. Osoby te muszą dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zadań Rady Agencji, co odnosi się do ich odpowiednich cech i kwalifikacji w kontekście pracy w tym organie.

Przepis wskazuje również, kto nie może zostać członkiem Rady Agencji. Funkcji tej nie może pełnić osoba skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, osoba niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych ani osoba ukarana dyscyplinarnie za doping w sporcie. Są to przesłanki wyłączające możliwość członkostwa.

Dodatkowo członkostwa w Radzie Agencji nie można łączyć z funkcją we władzach polskiego związku sportowego ani z funkcją członka Panelu Dyscyplinarnego. Oznacza to, że przepis rozdziela członkostwo w Radzie od wskazanych ról w strukturach sportowych i dyscyplinarnych. W praktyce reguluje zarówno reprezentację poszczególnych środowisk w Radzie, jak i podstawowe wymogi związane z jej niezależnym i prawidłowym działaniem.

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2017/1051/text/U/D20171051Lj.pdf

Przepis określa, kto może przeprowadzać kontrolę antydopingową w sporcie. Zgodnie z ust. 1 czynności te wykonują kontrolerzy, a ust. 2 wskazuje wymagania, które musi spełniać osoba mogąca pełnić tę funkcję.

Warunki obejmują zarówno cechy osobiste i formalne, jak i przygotowanie zawodowe. Kontrolerem może zostać osoba, która:

- ukończyła 18 lat i ma co najmniej wykształcenie średnie albo średnie branżowe;
- posiada pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych;
- ma nieposzlakowaną opinię;
- nie była prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
- nie była karana dyscyplinarnie za doping w sporcie;
- nie jest pracownikiem ani nie pełni żadnej funkcji w polskim związku sportowym;
- ukończyła szkolenie kontrolerów i zdała egzamin kończący to szkolenie;
- posiada ważny certyfikat kontrolera.

Zestawienie tych wymagań oznacza, że sama wiedza lub doświadczenie nie wystarczają do wykonywania kontroli. Przepis wymaga jednocześnie spełnienia kryteriów dotyczących wieku, wykształcenia, statusu prawnego, opinii, niekaralności, niezależności od polskiego związku sportowego oraz ukończenia określonego szkolenia. Ważny certyfikat stanowi dodatkowo formalne potwierdzenie uprawnienia do pełnienia funkcji kontrolera. Regulacja ma zapewniać, aby kontrolę antydopingową przeprowadzały osoby przygotowane, posiadające odpowiednie kwalifikacje i pozostające poza wskazanym związkiem organizacyjnym.

Przepis określa zasady szkolenia kontrolerów antydopingowych. Za organizację i przeprowadzanie szkolenia odpowiada Agencja, a jego podstawą jest program szkolenia. Program powinien obejmować w szczególności zagadnienia dotyczące organizacji i działania krajowego oraz międzynarodowego systemu zwalczania dopingu w sporcie, definicji dopingu, zasad i przebiegu kontroli antydopingowej, a także praw i obowiązków kontrolera antydopingowego oraz odpowiedzialności dyscyplinarnej za doping w sporcie.

Szkolenie mogą prowadzić wykładowcy i instruktorzy należący do określonych kategorii. Są to osoby z co najmniej dwuletnim doświadczeniem zawodowym w przeprowadzaniu kontroli antydopingowej, a także pracownicy Agencji odpowiedzialni za koordynowanie lub planowanie kontroli, realizację lub obsługę postępowań dyscyplinarnych albo rozpoznawanie wniosków o zgodę na używanie substancji lub metody zabronionej. Wśród prowadzących mogą być również lekarze posiadający wiedzę o skutkach zdrowotnych stosowania dopingu oraz osoby z co najmniej tytułem magistra z zakresu nauk prawnych i wiedzą dotyczącą przepisów o zwalczaniu dopingu w sporcie.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na wskazaniu zarówno zakresu wiedzy przekazywanej podczas szkolenia, jak i wymagań dotyczących osób, które mogą je prowadzić. Ma to zapewnić, aby przygotowanie kontrolerów obejmowało kwestie organizacyjne, proceduralne, medyczne i prawne związane z ich zadaniami.

