Art. 118 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego reguluje kwestie zgody przysposabianego na adopcję, uwzględniając wiek i zdolność do zrozumienia znaczenia przysposobienia. Przepis ten jest kluczowy dla ochrony praw dziecka oraz zapewnienia, że proces adopcji przebiega w sposób uwzględniający jego dobro i autonomię.

1. **Zgoda przysposabianego powyżej 13. roku życia**:
   - Przepis jednoznacznie wymaga zgody przysposabianego, który ukończył 13 lat. Jest to wyraz uznania, że w tym wieku dziecko ma już wystarczającą dojrzałość, aby zrozumieć konsekwencje adopcji i wyrazić swoją wolę w tej kwestii.
   - Zgoda ta musi być wyrażona w sposób świadomy i dobrowolny, co oznacza, że dziecko powinno być odpowiednio poinformowane o skutkach prawnych przysposobienia.

2. **Wysłuchanie przysposabianego poniżej 13. roku życia**:
   - Sąd opiekuńczy ma obowiązek wysłuchać dziecko, które nie ukończyło 13 lat, jeżeli jest ono w stanie pojąć znaczenie przysposobienia.
   - Wysłuchanie dziecka ma na celu uwzględnienie jego zdania i uczuć, co jest zgodne z zasadą, że w sprawach dotyczących dzieci należy brać pod uwagę ich opinię, adekwatnie do ich wieku i dojrzałości.

3. **Wyjątkowe przypadki orzeczenia przysposobienia bez zgody lub wysłuchania**:
   - Przepis przewiduje możliwość orzeczenia przysposobienia bez zgody przysposabianego lub bez jego wysłuchania w wyjątkowych sytuacjach.
   - Takie sytuacje mogą wystąpić, gdy dziecko nie jest zdolne do wyrażenia zgody (np. z powodu stanu zdrowia psychicznego lub fizycznego) lub gdy z relacji między przysposabiającym a przysposabianym wynika, że dziecko już uważa się za dziecko przysposabiającego.
   - Kluczowym kryterium jest tutaj dobro dziecka. Sąd musi ocenić, czy żądanie zgody lub wysłuchanie dziecka nie byłoby sprzeczne z jego dobrem. Może to dotyczyć sytuacji, w których formalne procedury mogłyby narazić dziecko na stres lub inne negatywne konsekwencje.

4. **Znaczenie praktyczne**:
   - Przepis ten ma na celu zapewnienie, że proces adopcji jest przeprowadzany z poszanowaniem praw dziecka oraz z uwzględnieniem jego najlepszego interesu.
   - Sąd opiekuńczy musi dokładnie ocenić zdolność dziecka do zrozumienia sytuacji oraz jego relacje z przysposabiającym, co wymaga indywidualnego podejścia do każdej sprawy.

Podsumowując, art. 118 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi ważny element ochrony praw dziecka w procesie adopcji, zapewniając, że jego zgoda i opinia są brane pod uwagę w sposób adekwatny do jego wieku i dojrzałości, a także że dobro dziecka jest nadrzędnym kryterium w decyzjach sądu opiekuńczego.

Dobro przysposabianego

Dobro przysposabianego w przepisach