Art. 113 ustawy o finansach publicznych definiuje podstawowe pojęcia związane z bilansem budżetu państwa, mianowicie nadwyżkę i deficyt budżetowy, oraz określa źródła finansowania deficytu budżetowego i innych pożyczkowych potrzeb budżetu państwa.

1. **Nadwyżka i deficyt budżetowy**:
   - **Nadwyżka budżetowa** występuje, gdy dochody budżetu państwa przewyższają jego wydatki. Jest to sytuacja pożądana, gdyż oznacza, że państwo generuje więcej środków niż wydaje, co może być wykorzystane na spłatę długu publicznego lub na inwestycje.
   - **Deficyt budżetowy** występuje, gdy wydatki budżetu państwa przewyższają jego dochody. Deficyt budżetowy jest zjawiskiem powszechnym w wielu krajach, jednak jego wielkość i sposób finansowania mają kluczowe znaczenie dla stabilności finansowej państwa.

2. **Źródła finansowania deficytu budżetowego**:
   Art. 113 wskazuje różnorodne źródła, z których państwo może pozyskiwać środki na pokrycie deficytu budżetowego oraz innych pożyczkowych potrzeb. Są to:
   - **Sprzedaż skarbowych papierów wartościowych**: Państwo może emitować obligacje i inne papiery wartościowe zarówno na rynku krajowym, jak i zagranicznym. Jest to jedno z najczęściej stosowanych narzędzi finansowania deficytu.
   - **Kredyty zaciągane w bankach krajowych i zagranicznych**: Państwo może zaciągać kredyty w instytucjach finansowych, co jednak wiąże się z koniecznością spłaty kapitału oraz odsetek.
   - **Pożyczki**: Oprócz kredytów, państwo może korzystać z innych form pożyczek, które mogą być udzielane przez różne podmioty, w tym międzynarodowe instytucje finansowe.
   - **Prywatyzacja majątku Skarbu Państwa**: Sprzedaż państwowych aktywów może dostarczyć jednorazowych dochodów, które mogą być wykorzystane do finansowania deficytu.
   - **Kwoty pochodzące ze spłat udzielonych kredytów i pożyczek**: Państwo może wykorzystać środki uzyskane ze spłat wcześniej udzielonych kredytów i pożyczek.
   - **Nadwyżka budżetu państwa z lat ubiegłych**: Jeśli w poprzednich latach wystąpiła nadwyżka budżetowa, może ona być wykorzystana do pokrycia bieżącego deficytu.
   - **Nadwyżka budżetu środków europejskich**: Środki pochodzące z funduszy europejskich, które nie zostały wykorzystane w poprzednich latach, mogą być przeznaczone na finansowanie deficytu, z zastrzeżeniem art. 118 ust. 4.
   - **Inne operacje finansowe**: Państwo może korzystać z innych, nieokreślonych wprost w ustawie, operacji finansowych, które mogą dostarczyć potrzebnych środków.

3. **Zastrzeżenia**:
   - Art. 113 odsyła do art. 118 ust. 2 i ust. 4, które mogą zawierać dodatkowe ograniczenia lub szczegółowe regulacje dotyczące finansowania deficytu budżetowego i nadwyżki budżetu środków europejskich. Należy więc uwzględnić te przepisy przy pełnej analizie możliwości finansowania deficytu.

Podsumowując, Art. 113 ustawy o finansach publicznych stanowi kluczowy element regulacji dotyczących zarządzania finansami publicznymi, określając podstawowe zasady bilansowania budżetu państwa oraz dostępne źródła finansowania deficytu budżetowego. Jego właściwe stosowanie ma istotne znaczenie dla stabilności finansowej państwa i efektywnego zarządzania jego zasobami.

o finansach publicznych

Fundusz inwestycyjny otwarty może korzystać z pożyczek i kredytów tylko od banków krajowych albo instytucji kredytowych. Takie zobowiązania muszą mieć termin spłaty nie dłuższy niż rok. Łączna kwota wszystkich pożyczek i kredytów nie może przekroczyć 10% wartości aktywów netto funduszu. Limit oblicza się w chwili zawarcia konkretnej umowy, a nie w dniu późniejszej spłaty.

