Data ważności tkanek lub komórek

Data ważności tkanek lub komórek to graniczny dzień, do którego dany materiał może zostać wykorzystany w celu przeszczepienia albo zastosowania u człowieka. Pojęcie to odnosi się więc do określonego momentu w czasie, który wyznacza końcowy okres dopuszczalnego użycia tkanek lub komórek w procedurach medycznych objętych ustawą „o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów”.

W definicji występują trzy podstawowe elementy:

• określony dzień, czyli konkretny termin stanowiący granicę czasową;
• tkanki lub komórki, których dotyczy ustalony termin;
• możliwość przeszczepienia lub zastosowania u ludzi, a więc wykorzystania materiału zgodnie z jego przeznaczeniem medycznym.

Data ważności nie opisuje samego sposobu przechowywania ani nie wskazuje, kiedy tkanki lub komórki zostały pobrane. Określa natomiast, jak długo mogą być uznawane za przeznaczone do wykorzystania u ludzi w ramach działań regulowanych ustawą. Po upływie tego dnia materiał nie mieści się już w wyznaczonym okresie, w którym może zostać przeszczepiony lub zastosowany u człowieka na podstawie tej definicji.

Pojęcie służy uporządkowaniu postępowania z tkankami i komórkami oraz wskazaniu czasowej granicy ich wykorzystania. Ma znaczenie przy ocenie, czy dany materiał może jeszcze zostać skierowany do przeszczepienia lub innego zastosowania u człowieka. Pozwala także jednoznacznie ustalić, do kiedy zachowuje znaczenie jego przeznaczenie medyczne. W praktyce data ważności jest punktem odniesienia dla podmiotów uczestniczących w pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu tkanek lub komórek, ponieważ wiąże możliwość ich użycia z określonym terminem. Dotyczy zatem nie tylko samego materiału biologicznego, lecz także decyzji, czy może on zostać wykorzystany w odpowiednim czasie.