Bezskuteczność egzekucji

Bezskuteczność egzekucji to stan, w którym prowadzone działania zmierzające do odzyskania alimentów nie doprowadziły do uzyskania pełnej należności. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „o pomocy osobom uprawnionym do alimentów” i służy określeniu, kiedy egzekucja alimentów może zostać uznana za nieskuteczną.

Podstawową przesłanką jest brak pełnej spłaty zarówno zaległych, jak i bieżących zobowiązań alimentacyjnych w okresie ostatnich dwóch miesięcy. Nie ma przy tym znaczenia, czy w tym czasie nie wyegzekwowano żadnej kwoty, czy tylko część należności. Istotne jest to, że uzyskane środki nie pokryły całości wymaganych alimentów. Ocena odnosi się do egzekucji prowadzonej wobec dłużnika alimentacyjnego.

Za bezskuteczną egzekucję uznaje się również określoną sytuację w postępowaniu upadłościowym. Jeżeli w toku takiego postępowania przez ostatnie dwa miesiące nie uzyskano pełnej kwoty zaległych i bieżących alimentów, również spełniona jest przesłanka bezskuteczności.

Definicja obejmuje ponadto przypadki, w których egzekucja przeciwko dłużnikowi przebywającemu poza granicami Polski w ogóle nie może zostać wszczęta albo nie może być prowadzona. Chodzi w szczególności o brak podstawy prawnej do podjęcia czynności prowadzących do wykonania tytułu wykonawczego w państwie, w którym dłużnik mieszka, albo o brak możliwości wskazania przez osobę uprawnioną jego zagranicznego miejsca zamieszkania. W tych sytuacjach bezskuteczność wynika nie z niewystarczających rezultatów już prowadzonej egzekucji, lecz z niemożności podjęcia lub kontynuowania działań.

Znaczenie praktyczne tego pojęcia polega na tym, że pozwala zakwalifikować sytuację osoby uprawnionej do alimentów jako przypadek, w którym obowiązek alimentacyjny nie jest faktycznie realizowany. Jest to ustawowe kryterium stosowane przy ocenie sytuacji związanych z pomocą przewidzianą w ustawie. Obejmuje zarówno nieskuteczne odzyskiwanie należności w kraju, brak pełnej spłaty w postępowaniu upadłościowym, jak i przeszkody w prowadzeniu egzekucji za granicą.