o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi

Przed zawarciem umowy o prowadzenie OKI w formie rachunku bankowego albo rachunku w dobrowolnym funduszu emerytalnego bank krajowy lub dobrowolny fundusz emerytalny uzyskuje od inwestującego informacje o jego horyzoncie i celu inwestycyjnym. Bank lub powszechne towarzystwo emerytalne wskazuje zgodność tych informacji z właściwą formą OKI albo informuje, że potrzebom inwestującego mogą odpowiadać także inne formy OKI. Wymogów tych nie stosuje się do banku, który wcześniej zawarł z inwestującym umowę OKI w innej formie.

o osobistych kontach inwestycyjnych

Art. 119zg Ordynacji podatkowej wprowadza definicje kluczowych terminów używanych w niniejszym dziale, co jest niezbędne dla prawidłowego zrozumienia i stosowania przepisów. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych definicji zawartych w tym artykule.

#### 1. Bank

Definicja „banku” obejmuje:
- **Bank krajowy** w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe.
- **Oddział instytucji kredytowej** w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 18 tej samej ustawy.
- **Oddział banku zagranicznego** w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 20 tej ustawy.

Ta definicja jest szeroka i obejmuje zarówno banki krajowe, jak i zagraniczne, co jest istotne w kontekście międzynarodowych transakcji finansowych i współpracy międzynarodowej w zakresie podatków.

#### 2. Blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego

Blokada rachunku oznacza czasowe uniemożliwienie dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku podmiotu kwalifikowanego. Jest to środek zabezpieczający, który może być stosowany w celu zapobieżenia wyłudzeniom skarbowym i innym nadużyciom finansowym.

#### 3. Izba rozliczeniowa

Izba rozliczeniowa, o której mowa w art. 67 Prawa bankowego, jest instytucją odpowiedzialną za rozliczanie największej liczby poleceń przelewu w złotych. Definicja ta wskazuje na znaczenie izby rozliczeniowej w kontekście monitorowania i rozliczania transakcji finansowych.

#### 4. Pełnomocnik do rachunku podmiotu kwalifikowanego

Pełnomocnik to osoba upoważniona do składania dyspozycji dotyczących rachunku podmiotu kwalifikowanego. Definicja ta obejmuje również wpłaty i wypłaty gotówkowe oraz korzystanie z karty płatniczej. Jest to istotne z punktu widzenia odpowiedzialności i uprawnień osób trzecich działających w imieniu podmiotu kwalifikowanego.

#### 5. Podmiot kwalifikowany

Podmiot kwalifikowany to:
- Osoba fizyczna będąca przedsiębiorcą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców.
- Osoba fizyczna prowadząca działalność zarobkową na własny rachunek, która nie jest przedsiębiorcą.
- Osoba prawna.
- Jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną.

Ta definicja jest szeroka i obejmuje różne formy działalności gospodarczej, co jest istotne dla kompleksowego podejścia do monitorowania i regulacji transakcji finansowych.

#### 6. Rachunek podmiotu kwalifikowanego

Rachunek podmiotu kwalifikowanego obejmuje:
- Rachunek rozliczeniowy.
- Rachunek lokaty terminowej.
- Rachunek członka spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej.
- Rachunek VAT.

Definicja ta jest kluczowa dla identyfikacji różnych typów rachunków, które mogą być objęte regulacjami dotyczącymi blokady środków i monitorowania transakcji.

#### 7. STIR

STIR to system teleinformatyczny izby rozliczeniowej, który spełnia minimalne wymagania dla systemów teleinformatycznych. Jest to narzędzie wykorzystywane do monitorowania i analizy transakcji finansowych w celu zapobiegania wyłudzeniom skarbowym.

#### 8. Transakcja

Transakcja to uznanie lub obciążenie rachunku podmiotu kwalifikowanego na podstawie dyspozycji jego posiadacza lub osób trzecich. Definicja ta jest istotna dla identyfikacji operacji finansowych, które mogą być monitorowane i analizowane.

#### 9. Wskaźnik ryzyka

Wskaźnik ryzyka to miara wykorzystywania działalności banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów związanych z wyłudzeniami skarbowymi. Jest to narzędzie analityczne służące do oceny ryzyka nadużyć finansowych.

