Awaria przemysłowa

Awaria przemysłowa to zdarzenie związane z działalnością przemysłową, w którym występuje co najmniej jedna substancja niebezpieczna i powstaje zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi albo dla środowiska. Może dojść do niego podczas procesu technologicznego, magazynowania lub transportu substancji. Przykładami takich zdarzeń są niekontrolowana emisja, pożar lub eksplozja. Zagrożenie może powstać natychmiast albo ujawnić się z opóźnieniem, na skutek rozprzestrzeniania się substancji lub następstw zdarzenia.

Nie każda usterka urządzenia, przerwa w pracy instalacji albo awaria techniczna jest awarią przemysłową w znaczeniu prawnym. Decydujące znaczenie ma wystąpienie niebezpiecznej substancji oraz realne zagrożenie dla ludzi lub środowiska. Szczególną kategorię stanowi poważna awaria, czyli zdarzenie o skutkach kwalifikowanych przez przepisy dotyczące zakładów, w których znajdują się substancje niebezpieczne. Ocena obejmuje między innymi rodzaj i ilość substancji, sposób ich stosowania lub przechowywania oraz zasięg możliwych skutków.

Pojęcie występuje przede wszystkim w prawie ochrony środowiska, a także w regulacjach dotyczących ochrony przeciwpożarowej, planowania przestrzennego i działalności zakładów przemysłowych. Ma znaczenie przy określaniu wymagań dla lokalizacji zakładów, instalacji i obiektów stwarzających zagrożenie, przy wydawaniu niektórych pozwoleń oraz przy kontroli spełniania wymagań bezpieczeństwa. Uwzględnia się również środki zapobiegania awariom, ograniczania ich skutków i ochrony środowiska, w tym rozwiązania techniczne oraz organizacyjne.

W praktyce wystąpienie awarii przemysłowej może uruchamiać obowiązki zakładu i organów publicznych związane z rozpoznaniem zagrożenia, powiadamianiem, prowadzeniem działań ratowniczych, usuwaniem skutków oraz zapobieganiem podobnym zdarzeniom w przyszłości. Znaczenie ma także uwzględnianie ryzyka awarii przy ustalaniu przeznaczenia terenów i kształtowaniu ich zagospodarowania.