Centralne Biuro Antykorupcyjne

Centralne Biuro Antykorupcyjne (CBA) to wyspecjalizowana służba państwowa powołana do rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania korupcji oraz ścigania jej sprawców. Jego działalność obejmuje w szczególności korupcję dotyczącą osób pełniących funkcje publiczne, instytucji państwowych i samorządowych, gospodarowania środkami publicznymi oraz działań mogących godzić w ekonomiczne interesy państwa.

CBA wykonuje zadania w zakresie czynności operacyjno-rozpoznawczych, dochodzeniowo-śledczych i kontrolnych, na zasadach określonych w przepisach. Może między innymi prowadzić postępowania przygotowawcze w sprawach należących do jego właściwości, gromadzić i analizować informacje, a także kontrolować prawidłowość określonych oświadczeń i decyzji związanych z pełnieniem funkcji publicznych. Czynności funkcjonariuszy CBA podlegają wymaganiom i ograniczeniom wynikającym z przepisów postępowania karnego oraz regulacji dotyczących służb specjalnych.

Biurem kieruje Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, który wykonuje zadania organu właściwego w sprawach określonych ustawą. CBA jest odrębne od Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i innych służb, lecz może z nimi współpracować oraz wymieniać informacje w zakresie niezbędnym do realizacji ustawowych zadań.

W przepisach różnych dziedzin prawa nazwa CBA występuje także jako określenie podmiotu uprawnionego do otrzymywania danych, prowadzenia czynności procesowych albo wykonywania zadań kontrolnych. Przykładowo może prowadzić postępowania przygotowawcze w sprawach karnych skarbowych, uzyskiwać dane z ustawowych ewidencji i rejestrów oraz korzystać z uprawnień przewidzianych dla organów dochodzenia. Okres służby w CBA jest również uwzględniany przy ustalaniu okresu zatrudnienia w przypadkach wskazanych w Kodeksie pracy. Zakres kompetencji Biura nie wynika jednak z samego użycia jego nazwy w przepisie, lecz z właściwych regulacji określających konkretne zadania i uprawnienia.