Czynności zootechniczne

„Czynności zootechniczne” to określenie ustawowe odnoszące się do szczególnego podawania dozwolonych substancji zwierzętom w celach związanych z rozrodem albo zmianą płci. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „Ochrona zdrowia zwierząt oraz zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt” i wskazuje zarówno, jakich zwierząt może dotyczyć takie działanie, jak i jakie warunki muszą zostać spełnione.

W przypadku zwierząt gospodarskich oraz zwierząt dzikich utrzymywanych przez człowieka w taki sam sposób jak zwierzęta gospodarskie, czynności zootechniczne polegają na podawaniu substancji dozwolonych w dwóch celach. Pierwszym jest synchronizowanie rui, czyli uzyskanie zbliżonego w czasie przebiegu procesów rozrodczych u zwierząt. Drugim jest przygotowanie dawców i biorców zarodków do ich implantacji. Takie podanie może nastąpić dopiero po zbadaniu zwierzęcia przez lekarza weterynarii i odbywa się na jego odpowiedzialność.

Odrębne zasady dotyczą zwierząt akwakultury. W ich przypadku czynności zootechniczne obejmują podawanie dozwolonych substancji w celu zmiany płci. Wymagane jest przy tym wystawienie recepty przez lekarza weterynarii, a samo działanie również pozostaje na jego odpowiedzialność.

Definicja wyznacza więc kilka podstawowych elementów tego pojęcia:

• przedmiotem czynności jest podanie substancji dozwolonej;
• działanie musi dotyczyć określonej grupy zwierząt;
• cel podania jest ściśle określony, rozrodczy albo związany ze zmianą płci;
• konieczny jest udział lekarza weterynarii, przy czym zakres tego udziału zależy od rodzaju zwierząt i celu czynności.

Znaczenie praktyczne definicji polega na tym, że porządkuje ona działania związane z kontrolą rozrodu zwierząt oraz zmianą płci u zwierząt akwakultury. W ramach ustawy pojęcie „czynności zootechniczne” pozwala odróżnić takie, ściśle określone podawanie substancji od innych czynności wykonywanych wobec zwierząt, a także wskazuje wymagania dotyczące badania, recepty i odpowiedzialności lekarza weterynarii.