Kodeks cywilny

Kodeks postępowania cywilnego

Kodeks postępowania karnego (kpk)

Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza nawet na pokrycie kosztów postępowania albo wystarcza wyłącznie na ich pokrycie. Sąd może również oddalić wniosek, gdy majątek jest obciążony hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską w takim stopniu, że pozostały majątek nie wystarczy na koszty postępowania. Przepis przewiduje jednak wyjątek. Zasady te nie mają zastosowania, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że obciążenia majątku są bezskuteczne albo zostały ustanowione w celu pokrzywdzenia wierzycieli. Wyjątek dotyczy także innych czynności prawnych, przez które dłużnik wyzbył się majątku wystarczającego na koszty postępowania, jeżeli czynności te są bezskuteczne. Musi przy tym wynikać z okoliczności sprawy, że zastosowanie przepisów dotyczących bezskuteczności lub zaskarżania czynności upadłego pozwoli uzyskać majątek o wartości wyższej niż przewidywane koszty postępowania. Jeżeli sąd oddala wniosek z powodu braku majątku albo jego nadmiernego obciążenia, prawomocne postanowienie jest obwieszczane. W takim postanowieniu sąd wskazuje dane pozwalające zidentyfikować dłużnika, między innymi jego imię i nazwisko albo nazwę, numer PESEL lub numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, firmę, adres oraz numer NIP, jeżeli dłużnik go ma. W przypadku spółki osobowej podaje także dane wspólników odpowiadających za jej zobowiązania bez ograniczenia całym swoim majątkiem. Oddalając wniosek, sąd ustala również, czy zgromadzony materiał uzasadnia rozwiązanie podmiotu wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego. Akta zakończonego prawomocnie postępowania mogą być udostępnione przez system teleinformatyczny. Dostęp uzyska osoba, która w sekretariacie sądu dostatecznie usprawiedliwi potrzebę zapoznania się z aktami.

Prawo upadłościowe

Powództwo może wytoczyć syndyk. Oznacza to, że to syndyk jest uprawniony do wystąpienia z żądaniem uznania czynności za bezskuteczną. Za prowadzenie takiego powództwa syndyk nie ponosi opłat sądowych. Co do zasady żądania uznania czynności za bezskuteczną nie można zgłosić po upływie dwóch lat od dnia ogłoszenia upadłości. Termin ten należy liczyć od dnia ogłoszenia upadłości, a nie od innego zdarzenia związanego z postępowaniem. Ustawa przewiduje jednak dwa zastrzeżenia. Po pierwsze, uprawnienie może wygasnąć wcześniej na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. W takiej sytuacji nie można korzystać z niego po wcześniejszym terminie. Po drugie, dwuletni termin nie ma zastosowania, gdy żądanie uznania czynności za bezskuteczną zostało zgłoszone w drodze zarzutu. Przepis nie ogranicza wówczas tego żądania wskazanym terminem dwóch lat.

Jeżeli wierzyciel wszczął sprawę, w której zaskarżył czynności upadłego, syndyk może wejść w jego miejsce jako powód. Oznacza to, że syndyk może przejąć prowadzenie takiej sprawy. Jeżeli pozwanym był również upadły, postępowanie wobec niego zostaje umorzone po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Z części majątku odzyskanej w wyniku sprawy syndyk zwraca wierzycielowi poniesione przez niego koszty procesu. Jeżeli postępowanie upadłościowe zostanie umorzone albo uchylone, zanim zakończy się opisana sprawa, sąd zawiadamia o niej wierzyciela. Wierzyciel ma wtedy dwa tygodnie na przystąpienie do sprawy jako powód. Samo przystąpienie nie daje mu jednak prawa do żądania powtórzenia czynności procesowych, które zostały już przeprowadzone. Przepis reguluje także sytuację, w której jeszcze przed ogłoszeniem upadłości wierzyciel otrzymał świadczenie na podstawie wyroku uznającego czynność upadłego za bezskuteczną. Taki wierzyciel nie musi wydawać otrzymanego świadczenia masie upadłości.

Jeżeli czynność upadłego jest bezskuteczna z mocy prawa albo została za taką uznana, składniki majątkowe, które w jej wyniku ubyły z majątku upadłego lub do niego nie weszły, powinny zostać przekazane do masy upadłości. Co do zasady należy przekazać je w naturze. Jeżeli nie jest to możliwe, do masy upadłości wpłaca się ich równowartość w pieniądzu. Za zgodą sędziego-komisarza druga strona czynności może wykonać ten obowiązek przez zapłatę różnicy między rynkową wartością świadczenia upadłego z dnia zawarcia umowy a wartością świadczenia, które upadły otrzymał. Na postanowienie w tej sprawie przysługuje zażalenie. Jeżeli osoba zobowiązana do przekazania składników majątkowych nie zrobi tego na wezwanie syndyka, a obowiązek ten nie został jeszcze potwierdzony prawomocnym orzeczeniem, syndyk może wnieść powództwo do sądu upadłościowego o nakazanie przekazania tych składników. Sąd może zabezpieczyć takie powództwo, ustanawiając zakaz zbywania lub obciążania majątku objętego powództwem. Przepis reguluje także sytuację osoby trzeciej, która w zamian za świadczenie upadłego sama coś przekazała. Jej świadczenie wzajemne zwraca się, jeżeli znajduje się w masie upadłości oddzielnie od pozostałego majątku albo jeżeli masa upadłości została nim wzbogacona. Jeżeli zwrot nie jest możliwy, osoba trzecia może dochodzić swojej wierzytelności w postępowaniu upadłościowym.

