Art. 111 ustawy o finansach publicznych precyzuje katalog dochodów budżetu państwa, które można podzielić na dochody podatkowe i niepodatkowe. Poniżej omówiono poszczególne kategorie dochodów, które stanowią źródło finansowania budżetu państwa.

#### 1. Dochody podatkowe i opłaty
Dochody podatkowe obejmują wszelkie podatki i opłaty, które nie są przeznaczone na rzecz jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że część podatków i opłat, która zgodnie z odrębnymi ustawami jest przekazywana samorządom, nie wchodzi w skład dochodów budżetu państwa.

#### 2. Cła
Cła stanowią kolejne źródło dochodów budżetu państwa. Są to opłaty pobierane przy imporcie i eksporcie towarów, które mają na celu ochronę rynku krajowego oraz generowanie dochodów dla państwa.

#### 3. Wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych
Dochody te pochodzą z zysków generowanych przez przedsiębiorstwa państwowe, jednoosobowe spółki Skarbu Państwa oraz banki państwowe. Wpłaty te są istotnym źródłem dochodów budżetowych, ponieważ odzwierciedlają efektywność zarządzania majątkiem państwowym.

#### 4. Wpłaty z tytułu dywidendy
Dywidendy wypłacane przez spółki, w których Skarb Państwa posiada udziały, również stanowią dochód budżetu państwa. Jest to forma dochodu z inwestycji kapitałowych państwa.

#### 5. Wpłaty z zysku Narodowego Banku Polskiego
Narodowy Bank Polski, jako centralny bank państwa, przekazuje część swojego zysku do budżetu państwa. Jest to istotne źródło dochodów, które może być wykorzystywane na różne cele budżetowe.

#### 6. Wpłaty nadwyżki środków finansowych agencji wykonawczych
Agencje wykonawcze, które zarządzają środkami publicznymi, przekazują nadwyżki finansowe do budżetu państwa. Jest to mechanizm zapewniający, że niewykorzystane środki publiczne wracają do budżetu.

#### 7. Dochody pobierane przez państwowe jednostki budżetowe
Dochody te obejmują wszelkie wpływy uzyskiwane przez jednostki budżetowe, które nie są przeznaczone na inne cele zgodnie z odrębnymi ustawami.

#### 8. Dochody z najmu i dzierżawy oraz z innych umów o podobnym charakterze
Dochody te pochodzą z wynajmu i dzierżawy składników majątkowych Skarbu Państwa. Są to umowy, które generują stałe wpływy do budżetu państwa.

#### 9. Odsetki od środków zgromadzonych na rachunkach bankowych
Odsetki te pochodzą z lokat terminowych oraz środków zgromadzonych na rachunkach bankowych państwowych jednostek budżetowych lub organów władzy publicznej.

#### 10. Odsetki od udzielonych pożyczek
Budżet państwa uzyskuje dochody z odsetek od pożyczek krajowych i zagranicznych udzielanych z budżetu państwa.

#### 11. Grzywny, mandaty i inne kary pieniężne
Dochody te pochodzą z kar pieniężnych nakładanych przez organy państwowe. Są to środki, które mają na celu nie tylko generowanie dochodów, ale również pełnią funkcję prewencyjną.

#### 12. Spadki, zapisy i darowizny
Dochody te obejmują wszelkie spadki, zapisy i darowizny w postaci pieniężnej na rzecz Skarbu Państwa.

#### 13. Dochody ze sprzedaży majątku
Dochody te pochodzą ze sprzedaży majątku, rzeczy i praw, które nie stanowią przychodów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. a i b.

#### 14. Inne dochody określone w odrębnych ustawach lub umowach międzynarodowych
Kategoria ta obejmuje wszelkie inne dochody, które są określone w odrębnych ustawach lub umowach międzynarodowych.

#### 15. Środki europejskie i inne środki na realizację projektów
Środki te pochodzą z funduszy europejskich oraz innych źródeł międzynarodowych, które są przeznaczone na realizację projektów pomocy technicznej oraz innych celów określonych w przepisach unijnych.

#### 16. Odsetki wykupywane przez nabywców obligacji skarbowych
Dochody te obejmują odsetki oraz nadwyżki wynikające z różnicy pomiędzy ceną emisyjną a wartością nominalną zbywanych obligacji skarbowych.

