Derywat gazowy

Derywat gazowy to szczególny rodzaj instrumentu finansowego, którego przedmiot lub wartość pozostaje związana z paliwami gazowymi. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „Prawo energetyczne” przez odwołanie do ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Oznacza to, że nie każdy kontrakt dotyczący gazu jest derywatem gazowym. Musi on po pierwsze mieścić się w określonych kategoriach instrumentów finansowych wskazanych w przepisach ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, a po drugie odnosić się do paliw gazowych.

W praktyce taki instrument może służyć do powiązania rozliczenia finansowego z sytuacją na rynku paliw gazowych, w szczególności z ich ceną, wartością albo innym parametrem dotyczącym tego rynku. Istotą derywatu nie jest więc samo fizyczne dostarczenie paliwa, lecz finansowy charakter instrumentu oraz jego związek z paliwami gazowymi. Sposób tego powiązania może wynikać z treści i konstrukcji danego instrumentu.

Definicja ma znaczenie porządkujące i kwalifikacyjne. Pozwala ustalić, które instrumenty finansowe są objęte pojęciem derywatu gazowego na potrzeby „Prawa energetycznego”. Kluczowe są dwa elementy: przynależność do wskazanych rodzajów instrumentów finansowych oraz związek z paliwami gazowymi. Brak któregokolwiek z nich oznacza, że dany instrument nie spełnia ustawowego rozumienia tego hasła.

W konsekwencji określenie „derywat gazowy” wskazuje jednocześnie na charakter finansowy instrumentu i na jego sektorowe powiązanie z rynkiem gazu. Ma to praktyczne znaczenie przy analizie, czy określone rozwiązanie finansowe podlega przepisom odnoszącym się do tej kategorii instrumentów. Ostateczna ocena wymaga uwzględnienia zarówno konstrukcji konkretnego instrumentu, jak i jego związku z paliwami gazowymi.