Art. 1 określa zakres działania komisji lekarskich oraz zasady i tryb orzekania przez nie w sprawach dotyczących zdolności do służby, stanu zdrowia, uszczerbku na zdrowiu i związku określonych zdarzeń ze służbą. Komisje oceniają zdolność fizyczną i psychiczną kandydatów do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej. Badają również stan zdrowia funkcjonariuszy tych służb oraz ich zdolność do dalszej służby.

Zakres orzekania obejmuje także ustalenie związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, między innymi dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby. Komisje ustalają stopień uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy wskutek wypadku lub choroby związanej ze służbą, a także związek śmierci z takim zdarzeniem. Oceniają również uszczerbek na zdrowiu osób niebędących funkcjonariuszami, jeżeli powstał on w związku z korzystaniem przez wskazane służby z ich pomocy, oraz uszczerbek strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej i członków ochotniczej straży pożarnej uczestniczących w działaniach ratowniczych lub ćwiczeniach.

Przepis obejmuje ponadto sprawy inwalidztwa, niezdolności do samodzielnej egzystencji, zdolności do pracy po zwolnieniu ze służby, urlopu zdrowotnego oraz kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby i wykorzystywania zwolnienia lekarskiego. Punkty 3 i 7 są uchylone. Komisje lekarskie podlegają ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, co wskazuje organ sprawujący nad nimi zwierzchnictwo.

o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2014/1822/text/U/D20141822Lj.pdf

Przepis określa, na czym polega uznanie funkcjonariusza, byłego funkcjonariusza oraz emeryta lub rencisty za inwalidę. Podstawą takiego uznania jest stwierdzenie stałego albo długotrwałego naruszenia sprawności organizmu oraz zaliczenie badanej osoby do odpowiedniej grupy inwalidzkiej. Regulacja obejmuje funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej.

**Stałe naruszenie sprawności organizmu** oznacza takie upośledzenie czynności organizmu wywołane rozpoznanymi chorobami lub schorzeniami, które według wiedzy lekarskiej nie rokuje poprawy. Naruszenie **długotrwałe** występuje natomiast wtedy, gdy upośledzenie trwa ponad 12 miesięcy, ale może się poprawić. Oceny tych przesłanek dokonuje komisja lekarska.

Przepis reguluje także związek inwalidztwa ze służbą. Jeżeli komisja stwierdzi kilka chorób lub schorzeń pozostających w związku ze służbą, a co najmniej jedno z nich, samodzielnie albo łącznie z innymi, powoduje niezdolność do służby, inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą.

Znaczenie praktyczne ma również ustalenie daty powstania inwalidztwa. Komisja opiera się na dokumentacji medycznej i wskazuje konkretną datę. Gdy nie można jej ustalić, przyjmuje się datę końcową ustalonego okresu, w którym inwalidztwo powstało. Jeżeli nie da się ustalić ani daty, ani okresu, za datę powstania inwalidztwa uznaje się datę zgłoszenia wniosku o świadczenie.

Przepis określa zakres spraw, które rozstrzyga komisja lekarska wobec funkcjonariusza. Jej zadania obejmują zarówno ocenę stanu zdrowia, jak i ustalenie jego skutków dla służby oraz pracy.

Komisja stwierdza, czy doszło do stałego albo długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, a także ustala datę powstania inwalidztwa. Określa również grupę inwalidzką, do której funkcjonariusz zostaje zaliczony. Ocenia, czy przy wykonywaniu podstawowych czynności życiowych potrzebna jest stała opieka innej osoby.

Istotną część zadań stanowią ustalenia dotyczące związku inwalidztwa lub śmierci ze służbą. Komisja bada, czy inwalidztwo powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby związanej ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także czy samo inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Ustala ponadto, czy istnieje związek śmierci ze służbą.

Przepis obejmuje także ocenę zdolności do pracy. W przypadku funkcjonariusza niezdolnego do służby komisja określa wskazania i przeciwwskazania dotyczące zatrudnienia. Na końcu ustala termin badania kontrolnego.

