Art. 13b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi kluczowy element w procesie tworzenia planu ogólnego gminy, który ma na celu uwzględnienie różnorodnych uwarunkowań przestrzennych, środowiskowych oraz społeczno-gospodarczych. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów tego artykułu.

#### 1. Polityka przestrzenna gminy
Ustalenia planu ogólnego muszą być zgodne z polityką przestrzenną gminy, określoną w strategii rozwoju gminy lub strategii rozwoju ponadlokalnego. Oznacza to, że plan ogólny powinien być spójny z długoterminowymi celami i priorytetami rozwojowymi gminy, co zapewnia harmonijny rozwój przestrzenny.

#### 2. Ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego województwa
Plan ogólny gminy musi być zgodny z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego województwa, co zapewnia koordynację działań na różnych szczeblach administracyjnych i zapobiega konfliktom przestrzennym.

#### 3. Ochrona przyrody i środowiska
Plan ogólny powinien uwzględniać formy ochrony przyrody oraz ich otuliny, obszary szczególnego zagrożenia powodzią, wały przeciwpowodziowe oraz pasy ochronne, obszary gruntów zmeliorowanych, tereny zagrożone ruchami masowymi ziemi oraz strefy ochronne ujęć wody i zbiorników wód śródlądowych. Te elementy są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego i ochrony zasobów naturalnych.

#### 4. Tereny górnicze i złoża kopalin
Uwzględnienie terenów górniczych, obszarów górniczych wraz z filarami ochronnymi oraz udokumentowanych złóż kopalin jest istotne dla zarządzania zasobami mineralnymi i zapobiegania konfliktom przestrzennym związanym z działalnością górniczą.

#### 5. Ochrona dziedzictwa kulturowego
Plan ogólny powinien uwzględniać zabytki objęte formami ochrony oraz dobra kultury współczesnej, co jest kluczowe dla zachowania dziedzictwa kulturowego i historycznego gminy.

#### 6. Obszary wymagające szczególnej ochrony
Uwzględnienie obszarów uzdrowiskowych, obszarów ochrony uzdrowiskowej, pomników zagłady oraz terenów zamkniętych i ich stref ochronnych jest niezbędne dla zapewnienia odpowiedniego poziomu ochrony tych obszarów.

#### 7. Obszary wymagające przekształceń
Plan ogólny powinien identyfikować obszary wymagające przekształceń, rehabilitacji, rekultywacji lub remediacji, co jest kluczowe dla poprawy jakości środowiska i warunków życia mieszkańców.

#### 8. Obszary ciche
Uwzględnienie obszarów cichych w aglomeracji oraz poza aglomeracją jest istotne dla zapewnienia odpowiednich warunków akustycznych i ochrony przed hałasem.

#### 9. Grunty rolne i leśne
Plan ogólny powinien uwzględniać grunty rolne stanowiące użytki rolne klas I-III oraz grunty leśne, co jest kluczowe dla ochrony zasobów rolnych i leśnych.

#### 10. Zakłady o zwiększonym ryzyku
Uwzględnienie zakładów o zwiększonym i dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej jest istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa publicznego i ochrony środowiska.

#### 11. Obszary pasa nadbrzeżnego
Plan ogólny powinien uwzględniać obszary pasa nadbrzeżnego, w tym w szczególności pasa technicznego, co jest kluczowe dla zarządzania strefami przybrzeżnymi i ochrony przed erozją.

#### 12. Infrastruktura społeczna, transportowa i techniczna
Uwzględnienie rozmieszczenia istniejących i planowanych obiektów infrastruktury społecznej, transportowej i technicznej wraz z obowiązującymi dla nich ograniczeniami w zagospodarowaniu jest niezbędne dla zapewnienia spójności i funkcjonalności przestrzeni gminy.

#### 13. Audyt krajobrazowy
Rekomendacje i wnioski zawarte w audycie krajobrazowym oraz krajobrazy priorytetowe powinny być uwzględnione w planie ogólnym, co jest kluczowe dla ochrony i kształtowania krajobrazu.

#### 14. Opracowanie ekofizjograficzne
Uwzględnienie opracowania ekofizjograficznego w zakresie wymagań, o których mowa w art. 72 ust. 1-3 ustawy Prawo ochrony środowiska, jest istotne dla zapewnienia zgodności planu ogólnego z wymogami ochrony środowiska.

#### 15. Zapotrzebowanie na nową zabudowę mieszkaniową
Plan ogólny powinien uwzględniać zapotrzebowanie na nową zabudowę mieszkaniową w gminie, co jest kluczowe dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych mieszkańców i zapewnienia zrównoważonego rozwoju przestrzennego.

