Art. 113 ustawy o finansach publicznych definiuje podstawowe pojęcia związane z bilansem budżetu państwa, mianowicie nadwyżkę i deficyt budżetowy, oraz określa źródła finansowania deficytu budżetowego i innych pożyczkowych potrzeb budżetu państwa.

1. **Nadwyżka i deficyt budżetowy**:
   - **Nadwyżka budżetowa** występuje, gdy dochody budżetu państwa przewyższają jego wydatki. Jest to sytuacja pożądana, gdyż oznacza, że państwo generuje więcej środków niż wydaje, co może być wykorzystane na spłatę długu publicznego lub na inwestycje.
   - **Deficyt budżetowy** występuje, gdy wydatki budżetu państwa przewyższają jego dochody. Deficyt budżetowy jest zjawiskiem powszechnym w wielu krajach, jednak jego wielkość i sposób finansowania mają kluczowe znaczenie dla stabilności finansowej państwa.

2. **Źródła finansowania deficytu budżetowego**:
   Art. 113 wskazuje różnorodne źródła, z których państwo może pozyskiwać środki na pokrycie deficytu budżetowego oraz innych pożyczkowych potrzeb. Są to:
   - **Sprzedaż skarbowych papierów wartościowych**: Państwo może emitować obligacje i inne papiery wartościowe zarówno na rynku krajowym, jak i zagranicznym. Jest to jedno z najczęściej stosowanych narzędzi finansowania deficytu.
   - **Kredyty zaciągane w bankach krajowych i zagranicznych**: Państwo może zaciągać kredyty w instytucjach finansowych, co jednak wiąże się z koniecznością spłaty kapitału oraz odsetek.
   - **Pożyczki**: Oprócz kredytów, państwo może korzystać z innych form pożyczek, które mogą być udzielane przez różne podmioty, w tym międzynarodowe instytucje finansowe.
   - **Prywatyzacja majątku Skarbu Państwa**: Sprzedaż państwowych aktywów może dostarczyć jednorazowych dochodów, które mogą być wykorzystane do finansowania deficytu.
   - **Kwoty pochodzące ze spłat udzielonych kredytów i pożyczek**: Państwo może wykorzystać środki uzyskane ze spłat wcześniej udzielonych kredytów i pożyczek.
   - **Nadwyżka budżetu państwa z lat ubiegłych**: Jeśli w poprzednich latach wystąpiła nadwyżka budżetowa, może ona być wykorzystana do pokrycia bieżącego deficytu.
   - **Nadwyżka budżetu środków europejskich**: Środki pochodzące z funduszy europejskich, które nie zostały wykorzystane w poprzednich latach, mogą być przeznaczone na finansowanie deficytu, z zastrzeżeniem art. 118 ust. 4.
   - **Inne operacje finansowe**: Państwo może korzystać z innych, nieokreślonych wprost w ustawie, operacji finansowych, które mogą dostarczyć potrzebnych środków.

3. **Zastrzeżenia**:
   - Art. 113 odsyła do art. 118 ust. 2 i ust. 4, które mogą zawierać dodatkowe ograniczenia lub szczegółowe regulacje dotyczące finansowania deficytu budżetowego i nadwyżki budżetu środków europejskich. Należy więc uwzględnić te przepisy przy pełnej analizie możliwości finansowania deficytu.

Podsumowując, Art. 113 ustawy o finansach publicznych stanowi kluczowy element regulacji dotyczących zarządzania finansami publicznymi, określając podstawowe zasady bilansowania budżetu państwa oraz dostępne źródła finansowania deficytu budżetowego. Jego właściwe stosowanie ma istotne znaczenie dla stabilności finansowej państwa i efektywnego zarządzania jego zasobami.

Banki krajowe

Banki krajowe w przepisach