W praktyce regulacja wyznacza pełny zakres oceny komisji, od rozpoznania naruszenia sprawności organizmu i jego następstw, przez określenie związku ze służbą, po ocenę możliwości pracy i potrzebę dalszego badania. Enumeracja wskazuje, jakie kwestie komisja ma zbadać i rozstrzygnąć.

Przepis określa zasady kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby. Kontrola dotyczy ustalenia, czy okres zwolnienia od zajęć służbowych, wynikający ze zwolnienia lekarskiego funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego albo Służby Więziennej, został określony prawidłowo.

Kontrolę przeprowadza komisja lekarska z urzędu albo na wniosek przełożonego funkcjonariusza właściwego w sprawach osobowych. W jej ramach komisja może przeprowadzić badanie lekarskie w wyznaczonym miejscu lub w miejscu pobytu funkcjonariusza. O wyniku kontroli informuje przełożonego.

Istotne skutki wiążą się z ustaleniem, że przyczyna zwolnienia ustała wcześniej niż wskazano w zaświadczeniu lekarskim. W takim przypadku zaświadczenie traci ważność za okres od ustalonej daty, jednak nie wcześniej niż od dnia badania przeprowadzonego przez komisję. Komisja orzeka wtedy o zdolności funkcjonariusza do służby.

Odrębnie uregulowano sytuację, w której funkcjonariusz nie podda się badaniom, uniemożliwia ich przeprowadzenie albo mimo wezwania nie dostarczy wyników badań. Wówczas zaświadczenie traci ważność od dnia następującego po terminie wskazanym w wezwaniu, a wydane przez komisję orzeczenie jest traktowane na równi z orzeczeniem o zdolności funkcjonariusza do służby. O każdym wydanym orzeczeniu komisja informuje lekarza wystawiającego zaświadczenie, funkcjonariusza oraz jego przełożonego właściwego w sprawach osobowych.

Przepis określa zasady orzekania o potrzebie albo braku potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego funkcjonariuszowi Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej lub Służby Więziennej. Decyzję w tej sprawie podejmuje komisja lekarska, ale tylko po spełnieniu łącznie określonych przesłanek.

Postępowanie dotyczy funkcjonariusza, który wykorzystał **12 miesięcy zwolnienia od wykonywania obowiązków służbowych z powodu choroby**, a mimo to nie odzyskał zdolności do ich wykonywania. Jednocześnie jego stan zdrowia musi rokować poprawę w stopniu pozwalającym na dalsze pełnienie służby. Sam fakt długotrwałej niezdolności do wykonywania obowiązków nie jest więc wystarczający, jeżeli nie ma przewidywanej poprawy umożliwiającej kontynuowanie służby.

Komisja może orzec zarówno o potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego, jak i o braku takiej potrzeby. Jeżeli uzna urlop za potrzebny, wnioskuje o jego udzielenie jednorazowo na okres **do 2 miesięcy**. Łączny wymiar urlopu zdrowotnego w ciągu kolejnych 12 miesięcy nie może przekroczyć **6 miesięcy**. Oznacza to, że przepis wskazuje zarówno maksymalny okres pojedynczego urlopu, jak i limit obejmujący kolejne urlopy w określonym przedziale czasu.

W praktyce regulacja wyznacza komisji lekarskiej konkretne kryteria oceny oraz ogranicza czas korzystania z urlopu zdrowotnego. Urlop służy sytuacji, w której dalsze pełnienie służby jest obecnie niemożliwe, lecz stan zdrowia funkcjonariusza daje podstawy do przewidywania odzyskania zdolności do jej wykonywania.

Przepis określa, w jakich sytuacjach osoba jest kierowana do komisji lekarskiej oraz jakie cele może mieć takie postępowanie. Skierowanie następuje zgodnie z właściwością komisji, z urzędu albo na wniosek osoby ubiegającej się o wydanie orzeczenia lekarskiego.

Z urzędu kieruje się przede wszystkim kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej. Dotyczy to także funkcjonariusza tych służb, jeżeli jego stan zdrowia wskazuje na zasadniczą zmianę stopnia zdolności do służby albo na niemożność dalszego pełnienia służby na zajmowanym stanowisku.