### Podsumowanie
Art. 13b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakłada na gminy obowiązek uwzględnienia szerokiego spektrum uwarunkowań przy tworzeniu planu ogólnego. Jest to niezbędne dla zapewnienia zrównoważonego rozwoju przestrzennego, ochrony środowiska, bezpieczeństwa publicznego oraz zachowania dziedzictwa kulturowego. Przestrzeganie tych wymogów jest kluczowe dla skutecznego zarządzania przestrzenią gminy i poprawy jakości życia jej mieszkańców.

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Art. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określa podział kompetencji w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej pomiędzy różne szczeble administracji publicznej w Polsce. Przepis ten ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia, jak różne poziomy administracji współpracują w zakresie planowania przestrzennego.

#### 1. Zadania gminy

Pierwszy akapit artykułu wskazuje, że kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie gminnych aktów planowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy. Wyjątkiem są morskie wody wewnętrzne, morze terytorialne, wyłączna strefa ekonomiczna oraz tereny zamknięte ustalone przez organ inny niż minister właściwy do spraw transportu.

Gminy mają więc szerokie kompetencje w zakresie planowania przestrzennego, co jest zgodne z zasadą subsydiarności, która zakłada, że decyzje powinny być podejmowane na możliwie najniższym poziomie administracyjnym. Gminy są najbliżej mieszkańców, co pozwala im na lepsze zrozumienie lokalnych potrzeb i specyfiki.

#### 2. Zadania powiatu

Drugi akapit artykułu wskazuje, że prowadzenie analiz i studiów z zakresu zagospodarowania przestrzennego, odnoszących się do obszaru powiatu i zagadnień jego rozwoju, należy do zadań samorządu powiatu. Powiaty mają więc bardziej analityczną i koordynacyjną rolę w zakresie planowania przestrzennego, co pozwala na lepszą koordynację działań pomiędzy gminami wchodzącymi w skład powiatu.

#### 3. Zadania związku metropolitalnego

Trzeci akapit artykułu wskazuje, że kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na obszarze związku metropolitalnego (obszarze metropolitalnym) należy do zadań związku metropolitalnego, jeżeli został utworzony. Związki metropolitalne mają na celu koordynację działań na większych obszarach miejskich, gdzie współpraca pomiędzy różnymi jednostkami administracyjnymi jest kluczowa dla efektywnego zarządzania przestrzenią.

#### 4. Zadania województwa

Czwarty akapit artykułu wskazuje, że kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej w województwie, w tym uchwalanie planu zagospodarowania przestrzennego województwa oraz audytu krajobrazowego, należy do zadań samorządu województwa. Województwa mają więc strategiczną rolę w zakresie planowania przestrzennego, co pozwala na koordynację działań na większym obszarze i uwzględnienie szerszych trendów rozwojowych.

#### 5. Zadania Rady Ministrów

Ostatni akapit artykułu wskazuje, że kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej państwa należy do zadań Rady Ministrów. Rada Ministrów ma więc kluczową rolę w zakresie tworzenia ogólnokrajowych ram prawnych i strategicznych dla planowania przestrzennego.

### Podsumowanie

Art. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym precyzyjnie określa podział kompetencji pomiędzy różne szczeble administracji publicznej w Polsce. Każdy poziom administracji ma swoje specyficzne zadania i kompetencje, co pozwala na efektywne zarządzanie przestrzenią na różnych poziomach. Przepis ten jest kluczowy dla zrozumienia, jak różne jednostki administracyjne współpracują w zakresie planowania przestrzennego, co jest niezbędne dla zrównoważonego rozwoju kraju.

Art. 38a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadza obowiązek sporządzania audytu krajobrazowego dla obszaru województwa nie rzadziej niż raz na 20 lat. Przepis ten ma na celu systematyczną ocenę i ochronę krajobrazów, które są istotnym elementem dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego Polski.

#### 1. Cel audytu krajobrazowego

Audyt krajobrazowy ma na celu:
- Identyfikację krajobrazów występujących na obszarze województwa.
- Określenie cech charakterystycznych tych krajobrazów.
- Dokonanie oceny ich wartości.

#### 2. Zakres audytu krajobrazowego

Audyt krajobrazowy obejmuje:
- Określenie krajobrazów występujących na obszarze województwa oraz lokalizację krajobrazów priorytetowych.
- Wskazanie lokalizacji i granic parków kulturowych, parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, obszarów chronionego krajobrazu, obiektów na listach Światowego Dziedzictwa UNESCO oraz obszarów Sieci Rezerwatów Biosfery UNESCO (MaB).
- Wskazanie zagrożeń dla możliwości zachowania wartości krajobrazów oraz rekomendacje dotyczące ich kształtowania i ochrony.

