Biomasa to, w rozumieniu ustawy „Odnawialne źródła energii”, ulegająca biodegradacji część materiałów pochodzenia biologicznego, która może być wykorzystywana w procesach związanych z pozyskiwaniem energii. Pojęcie obejmuje zarówno produkty, jak i odpady oraz pozostałości powstające w określonych gałęziach działalności.

Do biomasy zalicza się przede wszystkim materiały pochodzące z rolnictwa, w tym substancje roślinne i zwierzęce, a także materiały z leśnictwa i powiązanych działów przemysłu. Zakres ten obejmuje również rybołówstwo i akwakulturę. Biomasą pozostaje także materiał poddany przetworzeniu, w szczególności w formie brykietu, peletu, toryfikatu lub biowęgla. O tym, czy dany materiał mieści się w tym pojęciu, decyduje więc nie tylko jego biologiczne pochodzenie, lecz także biodegradowalność oraz rodzaj procesu, w którym powstał.

Definicja obejmuje ponadto biodegradowalne części odpadów przemysłowych i komunalnych pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego. Chodzi między innymi o odpady z instalacji przetwarzających odpady, a także pozostałości z uzdatniania wody i oczyszczania ścieków, w tym osady ściekowe. Przy ocenie energii odzyskanej z termicznego przekształcania odpadów zastosowanie mają zasady kwalifikowania określone w przepisach o odpadach. Oznacza to, że nie cała masa odpadu automatycznie jest biomasą, lecz tylko jej odpowiednia, biodegradowalna część.

W ustawie o odnawialnych źródłach energii definicja porządkuje, jakie materiały mogą być traktowane jako biomasa przy ocenie źródeł energii i procesów wykorzystujących surowce biologiczne. Ma to znaczenie praktyczne między innymi przy rozróżnianiu biomasy od pozostałych paliw i odpadów oraz przy ustalaniu, jaka część energii może zostać przypisana materiałowi pochodzenia biologicznego.

Pojęcie biomasy występuje także w przepisach dotyczących ochrony środowiska, gdzie wiąże się z warunkami użytkowania i emisji określonych źródeł spalania paliw. W ustawie o biokomponentach i biopaliwach ciekłych ma znaczenie przy ograniczeniach dotyczących używania określonej biomasy do produkcji estrów oraz przy ocenie spełnienia kryterium ochrony torfowisk.

Przepis zakazuje wytwórcom estrów używania określonego rodzaju biomasy. Chodzi o biomasę pochodzącą z działów przemysłu związanych z rolnictwem, jeżeli przy jej dostawie zastosowano podatek od towarów i usług (VAT) w stawce przekraczającej 5%. Oznacza to, że taka biomasa nie może być surowcem do produkcji estrów. Zakaz dotyczy wykorzystywania biomasy przez wytwórców, a nie każdej biomasy ani każdej dostawy.

o biokomponentach i biopaliwach ciekłych

Przepis określa, kiedy biokomponent uznaje się za spełniający wymóg ochrony torfowisk. Zasadą jest, że biomasa użyta do jego wytworzenia nie może pochodzić z terenu, który w okresie od 1 do 31 stycznia 2008 r. był torfowiskiem. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy podczas uprawy i zbioru nie wykonano melioracji na glebie, która wcześniej nie była meliorowana. W takim przypadku pochodzenie biomasy z takiego terenu nie wyklucza spełnienia kryterium.

Art. 146a Prawa ochrony środowiska (POŚ) wprowadza szczególne regulacje dotyczące źródeł spalania paliw, które spełniają określone warunki i są użytkowane w ograniczonym czasie. Przepis ten ma na celu kontrolę emisji zanieczyszczeń do atmosfery oraz zapewnienie, że starsze instalacje spalania paliw będą stopniowo wycofywane z eksploatacji lub dostosowywane do bardziej rygorystycznych norm środowiskowych.

#### Kluczowe elementy artykułu:

1. **Deklaracja użytkowania do 31 grudnia 2023 r.**:
   - Prowadzący instalację musiał złożyć pisemną deklarację do organu właściwego do wydania pozwolenia do dnia 1 stycznia 2014 r., że źródło będzie użytkowane nie dłużej niż do 31 grudnia 2023 r.
   - Czas użytkowania źródła w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2023 r. nie może przekroczyć 17 500 godzin.

