Przepis wskazuje okresy, w których określone osoby fizyczne obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu. Co do zasady ubezpieczenie rozpoczyna się wraz z powstaniem określonego statusu, rozpoczęciem pracy, działalności albo uzyskaniem prawa do świadczenia. Kończy się natomiast z dniem ustania tego statusu, zakończenia pracy lub działalności albo utraty prawa do danego świadczenia. Pracownik podlega ubezpieczeniom od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. Zleceniobiorca oraz osoba wykonująca pracę nakładczą są objęci ubezpieczeniami od dnia rozpoczęcia wykonywania umowy wskazanego w jej treści do dnia jej rozwiązania lub wygaśnięcia. Podobnie określono okresy ubezpieczenia osób współpracujących, członków spółdzielni, osób wykonujących pracę lub usługi w zamian za akcje prostej spółki akcyjnej oraz członków rad nadzorczych. Przepis obejmuje również osoby prowadzące pozarolniczą działalność i wspólników wskazanych spółek. W ich przypadku ubezpieczenie trwa odpowiednio od rozpoczęcia działalności albo uzyskania udziałów lub praw w spółce do zaprzestania działalności, wykreślenia spółki albo zbycia wszystkich udziałów lub ogółu praw i obowiązków. Wymieniono także między innymi posłów i senatorów, stypendystów, osoby bezrobotne, duchownych, żołnierzy niezawodowych, osoby na urlopach wychowawczych, doktorantów, słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej oraz małżonka Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Dla każdej z tych grup przepis określa początek i koniec ubezpieczenia, najczęściej przez odwołanie do uzyskania albo utraty określonego prawa, statusu lub funkcji.

o systemie ubezpieczeń społecznych

Ubezpieczonym jest osoba fizyczna, która podlega co najmniej jednemu ubezpieczeniu społecznemu wymienionemu w art. 1 ustawy. Płatnik składek to natomiast podmiot wskazany w przepisie jako odpowiedzialny za opłacanie składek za określone osoby. W niektórych przypadkach płatnik opłaca również składki za siebie. Najczęściej płatnikiem jest pracodawca w stosunku do pracowników oraz osób odbywających służbę zastępczą. Może nim być także jednostka organizacyjna albo osoba fizyczna, jeżeli łączy ją z inną osobą stosunek prawny uzasadniający objęcie ubezpieczeniami społecznymi. Przepis wskazuje również szczególne podmioty, między innymi jednostkę wypłacającą określone świadczenia, podmiot, na którego rzecz wykonywana jest odpłatna praca podczas pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, a także osobę prowadzącą pozarolniczą działalność w stosunku do osób z nią współpracujących. Funkcję płatnika mogą pełnić także między innymi Kancelaria Sejmu wobec posłów i posłów do Parlamentu Europejskiego, Kancelaria Senatu wobec senatorów, właściwe podmioty wobec duchownych, żołnierzy i funkcjonariuszy, powiatowy urząd pracy, centrum integracji społecznej, Zakład oraz podmiot prowadzący szkołę doktorską wobec doktorantów otrzymujących stypendium. Przepis wymienia również podmioty wypłacające stypendia, świadczenia pielęgnacyjne, świadczenia szkoleniowe oraz stypendia związane ze szkoleniem, stażem lub przygotowaniem zawodowym. O tym, kto jest płatnikiem, decyduje więc rodzaj ubezpieczenia, status osoby oraz podmiot wypłacający dane świadczenie lub organizujący określoną aktywność.

Przepis wskazuje, kto może wystąpić o kredyt studencki. Uprawniony jest zarówno student, jak i doktorant. Wniosek może złożyć także osoba, która dopiero stara się o przyjęcie na studia albo do szkoły doktorskiej, więc nie musi jeszcze mieć statusu studenta lub doktoranta. Wszystkie te osoby są w tym przepisie określane wspólnym słowem „wnioskodawca”. Sam przepis określa krąg osób mogących złożyć wniosek, ale nie opisuje dalszych warunków udzielenia kredytu.

Doktorant

Doktorant w przepisach

o systemie ubezpieczeń społecznych2 przepisy

w sprawie kredytów studenckich1 przepis