Bank powierniczy

Bank powierniczy to szczególna kategoria banku krajowego wyróżniona w ustawie „Obrót instrumentami finansowymi”. Nie chodzi więc o każdy bank działający w kraju, lecz o bank, który spełnia dodatkowy warunek związany z zakresem dozwolonej działalności.

O uznaniu banku za bank powierniczy decydują łącznie następujące elementy:

• bank musi mieć status banku krajowego,
• musi posiadać zezwolenie Komisji,
• zezwolenie to musi obejmować prowadzenie rachunków papierów wartościowych, rachunków derywatów oraz rachunków zbiorczych.

Definicja opisuje zatem bank przez jego uprawnienia, a nie przez samą nazwę, formę organizacyjną czy faktyczne wykonywanie pojedynczej czynności. Istotne jest posiadanie odpowiedniego zezwolenia na prowadzenie wszystkich wskazanych rodzajów rachunków. Rachunki te służą do ewidencjonowania praw i pozycji związanych z instrumentami finansowymi, w tym papierami wartościowymi i derywatami, a rachunki zbiorcze pozwalają na prowadzenie zapisów w formule przewidzianej dla tego rodzaju rachunków.

Pojęcie ma znaczenie porządkujące i praktyczne. Wskazuje, jakie banki mogą występować w regulacjach dotyczących obsługi rachunków związanych z instrumentami finansowymi oraz jakie przepisy należy stosować do ich działalności. Status banku powierniczego nie wynika wyłącznie z prowadzenia działalności bankowej. Jest związany z konkretnym zezwoleniem Komisji i zakresem rachunków objętych tym zezwoleniem.

W innych przepisach pojęcie to wyznacza adresatów określonych regulacji dotyczących sposobu postępowania banków i firm inwestycyjnych. Ma znaczenie między innymi przy ustalaniu zakresu przepisów odnoszących się bezpośrednio do banków powierniczych, a także regulacji dotyczących zabezpieczeń pożyczek na instrumenty finansowe. Dzięki temu wiadomo, że dany przepis obejmuje nie wszystkie banki, lecz banki spełniające ustawowe przesłanki banku powierniczego.