2. **Warunki emisji**:
   - Źródło musi spełniać określone wielkości dopuszczalnej emisji tlenku azotu, dwutlenku azotu, pyłu i dwutlenku siarki, które były obowiązujące w pozwoleniu zintegrowanym na dzień 31 grudnia 2015 r.

3. **Pozwolenie na budowę**:
   - Pozwolenie na budowę źródła musiało być wydane przed 7 stycznia 2013 r. lub wniosek o wydanie takiego pozwolenia musiał być złożony przed tym dniem, a źródło musiało być oddane do użytkowania nie później niż 7 stycznia 2014 r.

4. **Moc cieplna źródła**:
   - Całkowita nominalna moc cieplna źródła musi wynosić co najmniej 50 MW.

5. **Deklaracja użytkowania do 31 grudnia 2015 r.**:
   - Źródło ani żadna z jego części nie mogły być zgłoszone do dnia 30 czerwca 2004 r. jako źródło, które będzie użytkowane nie dłużej niż do 31 grudnia 2015 r., a czas użytkowania w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. nie mógł przekroczyć 20 000 godzin.

6. **Specjalne warunki dla źródeł o mocy powyżej 1500 MW**:
   - Dla źródeł o mocy cieplnej większej niż 1500 MW, użytkowanych przed 31 grudnia 1986 r. i opalanych lokalnymi paliwami stałymi o określonych parametrach, czas użytkowania wynosi 32 000 godzin.

7. **Dopuszczalna emisja tlenków azotu**:
   - Dla źródeł o mocy cieplnej większej niż 500 MW, opalanych paliwem stałym, dla których pierwsze pozwolenie na budowę wydano po 1 lipca 1987 r., dopuszczalna emisja tlenków azotu nie może przekraczać 200 mg/m³ w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2023 r.

8. **Użytkowanie po 31 grudnia 2023 r.**:
   - Jeśli źródło będzie eksploatowane po 31 grudnia 2023 r. lub po wykorzystaniu limitu czasu użytkowania (17 500 albo 32 000 godzin), będzie traktowane jako źródło oddane do użytkowania po 7 stycznia 2014 r., co wiąże się z koniecznością spełnienia bardziej rygorystycznych norm emisji.

9. **Zakaz spalania odpadów**:
   - W źródle spalania paliw nie mogą być spalane odpady niezaliczone do biomasy.

### Wnioski:

Art. 146a POŚ jest przykładem przepisów przejściowych, które mają na celu stopniowe wycofywanie starszych, mniej efektywnych i bardziej zanieczyszczających środowisko instalacji spalania paliw. Przepis ten wprowadza konkretne warunki i ograniczenia czasowe, które muszą być spełnione przez prowadzących instalacje, aby mogły one kontynuować działalność do końca 2023 roku. Po tym okresie, instalacje te będą musiały spełniać bardziej rygorystyczne normy emisji, co ma na celu poprawę jakości powietrza i ochronę środowiska.

Prawo ochrony środowiska

Art. 146b Prawa ochrony środowiska wprowadza szczegółowe regulacje dotyczące źródeł spalania paliw, które spełniają określone warunki techniczne i formalne. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że starsze instalacje spalania paliw, które zostały uruchomione przed określonymi datami, będą spełniać określone standardy emisyjne i warunki eksploatacyjne, aby minimalizować ich wpływ na środowisko.

#### Warunki spełnienia wymogów

1. **Termin złożenia dokumentów**: Prowadzący instalację musiał złożyć odpowiednie dokumenty potwierdzające spełnianie warunków do dnia 30 czerwca 2015 r. Jest to kluczowy termin, który determinuje możliwość skorzystania z przepisów przejściowych.

2. **Okres obowiązywania**: Przepis określa, że obowiązujące standardy emisyjne i inne warunki będą stosowane od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2022 r., chyba że wcześniej zostaną spełnione warunki określone w punktach 2 i 3.

3. **Standardy emisyjne**: Instalacje muszą spełniać określone wielkości dopuszczalnej emisji tlenku azotu, dwutlenku azotu, pyłu i dwutlenku siarki lub stopnie odsiarczania, które były obowiązujące w dniu 31 grudnia 2015 r.

4. **Daty budowy i uruchomienia**: Instalacje muszą być zbudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 27 listopada 2002 r. lub wniosek o takie pozwolenie musiał być złożony przed tym dniem, a instalacja musiała być oddana do użytkowania nie później niż 27 listopada 2003 r.