Przepis wyłącza stosowanie określonych zasad dotyczących czynności prawnych dokonanych przez upadłego. Chodzi o przepisy, które pozwalają zaskarżać takie czynności albo przewidują, że są one bezskuteczne. Wyłączenie obejmuje kompensowanie, jeżeli zostało dokonane zgodnie z art. 136 lub art. 137, a także wyniki takiego kompensowania. Oznacza to, że wskazane przepisy o zaskarżaniu lub bezskuteczności nie mają zastosowania ani do samego kompensowania spełniającego wymagania określone w tych artykułach, ani do jego skutków. Taką samą zasadę przewidziano wobec umowy o ustanowienie zabezpieczenia finansowego, o której mowa w ustawie o niektórych zabezpieczeniach finansowych. Wyłączenie dotyczy również wykonania zobowiązań wynikających z takiej umowy.

Przepis określa skutki ogłoszenia upadłości banku krajowego dla umowy sprzedaży. Jeżeli bank był kupującym, a umowa przewidywała, że własność rzeczy pozostanie przy sprzedawcy do czasu spełnienia określonych warunków, takie zastrzeżenie nie wygasa tylko dlatego, że ogłoszono upadłość banku. Warunkiem jest jednak to, aby w chwili ogłoszenia upadłości rzecz znajdowała się w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej albo w państwie członkowskim EFTA należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Przepis reguluje także sytuację, w której bank krajowy był sprzedawcą. Samo ogłoszenie jego upadłości nie może być podstawą odstąpienia od umowy sprzedaży, jeżeli rzecz została wydana przed ogłoszeniem upadłości i w tym momencie znajdowała się za granicą. Znaczenie mają więc dwa fakty: wcześniejsze wydanie przedmiotu sprzedaży oraz jego położenie poza granicami państwa w chwili ogłoszenia upadłości. Opisane zasady nie wykluczają dochodzenia innych roszczeń dotyczących czynności prawnej. Można w drodze powództwa żądać stwierdzenia jej nieważności albo uznania jej za bezskuteczną, jeżeli została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli. Oznacza to, że ochrona wynikająca z ustępów pierwszego i drugiego nie zamyka drogi do zakwestionowania czynności z powodu jej nieważności lub pokrzywdzenia wierzycieli.

**Przepis nie obowiązuje.** Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe utraciło moc z dniem 1 października 2003 r. Obowiązującym dziś aktem o upadłości jest [ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe](/prawo-upadlosciowe). Poniższe omówienie opisuje stan prawny z okresu, w którym przepis obowiązywał, i służy do czytania dawnych akt oraz starszego orzecznictwa.

Przepis przewidywał, że prawo wytoczenia powództwa przysługiwało wyłącznie syndykowi. Oznaczało to, że tylko syndyk mógł wszcząć postępowanie w sprawie objętej tym przepisem. Inne osoby nie uzyskiwały na jego podstawie prawa do samodzielnego wytoczenia takiego powództwa. Syndyk nie miał obowiązku uiszczania opłat sądowych w tych sprawach. Przepis nie uzależniał więc wniesienia powództwa przez syndyka od wcześniejszego poniesienia przez niego takich kosztów. Prawo do wytoczenia powództwa wygasało po upływie dwóch lat od dnia ogłoszenia upadłości. Termin ten mógł jednak zakończyć się wcześniej, jeżeli prawo wygasło wcześniej na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. Początek biegu dwuletniego terminu wiązał się z dniem ogłoszenia upadłości, a nie z innym zdarzeniem wskazanym w przepisie. Dwuletni termin nie miał zastosowania, gdy żądanie uznania czynności za bezskuteczną zostało zgłoszone w drodze zarzutu. W takim przypadku przepis wyłączał zastosowanie opisanego ograniczenia czasowego. Rozróżniał więc dochodzenie żądania w drodze powództwa od zgłoszenia go w drodze zarzutu.

Bezskuteczność czynności prawnej

Bezskuteczność czynności prawnej w przepisach

Kodeks cywilny1 przepis

Kodeks postępowania cywilnego2 przepisy

Kodeks postępowania karnego (kpk)1 przepis

Prawo upadłościowe6 przepisów

Prawo upadłościowe1 przepis