Stan gleby i ziemi nie jest badany doraźnie, przy okazji pojedynczych spraw. Przepis włącza go do państwowego monitoringu środowiska, czyli do systemu prowadzonego stale i planowo przez organy publiczne.

### Najważniejsze punkty

- Przedmiotem są gleba i ziemia, ujęte łącznie jako element środowiska podlegający obserwacji.
- Zakres działań obejmuje trzy elementy: ocenę stanu oraz badania i obserwację.
- Czynności te wykonuje się w ramach państwowego monitoringu środowiska, a nie jako odrębne postępowanie.
- Przepis nie nakłada obowiązków na władających powierzchnią ziemi, lecz wyznacza zadanie po stronie administracji.

Prawo ochrony środowiska

#### 1. Kontekst i cel przepisu

Art. 101f ustawy Prawo ochrony środowiska (POŚ) wprowadza mechanizmy mające na celu identyfikację i kontrolę historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi. Przepis ten jest istotnym elementem systemu ochrony środowiska, mającym na celu zapobieganie dalszemu pogarszaniu się stanu środowiska oraz umożliwienie podjęcia działań naprawczych na terenach, które były narażone na działalność mogącą powodować zanieczyszczenia przed dniem 30 kwietnia 2007 r.

#### 2. Zakres stosowania

Przepis dotyczy terenów, na których przed dniem 30 kwietnia 2007 r. prowadzono działalność mogącą powodować zanieczyszczenie powierzchni ziemi. Kluczowym elementem jest tutaj „duże prawdopodobieństwo” występowania historycznego zanieczyszczenia, co oznacza, że nie jest wymagane bezpośrednie udowodnienie zanieczyszczenia, ale wystarczające są przesłanki wskazujące na jego możliwość.

#### 3. Kompetencje regionalnego dyrektora ochrony środowiska

Regionalny dyrektor ochrony środowiska (RDOŚ) ma uprawnienie do nałożenia na władającego powierzchnią ziemi obowiązku wykonania badań zanieczyszczenia gleby i ziemi. Decyzja ta jest wydawana z urzędu, co oznacza, że nie jest wymagane wnioskowanie przez zainteresowane strony. RDOŚ może również wyznaczyć termin przedłożenia wyników tych badań, co jest istotne z punktu widzenia terminowości i skuteczności działań kontrolnych.

#### 4. Wykonanie badań

Badania zanieczyszczenia gleby i ziemi muszą być wykonane przez laboratorium spełniające określone wymagania, zgodnie z art. 147a ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a POŚ. Zapewnia to, że badania są przeprowadzane zgodnie z obowiązującymi standardami i metodologią, co zwiększa ich wiarygodność i użyteczność.

#### 5. Wyjątki

Przepis ust. 1 nie ma zastosowania do podmiotów posiadających pozwolenie zintegrowane, w którym określono sposób wykonywania badań zanieczyszczenia gleby i ziemi. Jest to logiczne, ponieważ takie pozwolenie już zawiera szczegółowe wymagania dotyczące monitorowania i kontroli zanieczyszczeń, co eliminuje potrzebę dodatkowych badań na podstawie art. 101f.

#### 6. Obowiązki przechowywania i przedkładania wyników badań

Podmiot zobowiązany do wykonania badań musi przechowywać wyniki przez okres 5 lat od zakończenia roku kalendarzowego, którego dotyczą. Jest to istotne z punktu widzenia możliwości późniejszej kontroli i analizy danych. Wyniki te muszą być również przedkładane na żądanie RDOŚ oraz wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, co zapewnia bieżący nadzór nad stanem środowiska.

#### 7. Procedura administracyjna

Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o nałożeniu obowiązku badań wszczyna się z urzędu. Oznacza to, że RDOŚ ma inicjatywę w tym zakresie i nie jest zależny od wniosków składanych przez inne podmioty. Jest to istotne z punktu widzenia proaktywnego podejścia do ochrony środowiska.

