Czynnik alarmowy

Czynnik alarmowy to szczególna kategoria biologicznego czynnika chorobotwórczego, wyróżniona ze względu na cechy, które mogą zwiększać zagrożenie związane z zakażeniem lub utrudniać jego opanowanie. Pojęcie to jest zdefiniowane w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Aby dany czynnik został uznany za alarmowy, musi spełniać dwa podstawowe warunki. Po pierwsze, musi być biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, czyli należeć do kategorii czynników wywołujących choroby. Po drugie, musi odznaczać się szczególną zjadliwością albo szczególną opornością. Zjadliwość odnosi się do właściwości wpływających na zdolność czynnika do wywoływania choroby i przebieg zakażenia. Oporność oznacza natomiast cechę utrudniającą ograniczenie jego działania lub skuteczne zwalczanie. Wystarczające jest spełnienie jednej z tych przesłanek, ponieważ ustawa posługuje się połączeniem „lub”.

Określenie „alarmowy” podkreśla, że nie chodzi o zwykły czynnik chorobotwórczy, lecz o taki, którego właściwości mają szczególne znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa zdrowotnego. Kwalifikacja ta pozwala odróżnić czynniki wymagające wzmożonej uwagi od pozostałych czynników biologicznych mogących powodować choroby.

W praktyce pojęcie służy jako ustawowa kategoria porządkująca. Ułatwia ocenę, czy w danej sytuacji występuje czynnik o cechach uzasadniających zastosowanie szczególnego podejścia przewidzianego w przepisach dotyczących zapobiegania i zwalczania zakażeń. Ma więc znaczenie przy identyfikowaniu podwyższonego ryzyka, planowaniu działań ochronnych oraz organizowaniu postępowania ukierunkowanego na ograniczenie rozprzestrzeniania się zakażeń. Nie jest to określenie każdego czynnika wywołującego chorobę, lecz termin odnoszący się wyłącznie do czynników wyróżniających się szczególną zjadliwością lub opornością.