Bezpieczeństwo publiczne

Bezpieczeństwo publiczne to stan, w którym życie, zdrowie, wolność i mienie ludzi oraz prawidłowe funkcjonowanie wspólnoty i instytucji publicznych są chronione przed zagrożeniami. W polskim prawie termin ten nie ma jednej, ogólnej definicji ustawowej. Jego znaczenie wynika z przepisów regulujących zadania organów państwa, zasady postępowania w sytuacjach zagrożenia oraz ograniczenia zachowań mogących naruszać bezpieczeństwo innych osób.

Bezpieczeństwo publiczne jest dobrem o charakterze zbiorowym, ale obejmuje również ochronę konkretnych osób. Pozostaje ściśle związane z porządkiem publicznym, ochroną zdrowia, bezpieczeństwem państwa, ochroną środowiska i bezpieczeństwem pracy. Porządek publiczny dotyczy przede wszystkim przestrzegania reguł współżycia i funkcjonowania w przestrzeni publicznej, natomiast bezpieczeństwo publiczne koncentruje się na zapobieganiu zagrożeniom oraz reagowaniu na nie.

Termin występuje w szczególności w przepisach dotyczących:

• zadań Policji i współpracy tej formacji z organami samorządu,
• odpowiedzialności za niestosowanie się do poleceń służb, fałszywe alarmy i inne zachowania utrudniające działania ratunkowe lub porządkowe,
• ochrony funkcjonariuszy oraz osób odpierających bezpośredni zamach na dobro chronione prawem,
• postępowania karnego i wykroczeniowego w sytuacjach wymagających szybkiej reakcji,
• ograniczeń dotyczących hałasu, używania urządzeń na terenach publicznych oraz zachowania w lesie,
• bezpieczeństwa pracy przy wykonywaniu niebezpiecznych prac, w tym prac przy sieciach gazowych,
• obrotu towarowego z zagranicą, ochrony zdrowia i bezpieczeństwa środowiska,
• funkcjonowania państwowych zasobów geodezyjnych i kartograficznych.

W praktyce ochrona bezpieczeństwa publicznego uzasadnia ustanawianie obowiązków, zakazów i uprawnień organów publicznych. Może również stanowić przesłankę zastosowania określonych środków w postępowaniu, przekazania zajętych przedmiotów odpowiednim instytucjom albo ograniczenia działalności stwarzającej zagrożenie. Każde takie działanie powinno mieć podstawę w przepisach i pozostawać w związku z rzeczywistym zagrożeniem dla osób, mienia lub prawidłowego funkcjonowania życia publicznego.