Przepis wskazuje również cele kierowania do komisji. Należą do nich ustalenie zdolności do służby, określenie stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek wypadku lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także ustalenie prawa do świadczenia odszkodowawczego. Komisja może ponadto ocenić, czy funkcjonariusz lub funkcjonariusz zwolniony ze służby jest inwalidą albo niezdolny do samodzielnej egzystencji.

Zakres postępowania obejmuje także kontrolę prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, ustalenie stopnia uszczerbku na zdrowiu osób wskazanych w art. 2 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz ocenę potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego. Praktyczne znaczenie przepisu polega na wskazaniu zarówno podmiotów podlegających badaniu, jak i spraw, w których orzeczenie komisji jest potrzebne.

Przepis określa zasady kierowania funkcjonariuszy do komisji lekarskiej w sprawach związanych z ustaleniem uszczerbku na zdrowiu oraz ustaleniem związku śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą. Dotyczy funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej.

Zgodnie z ust. 1, jeżeli funkcjonariusz doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku albo choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a z tego tytułu przysługuje świadczenie odszkodowawcze, do komisji kieruje go właściwy kierownik jednostki organizacyjnej. W przypadku funkcjonariusza Centralnego Biura Antykorupcyjnego kierowanie następuje przez kierownika jednostki właściwej w sprawach osobowych. Podstawą skierowania jest rozkaz personalny albo decyzja. Celem postępowania jest określenie przez komisję stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz jego związku z wypadkiem lub chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.

Ust. 2 reguluje odrębną sytuację, w której istnieje uzasadnione przypuszczenie, że śmierć funkcjonariusza mogła być następstwem takiego wypadku lub choroby. Wówczas kierownik jednostki, w której funkcjonariusz pełnił służbę w chwili wypadku lub ustalenia uszczerbku na zdrowiu, występuje do komisji z wnioskiem o ustalenie związku śmierci z tym zdarzeniem lub chorobą. Przepis wskazuje więc podmioty odpowiedzialne za wszczęcie postępowania i zakres ustaleń komisji.

Przepis określa zasady wyznaczania terminów badań lekarskich oraz zawiadamiania osób i podmiotów uczestniczących w postępowaniu przed komisją lekarską. Komisja lekarska wyznacza termin badania i informuje o nim zarówno podmiot kierujący, jak i osobę skierowaną. Zawiadomienie pozwala tym podmiotom uzyskać informację o czasie przeprowadzenia badania, a osobie skierowanej umożliwia stawienie się w wyznaczonym terminie.

Szczególne znaczenie ma nieusprawiedliwione niestawiennictwo osoby skierowanej na badanie. W takim przypadku przewodniczący komisji lekarskiej zawiadamia podmiot kierujący do komisji. Przepis wskazuje więc sposób postępowania komisji w razie braku stawiennictwa, ale nie określa w tym miejscu dalszych skutków takiego zachowania.

Odrębnie uregulowano czynności podejmowane podczas kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby. Komisja lekarska wysyła wówczas funkcjonariuszowi, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, wezwanie. Może ono dotyczyć przeprowadzenia badania przez komisję lekarską albo dostarczenia posiadanych wyników badania specjalistycznego lub badań dodatkowych. Wezwanie musi określać termin wykonania wskazanej czynności oraz zawierać informację o skutku, o którym mowa w art. 13 ust. 5. W praktyce przepis porządkuje komunikację z osobą kierowaną na badanie i dokumentowanie doręczenia wezwania, a także rozróżnia zwykłe wyznaczenie badania od działań podejmowanych w ramach kontroli orzecznictwa.

Przepis określa zasady badania lekarskiego osób kierowanych do rejonowej komisji lekarskiej oraz postępowania komisji przed wydaniem orzeczenia. Obejmuje kandydatów do służby lub pracy, funkcjonariuszy różnych służb, osoby zwolnione ze służby, emerytów, rencistów, pracowników oraz inne osoby skierowane do komisji, określane jako „osoba badana”.