Przepis określa podstawę i zasady przetwarzania danych osobowych zawodników przez Agencję w związku z kontrolą antydopingową, zarówno podczas zawodów, jak i poza nimi. Kontrola jest zadaniem realizowanym w interesie publicznym. Jej cele obejmują zapewnienie uczciwości współzawodnictwa sportowego, ujawnienie przestępstw wskazanych w art. 48 ust. 1 i art. 49 oraz ochronę zdrowia zawodników.

Zakres danych jest szeroki i obejmuje zarówno podstawowe dane identyfikacyjne i kontaktowe, jak nazwisko, imię, adres, numer PESEL, obywatelstwo, wizerunek, adres poczty elektronicznej i numer telefonu, jak również informacje związane ze sportem i kontrolą antydopingową. Agencja może przetwarzać między innymi dane o miejscu pobytu, stosowanych lekach i suplementach, transfuzjach krwi, karach dyscyplinarnych, zgodach na używanie substancji lub metod zabronionych, dokumentację medyczną oraz wyniki analiz próbek fizjologicznych. Dane mogą być przetwarzane w systemie teleinformatycznym.

Przekazywanie danych innym właściwym organizacjom antydopingowym, w tym organizacjom międzynarodowym i krajowym, organizatorom zawodów oraz Światowej Agencji Antydopingowej jest dopuszczalne, gdy jest niezbędne do kontroli antydopingowej lub ustalenia odpowiedzialności dyscyplinarnej. Dostęp do danych mają mieć wyłącznie osoby posiadające pisemne upoważnienie i zobowiązane do zachowania tajemnicy.

Co do zasady dane są przechowywane tylko przez czas potrzebny do zakończenia kontroli i ustalenia odpowiedzialności, nie dłużej niż 10 lat od ich uzyskania. Wybrane dane mogą być przechowywane dłużej, jeśli są niezbędne do ustalenia odpowiedzialności dyscyplinarnej. Dane podlegają okresowej weryfikacji, a zbędne lub przechowywane po upływie właściwego terminu są niszczone. Wystąpienie z żądaniem, o którym mowa w art. 18 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, nie wpływa na realizację zadania Agencji.

Przepis określa, jakie zachowania uznaje się za doping w sporcie, obejmując zarówno działania zawodnika, jak i określone zachowania innych osób. Katalog naruszeń jest szeroki. Obejmuje między innymi obecność substancji zabronionej, jej metabolitów lub markerów w próbce fizjologicznej, użycie albo usiłowanie użycia substancji lub metody zabronionej, a także unikanie pobrania próbki, odmowę jej pobrania lub niezgłoszenie się na pobranie bez ważnego uzasadnienia i po uprzednim powiadomieniu.

Dopingiem może być również nieprzekazanie wymaganych informacji o miejscu pobytu, manipulowanie kontrolą antydopingową, posiadanie substancji lub przyrządów, ich wprowadzanie do obrotu, a także podanie zawodnikowi substancji lub metody zabronionej. Przepis obejmuje ponadto pomocnictwo, podżeganie, świadome współdziałanie, naruszenie warunków dyskwalifikacji oraz działania mające zniechęcić osobę zgłaszającą naruszenie lub kierowanie wobec niej gróźb.

Szczególne znaczenie ma współpraca z osobą pomagającą w przygotowaniu do współzawodnictwa sportowego, która odbywa dyskwalifikację, została uznana za uczestniczącą w dopingu albo działa jako przedstawiciel lub pośrednik takiej osoby. Taka współpraca jest dopingiem, jeżeli nie zostaną przedstawione dowody, że nie była związana ze sportem lub pracą zawodową albo że nie można było jej uniknąć. Zakaz współpracy z osobą wskazaną w ust. 1 pkt 10 lit. b trwa 6 lat albo przez okres dłuższy, jeżeli tak wynika z wymiaru orzeczonej kary.

