Członek

„Członek” to osoba lub, w przypadkach przewidzianych przepisami albo statutem, inny podmiot należący do określonej organizacji, zrzeszenia, spółki lub innej jednostki albo uczestniczący w składzie jej organu. Termin nie ma jednej, uniwersalnej definicji. Jego znaczenie zależy od rodzaju podmiotu, funkcji pełnionej przez daną osobę oraz regulacji właściwej dla danej dziedziny prawa.

W prawie organizacji i zrzeszeń członek jest osobą związaną stosunkiem członkostwa. Może uzyskiwać uprawnienia, takie jak udział w walnym zgromadzeniu, głosowanie, wybór organów lub korzystanie ze świadczeń organizacji. Jednocześnie może być zobowiązany do przestrzegania statutu, opłacania składek albo wykonywania innych obowiązków. Takie znaczenie występuje między innymi w prawie stowarzyszeń i w regulacjach dotyczących spółek wodnych. Zakres praw i obowiązków członka określają przepisy, statut, umowa spółki lub uchwały właściwych organów.

W prawie spółek handlowych określenie „członek” często odnosi się do osoby wchodzącej w skład organu, na przykład członka zarządu, rady nadzorczej albo komisji rewizyjnej. Członkowie organów wykonują kompetencje przypisane organowi, a ich powołanie, odwołanie, kadencja, sposób działania oraz odpowiedzialność podlegają szczególnym regułom. W niektórych sprawach przepisy posługują się również terminami „wspólnik” lub „akcjonariusz”, które oznaczają uczestnika spółki, ale nie zawsze są tożsame z określeniem członka organu.

Termin może oznaczać także osobę wchodzącą w skład organu państwowego albo składu orzekającego. W postępowaniu karnym członek składu orzekającego uczestniczy w rozpoznaniu sprawy, a zmiana jego osoby może wpływać na dalszy tok rozprawy i zakres czynności dowodowych. W Konstytucji określenie to odnosi się między innymi do osób tworzących Krajową Radę Sądownictwa.

Członkostwo może wiązać się z odpowiedzialnością majątkową, lecz nie wynika ona z samego użycia tego terminu. O jej istnieniu i zakresie decydują przepisy dotyczące konkretnej jednostki. W niektórych jednostkach członkowie nie odpowiadają za jej zobowiązania, w innych mogą ponosić odpowiedzialność subsydiarną lub odpowiadać za naruszenie obowiązków związanych z pełnioną funkcją.