5. **Moc cieplna**: Całkowita nominalna moc cieplna instalacji musi wynosić od 50 MW do 200 MW.

6. **Udział ciepła użytkowego**: Co najmniej 50% produkcji ciepła użytkowego musi być dostarczane do publicznej sieci ciepłowniczej w postaci pary lub gorącej wody.

#### Dokumentacja i raportowanie

Prowadzący instalację musi dostarczyć organowi właściwemu do wydania pozwolenia dokumenty zawierające szczegółowe informacje dotyczące mocy cieplnej, standardów emisyjnych, rodzaju paliwa oraz udziału ciepła dostarczonego do publicznej sieci ciepłowniczej. Ponadto, do końca lutego każdego roku, prowadzący instalację musi przekazywać dane dotyczące udziału ciepła dostarczonego do publicznej sieci ciepłowniczej.

#### Zakaz spalania odpadów

W instalacjach objętych tym przepisem nie mogą być spalane odpady niezaliczone do biomasy, co ma na celu ograniczenie emisji szkodliwych substancji do atmosfery.

### Wnioski

Art. 146b Prawa ochrony środowiska jest przepisem przejściowym, który ma na celu umożliwienie starszym instalacjom spalania paliw dalszego funkcjonowania pod warunkiem spełnienia określonych standardów emisyjnych i warunków eksploatacyjnych. Przepis ten wprowadza również obowiązek regularnego raportowania i dostarczania dokumentacji, co ma na celu monitorowanie i kontrolowanie wpływu tych instalacji na środowisko. Zakaz spalania odpadów niezaliczonych do biomasy dodatkowo wzmacnia ochronę środowiska przed nadmiernymi emisjami zanieczyszczeń.

Art. 146c Prawa ochrony środowiska wprowadza szczegółowe regulacje dotyczące źródeł spalania paliw, które zostały objęte Przejściowym Planem Krajowym (PPK). Przepis ten ma na celu zapewnienie, że określone instalacje spalania paliw spełniają odpowiednie normy emisji zanieczyszczeń, jednocześnie umożliwiając im dostosowanie się do nowych wymagań w określonym czasie.

#### 1. Przejściowy Plan Krajowy

Przejściowy Plan Krajowy jest mechanizmem, który pozwala na stopniowe dostosowanie się instalacji spalania paliw do bardziej rygorystycznych norm emisji. Instalacje, które zostały objęte PPK, muszą spełniać określone warunki, aby mogły korzystać z tego mechanizmu. W szczególności, prowadzący instalację musiał złożyć wniosek do ministra właściwego do spraw klimatu w 2012 roku, a instalacja musiała zostać uwzględniona w wykazie określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 146h.

#### 2. Warunki korzystania z PPK

Art. 146c określa kilka kluczowych warunków, które muszą być spełnione przez instalacje objęte PPK:

- **Okres obowiązywania:** Instalacje muszą spełniać warunki określone w punktach 2-5 od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 30 czerwca 2020 r.
- **Wielkości dopuszczalnej emisji:** W odniesieniu do substancji, dla których instalacja została objęta PPK, muszą być przestrzegane wielkości dopuszczalnej emisji lub stopnie odsiarczania określone w pozwoleniu zintegrowanym obowiązującym na dzień 31 grudnia 2015 r.
- **Deklaracja użytkowania:** Instalacja ani żadna z jej części nie mogły być zgłoszone do dnia 30 czerwca 2004 r. jako źródło, które będzie użytkowane nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2015 r., a czas użytkowania w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. nie mógł przekroczyć 20 000 godzin.
- **Rodzaj paliwa:** Instalacja nie może być opalana gazami o niskiej wartości opałowej pozyskiwanymi z pozostałości po procesach zgazowania lub rafinacji, ani z pozostałości po destylacji i konwersji w procesie rafinacji ropy naftowej, jeżeli jest eksploatowana w rafinerii ropy naftowej.

#### 3. Specjalne wymagania dla dużych instalacji

Dla źródeł spalania paliw o całkowitej nominalnej mocy cieplnej większej niż 500 MW, opalanych paliwem stałym, dla których pierwsze pozwolenie na budowę wydano po dniu 1 lipca 1987 r., wprowadzono dodatkowe ograniczenia dotyczące emisji tlenków azotu. W okresie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 30 czerwca 2020 r., wielkość dopuszczalnej emisji tlenku azotu i dwutlenku azotu, w przeliczeniu na dwutlenek azotu, nie może być wyższa niż 200 mg/m³.