Wyjątek dotyczy przypadków określonych w ust. 1 pkt 1, 2, 6 i 8, gdy użycie lub posiadanie jest uzasadnione względami leczniczymi, a zawodnik ma wymaganą zgodę na używanie substancji lub metody zabronionej.

Przepis określa rolę i podstawowe zasady działania Panelu Dyscyplinarnego, zwanego dalej „Panelem”, w sprawach odpowiedzialności za doping w sporcie. Panel ma działać **niezależnie i bezstronnie**, co wskazuje na obowiązek samodzielnego oraz obiektywnego rozstrzygania spraw.

Podstawą działania Panelu są reguły, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, Światowy Kodeks Antydopingowy oraz przepisy Międzynarodowej konwencji o zwalczaniu dopingu w sporcie. Regulacje te wyznaczają ramy, w których Panel wykonuje swoje zadania. W zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej za doping Panel rozstrzyga zgodnie z zasadami Światowego Kodeksu Antydopingowego i stosownie do przepisów konwencji wskazanej w art. 2 pkt 1.

Istotnym elementem przepisu jest przyznanie Panelowi kompetencji do orzekania **w pierwszej i w drugiej instancji**. Oznacza to, że przepis przewiduje jego udział zarówno w początkowym rozpoznaniu sprawy, jak i na kolejnym etapie postępowania. Art. 35 nie opisuje szczegółowego przebiegu postępowania ani rodzajów rozstrzygnięć, lecz wskazuje organ właściwy do rozstrzygania odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz podstawowe standardy, którymi powinien się kierować. W praktyce przepis łączy wymaganie niezależności i bezstronności Panelu z oparciem jego orzeczeń na wskazanych regułach antydopingowych i konwencyjnych.

Przepis określa skład Panelu oraz wymagania stawiane jego członkom. Panel może liczyć nie więcej niż dwudziestu członków, przy czym do rozstrzygania w każdej instancji musi być ich co najmniej pięciu. Regulacja wskazuje więc zarówno maksymalną liczebność całego Panelu, jak i minimalną liczbę osób potrzebnych do orzekania.

Członkiem Panelu może zostać osoba spełniająca łącznie określone warunki. Powinna mieć doświadczenie zawodowe w dziedzinie medycyny, sportu, etyki, biologii lub prawa. Co najmniej połowa członków Panelu musi jednak posiadać wykształcenie wyższe z zakresu nauk prawnych. Kandydat powinien także dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zadań Panelu, mieć pełną zdolność do czynności prawnych i korzystać z pełni praw publicznych. Wymagane są również nieposzlakowana opinia oraz brak prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Przepis wyklucza ponadto osoby karane dyscyplinarnie za doping w sporcie, a także wymaga doświadczenia w orzekaniu w sprawach dyscyplinarnych. Członek Panelu powinien spełniać wymagania dotyczące bezstronności, niezależności i zapobiegania konfliktowi interesów, określone w Światowym Kodeksie Antydopingowym oraz w dokumentach o charakterze międzynarodowym wskazanych przez Światową Agencję Antydopingową. Członkostwa w Panelu nie można łączyć z funkcją we władzach polskiego związku sportowego. Przepis ma zatem zapewniać odpowiednie przygotowanie, niezależność i niekaralność osób rozstrzygających sprawy w Panelu.

Przepis określa zasady przekazywania Agencji informacji przez organy państwowe w sprawach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej za doping w sporcie. Obowiązek ten dotyczy Policji, Służby Celno-Skarbowej, Straży Granicznej, Żandarmerii Wojskowej oraz prokuratora.

Informacje są przekazywane **z urzędu albo na wniosek Agencji**, co oznacza, że mogą zostać udostępnione zarówno z inicjatywy danego organu, jak i po wystąpieniu Agencji o ich przekazanie. Zakres obejmuje wszelkie informacje, którymi dysponuje dany organ, ale tylko wtedy, gdy są one niezbędne do ustalenia odpowiedzialności dyscyplinarnej za doping w sporcie. Przepis wiąże więc przekazywanie informacji z konkretnym celem, a nie z ogólną wymianą danych.

