Choroba szczególnie niebezpieczna i wysoce zakaźna

Choroba szczególnie niebezpieczna i wysoce zakaźna to, w rozumieniu ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, taki rodzaj choroby zakaźnej, który może łatwo przenosić się między ludźmi, ma wysoki poziom śmiertelności, stwarza szczególne zagrożenie dla zdrowia publicznego, a jego opanowanie wymaga zastosowania specjalnych metod zwalczania.

O zakwalifikowaniu choroby do tej kategorii decyduje więc łączne występowanie kilku istotnych cech:

• łatwe rozprzestrzenianie się, czyli możliwość szybkiego obejmowania kolejnych osób lub większego obszaru,
• wysoka śmiertelność, wskazująca na szczególnie poważne skutki zachorowania,
• wyjątkowo duże zagrożenie dla zdrowia publicznego,
• konieczność stosowania szczególnych, wykraczających poza zwykłe działania, metod zwalczania.

Ustawowa definicja wymienia jako przykłady cholerę, dżumę, ospę prawdziwą oraz wirusowe gorączki krwotoczne. Lista ta pokazuje, o jak ciężkie i szybko szerzące się zagrożenia chodzi, ale istotą pojęcia są przede wszystkim wskazane cechy choroby oraz potrzeba wykorzystania specjalnych sposobów jej opanowania.

Pojęcie pełni w ustawie funkcję porządkującą i pozwala odróżnić choroby stwarzające szczególne ryzyko epidemiczne od innych chorób zakaźnych. Ma to znaczenie praktyczne, ponieważ wskazuje na sytuacje, w których ochrona zdrowia publicznego wymaga szczególnej mobilizacji, szybkiego rozpoznania zagrożenia i zastosowania odpowiednio dobranych metod zwalczania. Nie chodzi wyłącznie o ciężki przebieg choroby u pojedynczych osób, lecz o połączenie wysokiej szkodliwości, łatwego szerzenia się i poważnych konsekwencji dla całej społeczności. W tym sensie termin opisuje kategorię chorób, wobec których zwykłe działania mogą być niewystarczające, a ich kontrola wymaga szczególnego podejścia przewidzianego w przepisach dotyczących zapobiegania zakażeniom i ich zwalczania.