Komisja przeprowadza badanie i sporządza protokół, w którym wyszczególnia wszystkie stwierdzone choroby i ułomności, także te, które nie obniżają zdolności do służby. Może również skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne lub psychologiczne oraz zlecić dodatkowe badania w wyznaczonym terminie. Jeżeli zgromadzone wyniki i dokumentacja nie wystarczają do wydania orzeczenia, a potrzebna jest obserwacja w podmiocie leczniczym, komisja może na nią skierować osobę badaną, ale tylko po uzyskaniu jej zgody.

Szczególne zasady dotyczą podejrzenia rozmyślnego spowodowania przez osobę badaną uszkodzenia ciała albo choroby. W takim przypadku komisja ocenia stan zdrowia na podstawie wyników badań, a o podejrzeniu zawiadamia podmiot, który skierował tę osobę.

Jeżeli stwierdzono co najmniej dwie choroby lub ułomności ograniczające zdolność do służby albo pracy, komisja rozpatruje je łącznie, uwzględniając ogólną zdolność osoby badanej. Nie wydaje natomiast orzeczenia o zdolności do służby lub pracy w czasie ostrego schorzenia, konieczności rehabilitacji albo ciąży, aż do zakończenia leczenia lub urlopu macierzyńskiego. O tej przeszkodzie przewodniczący komisji zawiadamia podmiot kierujący.

Przepis określa, na jakiej podstawie rejonowa komisja lekarska ocenia stan zdrowia osoby badanej oraz ustala związek inwalidztwa ze służbą. Ocena nie opiera się wyłącznie na bezpośrednim badaniu. Komisja uwzględnia także wyniki zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiad chorobowy, dokumentację z leczenia i obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego, inne istotne dokumenty medyczne oraz protokoły powypadkowe.

Jeżeli przedmiotem ustaleń jest związek inwalidztwa ze służbą, znaczenie mogą mieć również wyniki dochodzenia lub śledztwa, wyroki sądowe, protokół warunków służby, oświadczenia przełożonych i inne dokumenty istotne w sprawie. Przepis wskazuje więc szeroki katalog materiałów, które komisja może wykorzystać przy wydawaniu orzeczenia.

Komisje posługują się ponadto odpowiednimi wykazami chorób i norm oceny procentowej uszczerbku na zdrowiu. Ich zastosowanie zależy od rodzaju rozstrzyganej sprawy. Wykazy służą między innymi do oceny zdolności fizycznej lub psychicznej do służby, ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy poszczególnych formacji oraz innych wskazanych osób, a także do uznania funkcjonariusza za inwalidę lub osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji. W odniesieniu do funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz innych wymienionych grup stosuje się wykazy właściwe dla danej służby.

W praktyce przepis porządkuje podstawy orzekania, łącząc indywidualne badanie i dokumentację z materiałami dotyczącymi przebiegu służby oraz z określonymi wykazami. Ułatwia to odnoszenie ustaleń komisji do rodzaju służby, przyczyny uszczerbku i zakresu rozstrzyganej sprawy.

Przepis określa zakres ustaleń dokonywanych przez rejonową komisję lekarską w związku ze śmiercią funkcjonariusza. Dotyczy funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej, a także osób zwolnionych ze służby oraz emerytów i rencistów tych służb.

Podstawowym przedmiotem orzekania jest ustalenie, czy śmierć pozostaje w związku ze służbą, czy też takiego związku nie ma. Komisja nie ogranicza się jednak do tego rozstrzygnięcia. **Jednocześnie ustala**, czy śmierć była następstwem wypadku albo choroby, z tytułu których przysługuje „świadczenie odszkodowawcze”. Oznacza to, że w ramach jednego postępowania oceniane są dwa powiązane zagadnienia: związek śmierci ze służbą oraz istnienie wypadku lub choroby stanowiących podstawę świadczenia odszkodowawczego.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na wskazaniu pełnego zakresu oceny komisji. Jej rozstrzygnięcie obejmuje nie tylko odpowiedź na pytanie, czy śmierć pozostawała w związku ze służbą, lecz także ustalenie, czy przyczyną śmierci był wypadek lub choroba, z którymi ustawa wiąże prawo do świadczenia odszkodowawczego. Przepis wyznacza więc obowiązek równoczesnego dokonania obu ustaleń wobec osób objętych jego zakresem.