#### 8. Wnioski

Art. 101f POŚ jest ważnym narzędziem w systemie ochrony środowiska, umożliwiającym identyfikację i kontrolę historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi. Przepis ten wprowadza jasne i precyzyjne obowiązki dla władających powierzchnią ziemi oraz określa kompetencje organów administracyjnych, co zwiększa skuteczność działań na rzecz ochrony środowiska.

Art. 101l Prawa ochrony środowiska reguluje procedurę remediacji historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi, określając obowiązki władającego powierzchnią ziemi lub innego sprawcy zanieczyszczenia oraz rolę regionalnego dyrektora ochrony środowiska w tym procesie.

#### 1. Obowiązek przedłożenia wniosku o wydanie decyzji ustalającej plan remediacji

Władający powierzchnią ziemi lub inny sprawca zanieczyszczenia jest zobowiązany do przedłożenia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska wniosku o wydanie decyzji ustalającej plan remediacji. Wniosek ten musi zawierać projekt planu remediacji, który powinien być dostarczony zarówno w formie pisemnej, jak i elektronicznej.

#### 2. Zawartość projektu planu remediacji

Projekt planu remediacji musi zawierać szczegółowe informacje dotyczące:
- Terenu wymagającego remediacji, w tym adres i numery działek ewidencyjnych oraz jego powierzchnię.
- Aktualnego i planowanego sposobu użytkowania zanieczyszczonego terenu.
- Właściwości gleby oraz rodzaju pokrycia terenu, w tym roślinności i zabudowy.
- Nazw substancji powodujących ryzyko oraz wyników badań zanieczyszczenia gleby i ziemi.
- Zawartości substancji powodujących ryzyko w glebie i ziemi po zakończeniu remediacji.
- Oceny występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska.
- Budowy geologicznej i warunków hydrogeologicznych, jeśli jest to konieczne.
- Planowanego sposobu przeprowadzenia remediacji.
- Planowanego terminu rozpoczęcia i zakończenia remediacji.
- Sposobu potwierdzenia przeprowadzenia remediacji oraz terminu przedłożenia dokumentacji z jej przeprowadzenia.

#### 3. Decyzja regionalnego dyrektora ochrony środowiska

Regionalny dyrektor ochrony środowiska wydaje decyzję ustalającą plan remediacji po zasięgnięciu opinii odpowiednich organów, takich jak inspektorzy sanitarni, dyrektorzy urzędów górniczych, dyrektorzy regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych, dyrektorzy parków narodowych, dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz starostowie. Decyzja ta określa:
- Teren wymagający remediacji.
- Nazwy substancji powodujących ryzyko oraz ich zawartość w glebie i ziemi po remediacji.
- Sposób przeprowadzenia remediacji.
- Termin rozpoczęcia i zakończenia remediacji.
- Sposób potwierdzenia przeprowadzenia remediacji oraz termin przedłożenia dokumentacji z jej przeprowadzenia.

#### 4. Umożliwienie przeprowadzenia badań i remediacji

Jeżeli zanieczyszczenie wystąpiło na terenie, do którego inny sprawca nie posiada tytułu prawnego, władający powierzchnią ziemi jest zobowiązany umożliwić wykonanie badań zanieczyszczenia gleby i ziemi oraz przeprowadzenie remediacji zgodnie z planem remediacji ustalonym w drodze decyzji.

### Podsumowanie

Art. 101l Prawa ochrony środowiska wprowadza szczegółowe procedury dotyczące remediacji historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi. Przepis ten nakłada na władającego powierzchnią ziemi lub innego sprawcę zanieczyszczenia obowiązek przedłożenia wniosku o wydanie decyzji ustalającej plan remediacji oraz określa zawartość tego planu. Regionalny dyrektor ochrony środowiska, po zasięgnięciu opinii odpowiednich organów, wydaje decyzję określającą szczegóły remediacji. Przepis ten ma na celu zapewnienie skutecznej i zgodnej z prawem remediacji zanieczyszczonych terenów, co jest kluczowe dla ochrony zdrowia ludzi i stanu środowiska.

Badanie gleby

Badanie gleby w przepisach

Prawo ochrony środowiska3 przepisy