Art. 124 Kodeksu karnego wykonawczego (k.k.w.) reguluje kwestie związane z prawem do zwolnienia od pracy oraz urlopu wypoczynkowego dla skazanych odbywających karę pozbawienia wolności, którzy są zatrudnieni na podstawie skierowania do pracy lub umowy o pracę nakładczą.

#### 1. Zwolnienie od pracy

Zgodnie z § 1, skazanemu zatrudnionemu odpłatnie przysługuje po roku nieprzerwanej pracy zwolnienie od pracy przez okres 14 dni roboczych, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Jest to istotne uprawnienie, które ma na celu zapewnienie skazanemu możliwości odpoczynku i regeneracji sił, co jest zgodne z zasadami humanitaryzmu i resocjalizacji.

W przypadku skazanych zatrudnionych nieodpłatnie, również przysługuje im 14 dni zwolnienia od pracy, jednak bez prawa do wynagrodzenia. Jest to zrozumiałe, gdyż brak wynagrodzenia za pracę nie generuje obowiązku wypłaty wynagrodzenia za czas zwolnienia.

#### 2. Zakaz zrzeczenia się prawa do zwolnienia

Przepis wyraźnie stanowi, że skazany nie może zrzec się prawa do zwolnienia od pracy. Jest to ważne zabezpieczenie, które ma na celu ochronę interesów skazanego przed ewentualnym naciskiem ze strony pracodawcy lub innych osób. Prawo do zwolnienia od pracy jest niezbywalne i obligatoryjne.

#### 3. Wymiar urlopu wypoczynkowego

§ 2 określa wymiar urlopu wypoczynkowego dla skazanego zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, który wynosi 18 dni roboczych. Jest to korzystniejsze rozwiązanie w porównaniu do standardowych przepisów prawa pracy, co może być motywacją dla skazanych do podjęcia zatrudnienia i aktywnego uczestnictwa w procesie resocjalizacji.

#### 4. Uprawnienia w okresie urlopu lub zwolnienia od pracy

§ 3 i § 4 przewidują dodatkowe uprawnienia dla skazanych w okresie urlopu wypoczynkowego lub zwolnienia od pracy. Skazani mogą korzystać z:
- dodatkowego lub dłuższego widzenia,
- dodatkowego zakupu artykułów żywnościowych i wyrobów tytoniowych oraz przedmiotów dopuszczonych do sprzedaży w zakładzie karnym,
- dłuższych spacerów,
- pierwszeństwa lub częstszego udziału w zajęciach kulturalno-oświatowych, z zakresu kultury fizycznej i sportu.

Te uprawnienia mają na celu poprawę warunków bytowych skazanych oraz ich integrację społeczną, co jest kluczowe dla procesu resocjalizacji.

#### 5. Indywidualne określenie zakresu uprawnień

Dyrektor zakładu karnego ma prawo indywidualnie określać zakres uprawnień dla każdego skazanego. Pozwala to na elastyczne dostosowanie warunków do specyficznych potrzeb i sytuacji poszczególnych skazanych, co jest zgodne z zasadą indywidualizacji kary.

### Podsumowanie

Art. 124 k.k.w. wprowadza istotne regulacje dotyczące prawa do zwolnienia od pracy i urlopu wypoczynkowego dla skazanych zatrudnionych w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności. Przepisy te mają na celu zapewnienie skazanym odpowiednich warunków do odpoczynku i regeneracji, a także motywowanie ich do aktywnego uczestnictwa w procesie resocjalizacji. Dodatkowe uprawnienia w okresie urlopu lub zwolnienia od pracy stanowią istotny element wsparcia dla skazanych, co może przyczynić się do ich lepszej integracji społecznej po zakończeniu odbywania kary.

Kodeks karny wykonawczy

Art. 91a Kodeksu karnego wykonawczego (k.k.w.) wprowadza szczególne uprawnienie dla skazanych przebywających w zakładach karnych dla młodocianych typu zamkniętego i półotwartego. Przepis ten stanowi, że skazani mają prawo do dodatkowego widzenia w miesiącu.

Komentarz:

1. **Cel regulacji**: Przepis ten ma na celu wspieranie resocjalizacji młodocianych skazanych poprzez umożliwienie im częstszych kontaktów z rodziną i bliskimi. Kontakty te są kluczowe dla utrzymania więzi społecznych, co może pozytywnie wpływać na proces resocjalizacji i reintegracji społecznej po odbyciu kary.

2. **Zakres podmiotowy**: Przepis dotyczy wyłącznie skazanych młodocianych, czyli osób, które w chwili popełnienia przestępstwa nie ukończyły 21 lat. Jest to zgodne z ogólną tendencją w prawie karnym do traktowania młodocianych w sposób bardziej elastyczny i z większym naciskiem na resocjalizację niż na represję.

3. **Typ zakładów karnych**: Przepis odnosi się do zakładów karnych typu zamkniętego i półotwartego. W zakładach typu zamkniętego panują bardziej rygorystyczne warunki odbywania kary, natomiast w zakładach półotwartych skazani mają większą swobodę i mogą korzystać z pewnych udogodnień. Dodatkowe widzenie w obu typach zakładów ma na celu zrównoważenie tych różnic i zapewnienie młodocianym skazanym możliwości utrzymania kontaktu z bliskimi.

4. **Prawo do dodatkowego widzenia**: Przepis gwarantuje młodocianym skazanym jedno dodatkowe widzenie w miesiącu. Jest to uprawnienie, które przysługuje niezależnie od innych widzeń, do których skazani mogą mieć prawo na podstawie ogólnych przepisów k.k.w. Dodatkowe widzenie może być szczególnie istotne dla skazanych, którzy mają ograniczone możliwości kontaktu z rodziną z powodu odległości lub innych przeszkód.

5. **Znaczenie praktyczne**: W praktyce, realizacja tego uprawnienia wymaga odpowiedniej organizacji ze strony administracji zakładu karnego. Należy zapewnić odpowiednie warunki do przeprowadzenia widzeń, co może wiązać się z koniecznością dostosowania harmonogramu widzeń oraz zapewnienia odpowiednich pomieszczeń.

6. **Wpływ na resocjalizację**: Częstsze kontakty z rodziną mogą pozytywnie wpływać na postawy skazanych, motywując ich do poprawy zachowania i współpracy z personelem zakładu karnego. Utrzymywanie więzi rodzinnych jest również istotne z perspektywy przygotowania skazanych do powrotu do społeczeństwa po odbyciu kary.

Podsumowując, art. 91a k.k.w. jest przepisem, który wprowadza istotne uprawnienie dla młodocianych skazanych, mające na celu wspieranie ich resocjalizacji poprzez umożliwienie częstszych kontaktów z rodziną. Realizacja tego uprawnienia wymaga jednak odpowiedniej organizacji i zaangażowania ze strony administracji zakładów karnych.

Dodatkowe widzenie

Dodatkowe widzenie w przepisach

Kodeks karny wykonawczy2 przepisy