Przepis określa zasady pozyskiwania dokumentacji i informacji w toku kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby. Uprawnienia w tym zakresie przyznano rejonowej komisji lekarskiej.

Zgodnie z ust. 1 komisja może żądać od osoby, która wystawiła zaświadczenie lekarskie, udostępnienia dokumentacji medycznej dotyczącej osoby badanej. Chodzi o dokumentację stanowiącą podstawę wydania tego zaświadczenia. Komisja może również żądać od wystawiającego zaświadczenie udzielenia wyjaśnień i informacji w sprawie. Przepis wiąże te uprawnienia z kontrolą prawidłowości orzekania, a więc z oceną podstaw, na których oparto zaświadczenie lekarskie.

Ust. 2 nakłada odrębny obowiązek na osobę badaną. Musi ona udostępnić komisji lekarskiej posiadaną dokumentację medyczną. Obowiązek ten dotyczy dokumentacji znajdującej się w jej posiadaniu, bez wskazania dodatkowych warunków lub ograniczeń w treści przepisu.

W praktyce regulacja zapewnia komisji dostęp do dwóch źródeł informacji: dokumentacji i wyjaśnień od wystawiającego zaświadczenie oraz dokumentacji posiadanej przez osobę badaną. Umożliwia to przeprowadzenie kontroli na podstawie materiałów związanych z wydaniem zaświadczenia i informacji przekazanych przez osoby wskazane w przepisie. Z przepisu wynika zarazem, że udostępnienie dokumentacji przez osobę badaną nie jest jedynie możliwością, lecz obowiązkiem.

Przepis określa obowiązkową treść orzeczeń komisji lekarskich oraz zakres ustaleń zależny od rodzaju prowadzonego postępowania. Każde orzeczenie powinno zawierać rozpoznanie lekarskie w języku polskim, sporządzone według terminologii klinicznej. Rozpoznanie musi uwzględniać lokalizację i stopień nasilenia stwierdzonych zmian, a także wskazywać odpowiednie pozycje, paragrafy, punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3.

W sprawach dotyczących uszczerbku na zdrowiu, doznanego wskutek wypadku lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, orzeczenie zawiera dodatkowo opis uszkodzenia czynności naruszonego organu, narządu albo układu, wraz z powikłaniami, procentowe określenie uszczerbku oraz ustalenie, czy uszczerbek pozostaje w związku ze służbą. W przypadku zmarłego funkcjonariusza orzeczenie wskazuje przyczynę śmierci i rozstrzyga, czy była ona następstwem wypadku lub choroby związanej ze służbą w określonych warunkach.

Szczegółowy zakres elementów przewidziano także przy ustalaniu inwalidztwa. Orzeczenie obejmuje między innymi grupę inwalidzką, ocenę zdolności do służby i pracy, zdolność do samodzielnej egzystencji, datę powstania inwalidztwa, datę badania kontrolnego, jego związek ze służbą oraz uzasadnienie. **Szczegółowego uzasadnienia wymagają** orzeczenia dotyczące trwałej lub całkowitej niezdolności do służby, niezdolności do służby albo pracy na zajmowanym stanowisku, związku śmierci ze służbą oraz trwałego uszczerbku na zdrowiu. Przepis zapewnia więc, aby najważniejsze ustalenia komisji były jednoznacznie opisane i powiązane z właściwą podstawą klasyfikacyjną.

Przepis określa sposób doręczania orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej oraz zasady przechowywania jego egzemplarza. Orzeczenie musi zostać doręczone **niezwłocznie, na piśmie i wraz z uzasadnieniem**. Otrzymują je osoba badana albo osoba zainteresowana, a także podmiot kierujący do komisji lekarskiej.

