Przepis określa dodatkowe czynności, które bank hipoteczny może wykonywać poza czynnościami wskazanymi w art. 12. Katalog obejmuje między innymi zaciąganie kredytów i pożyczek, emisję obligacji, przechowywanie papierów wartościowych, świadczenie usług konsultacyjno-doradczych związanych z rynkiem nieruchomości oraz zarządzanie wierzytelnościami z tytułu kredytów, o których mowa w art. 12. Bank może także udzielać takich kredytów w imieniu innych banków, jeżeli zawarł z nimi odpowiednie umowy.

Szczególne warunki dotyczą nabywania i obejmowania akcji lub udziałów innych podmiotów. Jest to dopuszczalne, gdy forma prawna danego podmiotu ogranicza odpowiedzialność banku hipotecznego do wysokości zainwestowanych środków, a czynność służy wykonywaniu działalności banku hipotecznego. Łączna wartość takich akcji i udziałów nie może przekroczyć 10% funduszy własnych banku hipotecznego.

Przepis wprowadza również limity zobowiązań wynikających z zaciągania kredytów i pożyczek oraz emisji obligacji. Do końca 18. miesiąca działalności limity te nie obowiązują. Od 19. miesiąca banki stosujące określony wymóg stabilnego finansowania netto na zasadzie indywidualnej mogą zaciągać zobowiązania do wysokości dziesięciokrotności funduszy własnych. Wobec banków niestosujących tego wymogu taki sam limit obowiązuje od 19. miesiąca do upływu pięciu lat działalności, a następnie obniża się do sześciokrotności funduszy własnych. Środki uzyskane z kredytów, pożyczek i emisji obligacji mogą być przeznaczone wyłącznie na refinansowanie czynności, o których mowa w art. 12.

o listach zastawnych i bankach hipotecznych.

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/1997/940/text/U/D19970940Lj.pdf

Przepis określa, jakie działania mogą podejmować banki hipoteczne w związku z wykonywaniem czynności wskazanych w art. 12 oraz w art. 15 ust. 1 pkt 2, 3 i 5. Użycie słowa „mogą” oznacza, że regulacja przyznaje bankom uprawnienie do podejmowania takich działań, a nie nakłada obowiązku ich wykonywania.

Wśród wskazanych działań przepis wymienia w szczególności:

- wykonywanie czynności obrotu dewizowego;
- wykonywanie czynności ograniczających ryzyko walutowe oraz ryzyko stopy procentowej, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 2;
- zawieranie umów o instrument pochodny, jako przykład działań związanych z ograniczaniem tych rodzajów ryzyka.

Zwrot „w szczególności” wskazuje, że wymienione czynności stanowią przykłady działań służących wykonywaniu czynności, do których odsyła przepis, a zakres regulacji nie został ograniczony wyłącznie do tych dwóch grup. Jednocześnie każde takie działanie musi pozostawać w związku z wykonywaniem czynności określonych w art. 12 lub w art. 15 ust. 1 pkt 2, 3 i 5.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na wskazaniu podstawy dla aktywności banku hipotecznego związanej z obrotem dewizowym oraz z ograniczaniem ryzyka walutowego i ryzyka stopy procentowej. Przepis dopuszcza także zawieranie umów o instrument pochodny, ale wyraźnie zastrzega stosowanie art. 19 ust. 2. Nie określa natomiast w tym miejscu szczegółowych zasad zawierania takich umów ani nie definiuje poszczególnych rodzajów instrumentów.

Przepis określa, w jaki sposób bank hipoteczny może wykorzystywać wolne środki pieniężne oraz w jakich sytuacjach może nabywać nieruchomości. W pierwszym zakresie wskazuje zamknięty katalog dopuszczalnych przeznaczeń środków.

Bank hipoteczny może przeznaczyć je na:

- lokaty w bankach posiadających fundusze własne co najmniej w wysokości równowartości 10 000 000 euro w złotych, ustalonej według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski;
- nabycie własnych listów zastawnych, jeżeli służy to ich zdeponowaniu pod nadzorem powiernika w związku z wypełnieniem wymogu, o którym mowa w art. 18 ustawy, albo ich umorzeniu;
- nabycie papierów wartościowych emitowanych lub gwarantowanych przez podmioty wskazane w art. 3 ust. 2 pkt 1;
- nabycie papierów wartościowych emitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego;
- nabycie listów zastawnych emitowanych przez inne banki hipoteczne.

Oznacza to, że wolne środki mogą być lokowane lub inwestowane wyłącznie w kategorie wskazane w przepisie, z uwzględnieniem określonych warunków. Szczególny warunek dotyczy lokat bankowych, ponieważ przepis ustanawia minimalny poziom funduszy własnych banku, w którym lokata ma zostać dokonana. W przypadku własnych listów zastawnych cel nabycia musi odpowiadać jednej z dwóch funkcji określonych w przepisie.

Drugi ustęp ogranicza możliwość nabywania nieruchomości. Bank hipoteczny może nabyć nieruchomość tylko w celu uniknięcia strat wynikających z udzielonych kredytów zabezpieczonych hipoteką oraz wtedy, gdy jest to niezbędne ze względu na potrzeby związane z działalnością banku. Nabywanie nieruchomości nie jest więc ujęte jako swobodny sposób lokowania środków, lecz jako działanie uzależnione od wskazanych przesłanek.

Przepis określa zakres i sposób przekazywania przez bank hipoteczny informacji Komisji Nadzoru Finansowego. Zgodnie z ust. 1 informacje są przekazywane corocznie, nie później niż do 31 marca, według stanu na ostatni dzień poprzedniego roku. Obejmują one między innymi wartość aktywów stanowiących zabezpieczenie listów zastawnych, aktywów podstawowych i zastępczych, a także wartość zobowiązań z tytułu wyemitowanych listów zastawnych, z rozróżnieniem na hipoteczne i publiczne listy zastawne.

Zakres raportu obejmuje również czynności na instrumentach pochodnych uwzględnionych w puli aktywów stanowiących zabezpieczenie, wykonane od przekazania poprzedniej informacji. Bank przekazuje także dane o spełnianiu wymogów wskazanych w art. 18 ust. 3a-3d oraz limitów określonych w art. 15 ust. 2, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 1 i 1a oraz art. 23 ust. 1. Informuje ponadto o rachunku zabezpieczenia listów zastawnych i o wynikach testu równowagi pokrycia oraz testu płynności, jeżeli testy te przeprowadzono w okresie od poprzedniego przekazania informacji.

Obowiązek nie ogranicza się do zwykłego funkcjonowania banku. Ust. 2 nakazuje przekazanie tych samych informacji także w razie ogłoszenia upadłości, oddalenia wniosku o jej ogłoszenie w przypadkach wskazanych w przepisie, wszczęcia przymusowej restrukturyzacji albo uporządkowanej likwidacji. Zgodnie z ust. 3 informacje przekazuje się elektronicznie. Ust. 4 pozwala ministrowi właściwemu do spraw instytucji finansowych określić w rozporządzeniu ich szczegółowy zakres, po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Finansowego, z uwzględnieniem bezpieczeństwa wyemitowanych listów zastawnych.

Banki hipoteczne

Banki hipoteczne w przepisach

o listach zastawnych i bankach hipotecznych.4 przepisy