Obowiązek nie ma charakteru bezwzględnego. Informacji nie przekazuje się, jeżeli zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania albo ochrony ważnego interesu państwa. Są to przesłanki pozwalające na odstąpienie od przekazania danych, gdy ich ujawnienie mogłoby zagrozić prowadzonemu postępowaniu lub interesowi państwa.

W praktyce przepis tworzy podstawę współdziałania Agencji z wymienionymi organami. Umożliwia uzyskanie informacji potrzebnych do ustalenia odpowiedzialności dyscyplinarnej, jednocześnie pozostawiając pierwszeństwo prawidłowemu przebiegowi postępowania i ochronie ważnego interesu państwa.cepted.

Przepis określa wymagania wobec osoby, która może pełnić funkcję Dyrektora Laboratorium, oraz sytuacje, w których dyrektor podlega odwołaniu. Warunki dotyczą zarówno kwalifikacji zawodowych, jak i cech osobistych oraz prawnych.

Kandydat musi spełniać wymagania międzynarodowego standardu wymagań dla laboratoriów określonego przez Światową Agencję Antydopingową. Powinien także mieć doświadczenie i kompetencje w analizie materiału biologicznego pod kątem obecności substancji zabronionych, a ponadto doświadczenie lub szkolenie dotyczące wykorzystywania analiz kryminalistycznych na potrzeby kontroli antydopingowej. Wymagane jest co najmniej 5-letnie doświadczenie w zarządzaniu zespołami pracowniczymi oraz co najmniej 5-letnie doświadczenie w sektorze badawczo-rozwojowym. Kandydat musi znać język angielski w stopniu pozwalającym na swobodne porozumiewanie się, także w sprawach działalności badawczo-rozwojowej.

Przepis wymaga również pełnej zdolności do czynności prawnych, korzystania z pełni praw publicznych i nieposzlakowanej opinii. Funkcji nie może objąć osoba prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe ani osoba ukarana dyscyplinarnie za doping w sporcie.

**Odwołanie dyrektora jest obowiązkowe** w razie rezygnacji, długotrwałej choroby trwającej co najmniej 6 miesięcy albo zaprzestania spełniania wymagań określonych w ust. 1 pkt 1 i 7-10. Podstawą odwołania może być także działanie niezgodne z prawem, zasadami rzetelności lub gospodarności, a także niezatwierdzenie rocznego sprawozdania finansowego Laboratorium albo jego nieprzedstawienie w terminie. Przepis wiąże więc pełnienie funkcji z utrzymywaniem określonych kwalifikacji, warunków osobistych i standardów wykonywania obowiązków.

Przepis określa skład oraz podstawowe wymagania dotyczące członków Rady Laboratorium. Rada jest organem pięcioosobowym. W jej skład wchodzą dwaj przedstawiciele wskazanych ministrów: przedstawiciel ministra właściwego do spraw nauki oraz przedstawiciel ministra właściwego do spraw zdrowia. Pozostałe trzy miejsca są przeznaczone dla osób posiadających doświadczenie zawodowe w zakresie nauk farmaceutycznych, medycznych, biologicznych, chemicznych lub pokrewnych. Doświadczenie tych osób musi jednocześnie dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zadań Rady Laboratorium.

Przepis wskazuje także przeszkody w pełnieniu funkcji członka Rady. Członkiem nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Wyłączenie obejmuje również osobę niemającą pełnej zdolności do czynności prawnych oraz osobę ukaraną dyscyplinarnie za doping w sporcie.

Znaczenie praktyczne regulacji polega na połączeniu wymogu określonej reprezentacji z wymaganiami dotyczącymi kompetencji i nieskazitelności osób zasiadających w Radzie. Dwie funkcje członkowskie są związane z przedstawicielami właściwych ministrów, natomiast trzy pozostałe wymagają specjalistycznego doświadczenia zawodowego. Jednocześnie przepis ustanawia zamknięty zestaw wskazanych w nim okoliczności, które wykluczają członkostwo.