#### 10. Wyłudzenia skarbowe

Wyłudzenia skarbowe obejmują przestępstwa skarbowe oraz przestępstwa związane z fałszowaniem dokumentów i udziałem w zorganizowanej grupie przestępczej. Definicja ta jest szeroka i obejmuje różne formy przestępstw mających na celu oszustwa podatkowe.

### Podsumowanie

Art. 119zg Ordynacji podatkowej wprowadza precyzyjne definicje kluczowych terminów, które są niezbędne dla prawidłowego stosowania przepisów dotyczących monitorowania i zapobiegania wyłudzeniom skarbowym. Definicje te obejmują szeroki zakres podmiotów, rachunków i transakcji, co pozwala na kompleksowe podejście do regulacji i nadzoru nad działalnością finansową.

Ordynacja podatkowa

Art. 4 pełni funkcję słownika ustawy. Wyjaśnia, co oznaczają używane w niej pojęcia, między innymi bank krajowy, bank zagraniczny, bank hipoteczny, międzynarodowa instytucja finansowa, karta płatnicza oraz pieniądz elektroniczny. Bank krajowy to bank mający siedzibę w Polsce, natomiast bank zagraniczny ma siedzibę w państwie trzecim. Przepis odsyła także do innych ustaw i rozporządzeń, w których szczegółowo opisano niektóre z tych pojęć. W dalszej części przepis określa pojęcia związane z grupami podmiotów. Podmiot dominujący to jednostka dominująca wskazana w odpowiednich przepisach albo podmiot, który, w ocenie Komisji Nadzoru Finansowego, może w inny sposób wywierać znaczący wpływ na inny podmiot. Podmiot zależny oznacza jednostkę zależną w rozumieniu wskazanych przepisów. System ochrony to system uznany przez Komisję Nadzoru Finansowego, którego uczestnikami są banki działające jako spółki akcyjne. Przepis rozróżnia kilka rodzajów holdingów, czyli grup podmiotów. O ich zakwalifikowaniu decyduje przede wszystkim rodzaj podmiotu dominującego oraz to, jakie podmioty wchodzą w skład grupy. Wśród wymienionych kategorii znajdują się holding finansowy, holding mieszany, holding bankowy zagraniczny, holding bankowy krajowy i holding hybrydowy. Wskazano również rodzaje finansowych spółek holdingowych, zależnie od ich działalności, państwa pochodzenia oraz sposobu sprawowania nadzoru. W przekazanym tekście ostatnia definicja urywa się w trakcie zdania.

Prawo bankowe

Przepis wskazuje, kiedy stosuje się przepisy tego działu. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, w których bank, instytucja kredytowa albo podmiot prowadzący działalność maklerską działa w Polsce i jednocześnie w innych państwach albo prowadzi działalność za granicą. Wymienione przypadki są od siebie niezależne. Pierwszy przypadek dotyczy ogłoszenia upadłości banku krajowego, który prowadzi działalność także poza Polską, co najmniej w jednym innym państwie członkowskim Unii Europejskiej albo w państwie członkowskim EFTA będącym stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Przepisy działu stosuje się także, gdy wobec instytucji kredytowej ogłoszono upadłość, otwarto postępowanie układowe albo wszczęto inne podobne postępowanie, a instytucja ta prowadzi działalność również w Polsce. Kolejna sytuacja obejmuje bank zagraniczny. Musi on prowadzić działalność w Polsce oraz co najmniej w jednym innym państwie członkowskim Unii Europejskiej albo państwie członkowskim EFTA będącym stroną wskazanej umowy. Przepisy stosuje się również po ogłoszeniu upadłości domu maklerskiego prowadzącego działalność maklerską w Polsce i co najmniej jednym takim państwie. Ostatni przypadek dotyczy zagranicznej firmy inwestycyjnej, wobec której ogłoszono upadłość, otwarto postępowanie układowe albo wszczęto inne podobne postępowanie, jeżeli prowadzi ona działalność maklerską także w Polsce.