### Podsumowanie
Art. 111 ustawy o finansach publicznych kompleksowo reguluje źródła dochodów budżetu państwa, obejmując zarówno dochody podatkowe, jak i niepodatkowe. Przepisy te mają na celu zapewnienie stabilnych i różnorodnych źródeł finansowania działalności państwa, co jest kluczowe dla efektywnego zarządzania finansami publicznymi.

o finansach publicznych

#### Wprowadzenie

Art. 5 ustawy o finansach publicznych definiuje pojęcie środków publicznych oraz szczegółowo klasyfikuje ich źródła. Jest to kluczowy przepis dla zrozumienia struktury finansów publicznych w Polsce, ponieważ określa, jakie zasoby finansowe są uznawane za środki publiczne i jakie są ich główne źródła.

#### Analiza przepisu

1. **Środki publiczne**:
   - **Dochody publiczne**: Są to wszelkie wpływy finansowe, które państwo oraz jednostki samorządu terytorialnego uzyskują z różnych źródeł, w tym z podatków, opłat, składek oraz innych danin publicznych.
   - **Środki z budżetu Unii Europejskiej oraz EFTA**: Obejmują fundusze strukturalne, Fundusz Spójności, oraz inne programy pomocowe, które nie podlegają zwrotowi.
   - **Środki z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju**: Odwołanie do art. 3b tej ustawy wskazuje na specyficzne fundusze przeznaczone na realizację polityki rozwoju.
   - **Środki określone w art. 202 ust. 4**: Przepis ten odnosi się do szczególnych przypadków finansowania, które są określone w innych ustawach.
   - **Środki ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi**: Obejmuje to wszelkie inne fundusze, które nie są wymienione w pkt 2, ale również nie podlegają zwrotowi.
   - **Przychody budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego**: Obejmują one wpływy ze sprzedaży papierów wartościowych, prywatyzacji majątku, spłat pożyczek i kredytów, otrzymanych pożyczek i kredytów oraz innych operacji finansowych.
   - **Przychody jednostek sektora finansów publicznych**: Są to wpływy z działalności prowadzonej przez te jednostki oraz inne źródła.

2. **Dochody publiczne**:
   - **Daniny publiczne**: Obejmują podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysków przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne wynikające z odrębnych ustaw.
   - **Inne dochody budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego**: Są to wpływy należne na podstawie odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych.
   - **Wpływy ze sprzedaży wyrobów i usług**: Dotyczy to jednostek sektora finansów publicznych.
   - **Dochody z mienia jednostek sektora finansów publicznych**: Obejmują wpływy z umów najmu, dzierżawy, odsetki od środków na rachunkach bankowych, odsetki od udzielonych pożyczek i posiadanych papierów wartościowych, dywidendy, spadki, zapisy, darowizny, odszkodowania, kwoty z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji oraz dochody ze sprzedaży majątku.

3. **Środki z funduszy unijnych i międzynarodowych**:
   - **Fundusze strukturalne i inne programy UE**: Obejmują środki z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, Europejskiego Funduszu Rybackiego, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury.
   - **Środki z EFTA**: Obejmują niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie EFTA, takie jak Norweski Mechanizm Finansowy, Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Szwajcarsko-Polski Program Współpracy.
   - **Programy przedakcesyjne i inne programy UE**: Obejmują środki na realizację programów przedakcesyjnych, Programu Środki Przejściowe, wspólnej polityki rolnej, programów w ramach celu Europejska Współpraca Terytorialna oraz innych programów określonych w rozporządzeniach UE.

4. **Uprawnienia Rady Ministrów**:
   - Rada Ministrów ma prawo określić, w drodze rozporządzenia, środki publiczne niezaliczane do środków wymienionych w ust. 3 pkt 5c i 6 oraz termin ich wydatkowania, uwzględniając źródło ich pochodzenia, przeznaczenie oraz beneficjentów tych środków.

#### Wnioski

Art. 5 ustawy o finansach publicznych precyzyjnie definiuje, co stanowi środki publiczne, oraz klasyfikuje ich źródła. Jest to fundamentalny przepis dla zarządzania finansami publicznymi, ponieważ określa ramy prawne dla gromadzenia i wydatkowania środków publicznych. Przepis ten jest również istotny z punktu widzenia transparentności i odpowiedzialności finansowej jednostek sektora publicznego.

Przepis wskazuje, jakie sprawy obejmuje ustawa. Dotyczy ona bankowego postępowania ugodowego oraz publicznej sprzedaży wierzytelności bankowych. Oznacza to, że ustawa określa ramy postępowania prowadzonego w celu zawarcia ugody w sprawach bankowych i zasady publicznego zbywania bankowych wierzytelności. Wymienia także przekazywanie środków na zwiększenie funduszy własnych określonych banków, ale ta część została uchylona, więc nie stanowi już obowiązującej regulacji.

Bank państwowy

Bank państwowy w przepisach

o finansach publicznych2 przepisy

o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw1 przepis