Przepis określa podstawowe zadania Agencji w zakresie zwalczania dopingu w sporcie oraz wskazuje zasady wykonywania tych zadań. Agencja odpowiada za organizacyjne, kontrolne, dyscyplinarne i edukacyjne elementy systemu antydopingowego.

Do jej zadań należy przede wszystkim określanie zasad i przebiegu kontroli antydopingowej, a także planowanie i przeprowadzanie kontroli podczas zawodów oraz poza nimi. Agencja ustanawia również reguły dyscyplinarne dotyczące dopingu i prowadzi czynności wyjaśniające służące ustaleniu odpowiedzialności dyscyplinarnej zawodnika, a w przypadkach wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 5-9, także osoby pomagającej w przygotowaniu do współzawodnictwa sportowego.

Przepis obejmuje ponadto szkolenie kontrolerów i podnoszenie ich kwalifikacji, przyznawanie zgody na używanie przez zawodnika substancji lub metody zabronionej, a także opracowywanie i wspieranie programów edukacyjnych, informacyjnych i szkoleniowych. Agencja opiniuje projekty dotyczące regulacji w zakresie zwalczania dopingu oraz współpracuje z zagranicznymi podmiotami, organami administracji publicznej, instytutami badawczymi i innymi właściwymi podmiotami.

Istotne znaczenie ma wymóg, aby analiza antydopingowa próbki fizjologicznej pobranej w ramach kontroli była zlecana wyłącznie laboratorium antydopingowemu akredytowanemu przez Światową Agencję Antydopingową. Zadanie to należy do bieżącej działalności Agencji, jeżeli próbkę pobrano podczas kontroli dofinansowanej ze środków dotacji podmiotowej, o której mowa w art. 30 ust. 1. Całość zadań Agencji ma być wykonywana niezależnie i bezstronnie.

Przepis określa wymagania wobec osoby, która może zostać Dyrektorem Agencji, oraz przypadki, w których dyrektor podlega odwołaniu. Kandydat musi łącznie spełniać warunki dotyczące wykształcenia, obywatelstwa, statusu prawnego, opinii, doświadczenia i niekaralności. W szczególności powinien:

- posiadać tytuł zawodowy magistra lub równorzędny;
- być obywatelem polskim i korzystać z pełni praw publicznych oraz mieć pełną zdolność do czynności prawnych;
- mieć nieposzlakowaną opinię;
- legitymować się co najmniej 3-letnim stażem pracy na stanowisku kierowniczym;
- posiadać wiedzę i doświadczenie zawodowe w zakresie zwalczania dopingu w sporcie;
- nie być skazanym prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe ani ukaranym dyscyplinarnie za doping w sporcie.

Ustęp 2 wskazuje zamknięty katalog sytuacji prowadzących do odwołania Dyrektora Agencji. Obejmuje on rezygnację, utratę zdolności do pełnienia obowiązków wskutek długotrwałej choroby trwającej co najmniej 6 miesięcy, a także zaprzestanie spełniania wymagań wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, 7 lub 8. Odwołanie może nastąpić również z powodu działania niezgodnego z prawem, zasadami rzetelności lub gospodarności. Kolejną przesłanką jest niezatwierdzenie rocznego sprawozdania finansowego Agencji albo nieprzedstawienie go w terminie. Ustęp 2 pkt 6 został uchylony, więc nie ustanawia obecnie żadnej dodatkowej podstawy odwołania. Praktyczne znaczenie przepisu polega na połączeniu wymogów formalnych i merytorycznych z określeniem okoliczności, które mogą zakończyć pełnienie funkcji.

Doping

Doping w przepisach

o sporcie2 przepisy

o zwalczaniu dopingu w sporcie1 przepis

o zwalczaniu dopingu w sporcie12 przepisów