#### 3. Rekomendacje i wnioski

Rekomendacje i wnioski zawarte w audycie krajobrazowym powinny:
- Nie być sprzeczne z celami i sposobami ochrony obszarów i obiektów określonymi na podstawie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
- Wskazywać obszary, które powinny zostać objęte formami ochrony przyrody, oraz lokalne formy architektoniczne zabudowy w obrębie krajobrazów priorytetowych.

#### 4. Analiza zasadności dalszej ochrony

Audyt krajobrazowy może wskazywać obszary objęte formami ochrony przyrody, które ze względu na znaczący spadek wartości krajobrazu wymagają pogłębionej analizy zasadności ich dalszej ochrony.

#### 5. Rozporządzenie Rady Ministrów

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
- Klasyfikację krajobrazów, sposób oceny zidentyfikowanych krajobrazów oraz wskazywania krajobrazów priorytetowych.
- Sposób uwzględnienia w audycie krajobrazowym obiektów wpisanych na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, obszarów Sieci Rezerwatów Biosfery UNESCO (MaB), parków narodowych, rezerwatów i innych form ochrony przyrody.
- Szczegółowy zakres i metodologię audytu krajobrazowego.

#### 6. Znaczenie przepisu

Art. 38a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest kluczowym narzędziem w zarządzaniu i ochronie krajobrazów na poziomie województwa. Regularne przeprowadzanie audytów krajobrazowych pozwala na bieżąco monitorować stan krajobrazów, identyfikować zagrożenia oraz podejmować odpowiednie działania ochronne. Przepis ten podkreśla również znaczenie krajobrazów jako elementu tożsamości narodowej i dziedzictwa kulturowego, co jest istotne z punktu widzenia zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska.

#### 7. Wnioski

Wprowadzenie obowiązku sporządzania audytów krajobrazowych jest krokiem w kierunku bardziej świadomego i zrównoważonego zarządzania przestrzenią. Przepis ten wymaga jednak odpowiedniego wdrożenia i monitorowania, aby zapewnić jego skuteczność i zgodność z celami ochrony przyrody oraz dziedzictwa kulturowego.

Art. 39 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określa procedurę oraz zakres sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego województwa. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów tego artykułu.

#### 1. Procedura przystąpienia do sporządzania planu

Art. 39 rozpoczyna się od wskazania, że sejmik województwa podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego województwa. Jest to kluczowy moment, który inicjuje cały proces planistyczny. Uchwała ta stanowi formalne rozpoczęcie prac nad planem i jest niezbędna do dalszych działań.

#### 2. Zakres terytorialny planu

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa sporządza się dla obszaru w granicach administracyjnych województwa. Oznacza to, że plan obejmuje całość terytorium województwa, co pozwala na kompleksowe podejście do zagospodarowania przestrzennego na poziomie regionalnym.

#### 3. Uwzględnienie strategii rozwoju i audytu krajobrazowego

W planie zagospodarowania przestrzennego województwa uwzględnia się ustalenia strategii rozwoju województwa oraz rekomendacje i wnioski zawarte w audycie krajobrazowym. Strategia rozwoju województwa jest dokumentem o charakterze strategicznym, który wyznacza kierunki rozwoju regionu. Audyt krajobrazowy natomiast dostarcza informacji na temat wartości krajobrazowych i przyrodniczych, które powinny być chronione i uwzględnione w planie.

#### 4. Elementy planu

Art. 39 precyzuje, jakie elementy powinny być określone w planie zagospodarowania przestrzennego województwa. Są to m.in.:

- **Podstawowe elementy sieci osadniczej**: obejmują one układ osadniczy województwa oraz powiązania komunikacyjne i infrastrukturalne, w tym kierunki powiązań transgranicznych.
- **System obszarów chronionych**: obejmuje ochronę środowiska, przyrody, krajobrazu kulturowego, uzdrowisk, dziedzictwa kulturowego i zabytków.
- **Rozmieszczenie inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym**: inwestycje te mają znaczenie wykraczające poza lokalne potrzeby i są istotne dla całego województwa.
- **Obszary szczególnego zagrożenia powodzią**: identyfikacja tych obszarów jest kluczowa dla zarządzania ryzykiem powodziowym.
- **Granice terenów zamkniętych i ich stref ochronnych**: określenie tych granic jest istotne dla bezpieczeństwa i ochrony określonych obszarów.
- **Obszary występowania udokumentowanych złóż kopalin**: plan powinien uwzględniać lokalizację złóż kopalin oraz kompleksów podziemnego składowania dwutlenku węgla.