Szczególne zasady dotyczą sytuacji, gdy wypadek lub choroba pozostają w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W takim przypadku orzeczenie doręcza się również organowi właściwemu do ustalania prawa do świadczenia odszkodowawczego przysługującego w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą. Przepis wskazuje więc zarówno podstawowych adresatów orzeczenia, jak i dodatkowego odbiorcę w sprawach związanych z takim wypadkiem lub chorobą.

Jednocześnie jeden egzemplarz orzeczenia pozostawia się w aktach rejonowej komisji lekarskiej. Zapewnia to zachowanie dokumentu w dokumentacji komisji, niezależnie od przekazania go osobom i podmiotom wskazanym w ust. 1.

Ust. 3 wyjaśnia, kogo należy rozumieć przez „osobę zainteresowaną”. Jest nią małżonek albo inny uprawniony członek rodziny. Oznacza to, że w przypadkach objętych tym określeniem doręczenie nie jest kierowane do dowolnego członka rodziny, lecz do osoby należącej do jednej z tych kategorii. Przepis łączy zatem wymóg pisemnego doręczenia z uzasadnieniem, określenie kręgu odbiorców oraz obowiązek zachowania dokumentu w aktach komisji.

Przepis określa sposób ustalania **zdolności fizycznej i psychicznej do służby** w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym oraz Służbie Więziennej. Ocena dotyczy kandydata do służby i polega na zaliczeniu go do jednej z dwóch kategorii.

**Kategoria Z, „zdolny”**, obejmuje osobę, której stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo u której stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby. Oznacza to, że sama obecność choroby lub ułomności nie przesądza jeszcze o braku zdolności, jeżeli nie uniemożliwia wykonywania służby.

**Kategoria N, „niezdolny”**, jest właściwa wtedy, gdy stwierdzone choroby lub ułomności uniemożliwiają pełnienie służby. Przepis nie przewiduje innych kategorii ani pośredniego stopnia oceny. Wynik ustalenia ma więc bezpośrednie znaczenie dla możliwości podjęcia służby przez kandydata.

Regulacja obejmuje również funkcjonariusza Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa lub Służby Więziennej, który odbył służbę kandydacką i chce pozostać w służbie. W takim przypadku także stosuje się podział na kategorie „zdolny” i „niezdolny”. Ustępy 3, 4 i 5 zostały uchylone, dlatego nie zawierają obecnie dodatkowych zasad dotyczących oceny zdolności.

Przepis określa sposób ustalania zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do pełnienia służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej. Podstawą oceny jest zaliczenie funkcjonariusza do jednej z trzech kategorii:

1. **kategoria A, „zdolny do służby”**, gdy stan zdrowia nie budzi zastrzeżeń albo stwierdzone choroby lub ułomności nie przeszkadzają w służbie;
2. **kategoria B, „zdolny do służby z ograniczeniem”**, gdy choroby lub ułomności zmniejszają sprawność fizyczną lub psychiczną i mogą wpływać na służbę na zajmowanym stanowisku;
3. **kategoria C, „niezdolny do służby”**, gdy choroby lub ułomności uniemożliwiają pełnienie służby.

Samo wskazanie kategorii nie wyczerpuje treści orzeczenia. Oprócz niej orzeczenie zawiera dodatkowe określenie, które precyzuje wpływ stanu zdrowia na możliwość dalszej służby. Może ono oznaczać pełną zdolność, trwałą albo czasową niezdolność do służby na zajmowanym stanowisku, zdolność do służby na tym stanowisku mimo określonych ograniczeń albo trwałą niezdolność do służby. W przypadku trwałej niezdolności do służby na zajmowanym stanowisku, lecz przy zachowaniu możliwości dalszej służby na innym stanowisku, komisja określa także przeciwwskazane warunki służby.

Jeżeli orzeczenie stwierdza czasową niezdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, komisja lekarska wyznacza termin kolejnego badania. Ma ono służyć wydaniu ostatecznego orzeczenia, z uwzględnieniem możliwości poprawy stanu zdrowia i odzyskania pełnej sprawności.

Choroby

Choroby w przepisach

o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych16 przepisów