Art. 27 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi istotny element regulacji dotyczących ochrony zbiorowych interesów konsumentów. Przepis ten odnosi się do sytuacji, w której przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ustawy.

#### Analiza przepisu

1. **Brak decyzji o nałożeniu sankcji (ust. 1)**:
   - Przepis stanowi, że nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Art. 26 dotyczy decyzji nakładających określone obowiązki na przedsiębiorcę, w tym nakaz zaprzestania stosowania praktyki oraz nałożenie kar pieniężnych.
   - Oznacza to, że jeżeli przedsiębiorca dobrowolnie zaniechał stosowania praktyki, która była przedmiotem postępowania, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) nie wydaje decyzji nakładającej sankcje.

2. **Decyzja o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (ust. 2)**:
   - W przypadku zaprzestania stosowania praktyki, Prezes UOKiK wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów oraz stwierdzającą zaniechanie jej stosowania.
   - Taka decyzja ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że potwierdza stan faktyczny, iż praktyka była stosowana i naruszała zbiorowe interesy konsumentów, ale przedsiębiorca zaprzestał jej stosowania.

3. **Ciężar dowodu (ust. 3)**:
   - Ciężar udowodnienia okoliczności, że przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, spoczywa na przedsiębiorcy. Oznacza to, że przedsiębiorca musi przedstawić dowody potwierdzające, że zaprzestał stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów.
   - Jest to istotne z punktu widzenia ochrony konsumentów, ponieważ przedsiębiorca musi aktywnie wykazać, że podjął działania mające na celu zaprzestanie naruszania ich interesów.

4. **Odpowiednie stosowanie przepisów art. 26 ust. 2-4 (ust. 4)**:
   - Przepisy art. 26 ust. 2-4 stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że przepisy dotyczące m.in. publikacji decyzji oraz możliwości nałożenia obowiązku usunięcia skutków naruszenia mogą być stosowane w przypadku decyzji wydawanych na podstawie art. 27.

#### Wnioski praktyczne

- **Proaktywne działania przedsiębiorców**: Przedsiębiorcy powinni być świadomi, że dobrowolne zaprzestanie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów może uchronić ich przed nałożeniem sankcji. Jednak muszą być przygotowani na udowodnienie, że rzeczywiście zaprzestali stosowania takiej praktyki.
- **Rola Prezesa UOKiK**: Prezes UOKiK ma obowiązek wydania decyzji potwierdzającej naruszenie, nawet jeśli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki. Decyzja ta ma na celu potwierdzenie naruszenia i może służyć jako podstawa do dalszych działań, np. roszczeń odszkodowawczych ze strony konsumentów.
- **Znaczenie dowodów**: Przedsiębiorcy muszą gromadzić i przechowywać dowody potwierdzające zaprzestanie stosowania praktyki, aby móc skutecznie wykazać, że spełnili wymogi ustawy.

Art. 27 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest zatem narzędziem, które z jednej strony motywuje przedsiębiorców do dobrowolnego zaprzestania stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, a z drugiej strony zapewnia, że takie naruszenia zostaną formalnie potwierdzone przez organ nadzoru.

o ochronie konkurencji i konsumentów

Art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej: „Ustawa”) stanowi wyjątek od ogólnego zakazu porozumień ograniczających konkurencję, określonego w art. 6 ust. 1 Ustawy. Przepis ten wprowadza możliwość wyłączenia spod zakazu określonych porozumień, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów tego artykułu.

1. **Warunki wyłączenia spod zakazu (ust. 1)**

   Art. 8 ust. 1 Ustawy określa cztery kumulatywne przesłanki, które muszą być spełnione, aby porozumienie mogło zostać wyłączone spod zakazu:

   a) **Przyczynianie się do polepszenia produkcji, dystrybucji towarów lub do postępu technicznego lub gospodarczego** - Porozumienie musi przynosić korzyści w postaci poprawy efektywności produkcji, lepszej dystrybucji towarów lub innowacji technicznych i gospodarczych.

   b) **Zapewnienie nabywcy lub użytkownikowi odpowiedniej części wynikających z porozumienia korzyści** - Korzyści wynikające z porozumienia muszą być w odpowiedniej części przekazywane konsumentom, co oznacza, że nie mogą one być wyłącznie zyskami przedsiębiorców.

   c) **Brak niezbędnych ograniczeń** - Porozumienie nie może nakładać na przedsiębiorców ograniczeń, które nie są niezbędne do osiągnięcia wyżej wymienionych celów. Oznacza to, że wszelkie ograniczenia muszą być proporcjonalne i konieczne.

   d) **Brak możliwości wyeliminowania konkurencji** - Porozumienie nie może prowadzić do eliminacji konkurencji na rynku właściwym w zakresie znacznej części określonych towarów. Oznacza to, że porozumienie nie może tworzyć monopolu ani znacząco ograniczać konkurencji.

2. **Ciężar dowodu (ust. 2)**

   Ust. 2 precyzuje, że ciężar udowodnienia spełnienia powyższych przesłanek spoczywa na przedsiębiorcy. Oznacza to, że to przedsiębiorca musi przedstawić dowody na to, że porozumienie spełnia wszystkie warunki określone w ust. 1.

3. **Uprawnienia Rady Ministrów (ust. 3)**

   Ust. 3 daje Radzie Ministrów możliwość wydania rozporządzenia, które wyłączy określone rodzaje porozumień spod zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 Ustawy. Rada Ministrów, wydając takie rozporządzenie, powinna brać pod uwagę korzyści, jakie mogą przynieść te porozumienia.

4. **Zakres rozporządzenia (ust. 4)**

   Ust. 4 określa, co powinno zawierać rozporządzenie Rady Ministrów:

   a) **Warunki wyłączenia** - Rozporządzenie powinno precyzować warunki, jakie muszą być spełnione, aby porozumienie mogło być uznane za wyłączone spod zakazu.

   b) **Klauzule naruszające art. 6** - Rozporządzenie powinno określać klauzule, których występowanie w porozumieniu stanowi naruszenie art. 6.

   c) **Okres obowiązywania wyłączenia** - Rozporządzenie powinno określać okres, przez jaki wyłączenie będzie obowiązywać.

Podsumowując, art. 8 Ustawy wprowadza mechanizm wyłączenia spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów. Przepis ten ma na celu umożliwienie realizacji porozumień, które przynoszą korzyści gospodarcze i konsumenckie, jednocześnie zapewniając, że nie prowadzą one do nieuzasadnionych ograniczeń konkurencji.

Ciężar udowodnienia

Ciężar udowodnienia w przepisach

o ochronie konkurencji i konsumentów2 przepisy