Dawstwo

Dawstwo to pojęcie używane w ustawie „Leczenie niepłodności” na określenie przekazywania materiału biologicznego przeznaczonego do wykorzystania w procedurach dotyczących ludzi. Chodzi o dwa rodzaje materiału: komórki rozrodcze oraz zarodki. Istotą dawstwa jest więc nie samo posiadanie takich komórek lub zarodków, lecz ich przekazanie w określonym celu.

Definicja obejmuje trzy podstawowe elementy:

• przedmiot przekazania, którym są komórki rozrodcze albo zarodki,
• czynność przekazania, czyli udostępnienie tego materiału innym osobom lub podmiotom,
• cel przekazania, którym musi być zastosowanie u ludzi.

Cel ma zasadnicze znaczenie dla rozumienia tego hasła. Przekazanie komórek rozrodczych lub zarodków nie jest dawstwem w rozumieniu tej ustawy, jeżeli nie ma związku z ich wykorzystaniem u człowieka. Ustawowa definicja koncentruje się zatem na przeznaczeniu przekazywanego materiału, a nie na potocznym znaczeniu słowa „dawstwo” ani na samym fakcie jego uzyskania, przechowywania czy posiadania.

W praktyce dawstwo stanowi pojęcie porządkujące przepisy dotyczące leczenia niepłodności. Pozwala określić, kiedy określone przekazanie komórek rozrodczych lub zarodków mieści się w zakresie regulacji ustawy. Ma znaczenie dla opisu działań związanych z udostępnianiem materiału wykorzystywanego w procedurach medycznych, w których ma on zostać zastosowany u ludzi. Definicja nie przesądza natomiast sama przez się, kto przekazuje materiał, komu jest on przekazywany ani w jaki sposób technicznie odbywa się przekazanie. Wskazuje jedynie rodzaj materiału, czynność oraz wymagany cel, które łącznie wyznaczają znaczenie dawstwa na gruncie tej ustawy.