#### 5. Uwzględnienie strategii rozwoju kraju

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa musi uwzględniać ustalenia średniookresowej strategii rozwoju kraju. Jest to istotne, aby zapewnić spójność działań planistycznych na poziomie regionalnym i krajowym.

#### 6. Diagnoza uwarunkowań

W planie uwzględnia się uwarunkowania wynikające z diagnozy, o której mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Diagnoza ta dostarcza informacji na temat aktualnej sytuacji społeczno-gospodarczej i przestrzennej województwa, co jest niezbędne do opracowania realistycznego i efektywnego planu.

#### 7. Inwestycje celu publicznego

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa powinien uwzględniać inwestycje celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, które zostały ustalone w dokumentach przyjętych przez Sejm, Radę Ministrów, pełnomocnika rządu, właściwego ministra lub sejmik województwa. Jest to ważne dla zapewnienia koordynacji działań inwestycyjnych na różnych poziomach administracyjnych.

#### 8. Specjalne plany dla miast wojewódzkich

Dla miasta będącego siedzibą władz samorządu województwa lub wojewody oraz powiązanego z nim funkcjonalnie obszaru może być sporządzony plan zagospodarowania przestrzennego jako część planu zagospodarowania przestrzennego województwa. Jest to istotne dla zapewnienia spójności planistycznej w kluczowych obszarach województwa.

#### 9. Udokumentowane złoża kopalin i wody podziemne

Plan powinien uwzględniać udokumentowane złoża kopalin oraz wody podziemne, wskazując ich nazwy, granice oraz inne istotne informacje. Jest to ważne dla ochrony i racjonalnego wykorzystania zasobów naturalnych.

### Podsumowanie

Art. 39 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi kompleksowy przepis regulujący sporządzanie planu zagospodarowania przestrzennego województwa. Uwzględnia on zarówno aspekty strategiczne, jak i szczegółowe, co pozwala na stworzenie spójnego i efektywnego dokumentu planistycznego. Przepis ten podkreśla znaczenie koordynacji działań na różnych poziomach administracyjnych oraz konieczność uwzględnienia różnorodnych uwarunkowań społeczno-gospodarczych i przyrodniczych.

Jeżeli przed wejściem w życie ustawy rozpoczęto przygotowywanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, audytu krajobrazowego albo gminnego programu rewitalizacji, cała procedura ich opracowania i uchwalenia odbywa się według wcześniejszych przepisów. Ta sama zasada dotyczy późniejszych zmian takich dokumentów. Samo wejście w życie ustawy nie powoduje więc automatycznego przejścia na nowe regulacje w sprawach już rozpoczętych.

o związku metropolitalnym w województwie pomorskim

Przepis wyznacza granice tego, co w ogóle może być finansowane ze środków przeznaczonych na ochronę środowiska i gospodarkę wodną. Jest to katalog wydatków dopuszczalnych, a nie źródło obowiązku sfinansowania konkretnego przedsięwzięcia.

### Najważniejsze punkty

- Finansowaniem objęte jest opracowywanie dokumentów planistycznych, w tym planów gospodarowania wodami, planów zarządzania ryzykiem powodziowym oraz map zagrożenia i ryzyka powodziowego.
- Odrębną grupę stanowią przedsięwzięcia związane z ochroną wód, ochroną powierzchni ziemi, gospodarką odpadami oraz zapobieganiem poważnym awariom i ich skutkom.
- Finansowane są także badania, pomiary i monitoring środowiska oraz rozwój sieci stacji pomiarowych i systemów przetwarzania informacji o środowisku.
- Środki mogą wspomagać zadania modernizacyjne i inwestycyjne, w tym ochronę przeciwpowodziową, zaopatrzenie ludności w wodę oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków.
- Katalog obejmuje również koszty gospodarowania odpadami nielegalnie przemieszczonymi oraz usuwania odpadów w przypadkach wskazanych w przepisach o odpadach.

### W praktyce

Zakwalifikowanie zadania do jednej z pozycji katalogu jest warunkiem dopuszczalności finansowania, ale samo w sobie nie przesądza o przyznaniu środków. Wyliczenie jest szczegółowe i nie ma charakteru klauzuli ogólnej, więc przedsięwzięcia spoza niego pozostają poza zakresem finansowania.

Audyt krajobrazowy

Audyt krajobrazowy w przepisach

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym5 przepisów

o związku metropolitalnym w województwie pomorskim1 przepis

Prawo ochrony środowiska1 przepis