#### 4. Zakaz spalania odpadów

W źródłach spalania paliw objętych PPK nie mogą być spalane odpady niezaliczone do biomasy w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 146 ust. 3. Oznacza to, że instalacje te muszą przestrzegać określonych norm dotyczących rodzaju spalanych paliw, co ma na celu ograniczenie emisji szkodliwych substancji do atmosfery.

### Podsumowanie

Art. 146c Prawa ochrony środowiska jest kluczowym przepisem, który reguluje warunki korzystania z Przejściowego Planu Krajowego przez instalacje spalania paliw. Przepis ten wprowadza szczegółowe wymagania dotyczące emisji zanieczyszczeń, rodzaju spalanych paliw oraz okresu obowiązywania tych regulacji. Jego celem jest zapewnienie, że instalacje te będą stopniowo dostosowywać się do bardziej rygorystycznych norm ochrony środowiska, jednocześnie umożliwiając im kontynuowanie działalności w okresie przejściowym.

Art. 283 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi istotny element polityki fiskalnej państwa, mający na celu promowanie działań proekologicznych poprzez różnicowanie stawek podatków i innych danin publicznych. Przepis ten wprowadza mechanizmy fiskalne, które mają zachęcać do korzystania z bardziej ekologicznych rozwiązań, co jest zgodne z szeroko pojętą polityką ochrony środowiska.

### Analiza przepisu

1. **Różnicowanie stawek podatków i danin publicznych**:
   - Przepis nakłada obowiązek różnicowania stawek podatków i innych danin publicznych z uwzględnieniem celów ochrony środowiska. Oznacza to, że ustawodawca powinien tak kształtować politykę podatkową, aby promować działania i produkty mniej szkodliwe dla środowiska.

2. **Podatek akcyzowy**:
   - Przepis szczegółowo odnosi się do podatku akcyzowego, wskazując konkretne przypadki, w których stawki tego podatku powinny być kalkulowane w sposób promujący bardziej ekologiczne produkty:
     - **Benzyna bezołowiowa vs. benzyna zawierająca ołów**: Niższa stawka akcyzy dla benzyny bezołowiowej ma na celu zmniejszenie emisji szkodliwych substancji do atmosfery.
     - **Oleje napędowe i opałowe o niższej zawartości siarki**: Niższa stawka dla olejów o niższej zawartości siarki ma na celu redukcję emisji siarki, która przyczynia się do zanieczyszczenia powietrza i kwaśnych deszczy.
     - **Olej napędowy i smarowy z regenerowanych komponentów**: Promowanie regeneracji olejów zużytych poprzez niższe stawki akcyzy ma na celu zmniejszenie ilości odpadów i promowanie recyklingu.
     - **Biopaliwa**: Niższe stawki akcyzy dla biopaliw mają na celu promowanie odnawialnych źródeł energii i zmniejszenie uzależnienia od paliw kopalnych.

### Znaczenie przepisu

Przepis ten jest kluczowy dla realizacji polityki zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska. Poprzez różnicowanie stawek podatkowych, państwo może skutecznie wpływać na zachowania konsumentów i producentów, promując bardziej ekologiczne rozwiązania. Jest to zgodne z zasadą „zanieczyszczający płaci”, która zakłada, że koszty związane z zanieczyszczeniem środowiska powinny być ponoszone przez podmioty, które je powodują.

### Wnioski

Art. 283 ustawy Prawo ochrony środowiska jest przykładem zastosowania instrumentów fiskalnych w polityce ochrony środowiska. Różnicowanie stawek podatków i innych danin publicznych z uwzględnieniem celów ekologicznych jest skutecznym narzędziem promowania zrównoważonego rozwoju. Przepis ten wymaga jednak od ustawodawcy i organów podatkowych stałego monitorowania i dostosowywania stawek podatkowych do zmieniających się warunków rynkowych i technologicznych, aby skutecznie realizować cele ochrony środowiska.

Biomasa

Biomasa - definicja

Biomasa w przepisach

o biokomponentach i biopaliwach ciekłych2 przepisy

Prawo ochrony środowiska4 przepisy