Prawo upadłościowe

Przepis wskazuje, jak należy rozumieć wybrane określenia używane w ustawie. Gdy ustawa mówi o banku krajowym, banku zagranicznym, instytucji kredytowej, oddziale banku krajowego za granicą, oddziale banku zagranicznego albo oddziale instytucji kredytowej, chodzi o instytucje określone w przepisach prawa bankowego. Ten artykuł nie opisuje ich samodzielnie, lecz odsyła do regulacji prawa bankowego. Podobnie zdefiniowano firmę inwestycyjną, zagraniczną firmę inwestycyjną i dom maklerski. Są to instytucje określone w przepisach o obrocie instrumentami finansowymi. Dzięki temu te same pojęcia powinny być rozumiane w ustawie upadłościowej tak, jak zostały określone w odpowiednich przepisach dotyczących rynku finansowego. W przepisach tego działu „sąd zagraniczny” oznacza nie tylko sąd, ale także inny organ uprawniony do prowadzenia lub nadzorowania postępowania upadłościowego, układowego albo podobnego. Chodzi o organ działający w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej albo w państwie EFTA będącym stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. „Zarządca zagraniczny” to natomiast osoba lub podmiot wyznaczony w takim zagranicznym postępowaniu do zarządzania, reorganizowania albo likwidacji majątku dłużnika, zgodnie z prawem tego państwa.

Przepis określa, jakie mienie należy uwzględnić w masie upadłości banku krajowego oraz domu maklerskiego. W jej skład wchodzi także mienie upadłego, które znajduje się poza Polską, na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej. Do masy upadłości zalicza się również mienie położone w państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu, ale tylko tych, które są stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Oznacza to, że przy ustalaniu masy upadłości tych podmiotów bierze się pod uwagę także wskazane mienie znajdujące się na terytorium objętych przepisem państw.

Przepis dotyczy wierzycieli upadłościowych banku krajowego, banku zagranicznego, domu maklerskiego albo zagranicznej firmy inwestycyjnej. Chodzi o wierzycieli, którzy mają miejsce zamieszkania, miejsce zwykłego pobytu albo siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), będącym stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Tacy wierzyciele korzystają w postępowaniu z takich samych praw jak wierzyciele krajowi. Oznacza to, że przepis zapewnia równe traktowanie wskazanych wierzycieli zagranicznych i krajowych w ramach postępowania upadłościowego dotyczącego wymienionych instytucji. Przepis określa także sposób zaspokajania zagranicznych należności publicznoprawnych. Należności te zaspokaja się w kategorii trzeciej, w podkategorii czwartej. Jest to wskazane wprost miejsce tych należności w kolejności zaspokajania określonej na potrzeby postępowania.

Przepis określa skutki ogłoszenia upadłości banku krajowego dla umowy sprzedaży. Jeżeli bank był kupującym, a umowa przewidywała, że własność rzeczy pozostanie przy sprzedawcy do czasu spełnienia określonych warunków, takie zastrzeżenie nie wygasa tylko dlatego, że ogłoszono upadłość banku. Warunkiem jest jednak to, aby w chwili ogłoszenia upadłości rzecz znajdowała się w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej albo w państwie członkowskim EFTA należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Przepis reguluje także sytuację, w której bank krajowy był sprzedawcą. Samo ogłoszenie jego upadłości nie może być podstawą odstąpienia od umowy sprzedaży, jeżeli rzecz została wydana przed ogłoszeniem upadłości i w tym momencie znajdowała się za granicą. Znaczenie mają więc dwa fakty: wcześniejsze wydanie przedmiotu sprzedaży oraz jego położenie poza granicami państwa w chwili ogłoszenia upadłości. Opisane zasady nie wykluczają dochodzenia innych roszczeń dotyczących czynności prawnej. Można w drodze powództwa żądać stwierdzenia jej nieważności albo uznania jej za bezskuteczną, jeżeli została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli. Oznacza to, że ochrona wynikająca z ustępów pierwszego i drugiego nie zamyka drogi do zakwestionowania czynności z powodu jej nieważności lub pokrzywdzenia wierzycieli.

Bank krajowy

Bank krajowy w przepisach

o finansach publicznych1 przepis

o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi1 przepis

o osobistych kontach inwestycyjnych1 przepis

Ordynacja podatkowa1 przepis

Prawo bankowe1 przepis

Prawo upadłościowe5 przepisów