Bezpieczeństwo

Bezpieczeństwo w rozumieniu ustawy „Materiały wybuchowe przeznaczone do użytku cywilnego” oznacza stan osiągany przez działania ukierunkowane na ochronę przed wypadkami związanymi z materiałami wybuchowymi oraz na zmniejszanie następstw takich zdarzeń, gdy mimo podjętych środków do nich dojdzie. Ustawowa definicja ujmuje więc bezpieczeństwo jako proces i cel praktyczny, a nie wyłącznie jako brak zagrożenia.

Pojęcie obejmuje dwa podstawowe elementy:

• zapobieganie wypadkom, czyli podejmowanie działań, które mają nie dopuścić do ich wystąpienia;
• ograniczanie skutków wypadków, czyli zmniejszanie rozmiaru szkód i zagrożeń, jeżeli zdarzenia nie udało się uniknąć.

Oba elementy są ze sobą powiązane, ale dotyczą różnych etapów ochrony. Pierwszy koncentruje się na eliminowaniu lub ograniczaniu przyczyn wypadku, drugi na reagowaniu na jego następstwa. Dzięki temu bezpieczeństwo nie kończy się na działaniach prewencyjnych, lecz obejmuje także przygotowanie do sytuacji awaryjnej i minimalizowanie jej konsekwencji.

W tej ustawie pojęcie wyznacza kierunek regulacji dotyczących postępowania z materiałami wybuchowymi przeznaczonymi do użytku cywilnego. Służy ocenie, czy przyjęte wymagania i działania rzeczywiście chronią przed wypadkami oraz czy pozwalają ograniczyć ich skutki. W znaczeniu praktycznym wskazuje zatem, że ochrona powinna obejmować zarówno codzienne zapobieganie zagrożeniom, jak i odpowiednie działanie w razie niebezpiecznego zdarzenia.

Pojęcie bezpieczeństwa występuje także w innych dziedzinach prawa. Może odnosić się między innymi do prawidłowego utrzymania i funkcjonowania urządzeń wodnych, ochrony osób uczestniczących w postępowaniu karnym, bezpieczeństwa danych w dokumentacji budowlanej oraz bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. W przepisach karnych wiąże się również z ochroną określonych osób lub porządku publicznego, a w regulacjach dotyczących hipoteki oznacza ochronę praw wierzyciela przed naruszeniem jego zabezpieczenia. Znaczenie tego słowa zależy więc od dziedziny, jednak jego wspólnym elementem pozostaje ochrona przed zagrożeniem i ograniczanie jego następstw.