Aresztowany

Aresztowany to osoba pozbawiona wolności w związku z zastosowaniem aresztu, najczęściej tymczasowego aresztowania. W języku prawnym precyzyjniej używa się określenia „tymczasowo aresztowany”, ponieważ samo słowo „aresztowany” może mieć znaczenie ogólne i odnosić się do osoby przebywającej w areszcie na podstawie decyzji właściwego organu.

Tymczasowe aresztowanie jest środkiem zapobiegawczym stosowanym w postępowaniu karnym. Nie stanowi kary i nie przesądza o winie, ponieważ osoba aresztowana korzysta z zasady domniemania niewinności. Jego zastosowanie, utrzymanie, uchylenie albo zastąpienie łagodniejszym środkiem wymaga decyzji uprawnionego organu, a na rozstrzygnięcie dotyczące aresztowania może przysługiwać zażalenie. W niektórych postępowaniach aresztowanie może nastąpić także w związku z wnioskiem właściwego trybunału lub z wykonywaniem międzynarodowej współpracy karnej.

Status aresztowanego wiąże się z ograniczeniem wolności osobistej, ale nie pozbawia go innych praw. Osoba ta ma między innymi prawo do obrony i kontaktu z obrońcą, a jej przesłuchanie oraz przedstawienie zarzutów podlegają określonym wymogom procesowym. Przysługują jej również świadczenia zdrowotne. Przy ich udzielaniu może być obecny funkcjonariusz, jednak w określonych sytuacjach świadczenie może odbyć się bez jego obecności.

Szczególne zasady dotyczą widzeń. Aresztowany może uzyskać zgodę na widzenie z osobą najbliższą, co do zasady co najmniej raz w miesiącu. Widzenia mogą podlegać nadzorowi i ograniczeniom uzasadnionym potrzebą zabezpieczenia postępowania lub ochrony bezpieczeństwa. Odmowa widzenia może być zaskarżona.

Określenie „aresztowany” występuje także w przepisach konstytucyjnych dotyczących immunitetu parlamentarnego oraz ochrony sędziów przed odpowiedzialnością karną, zatrzymaniem i pozbawieniem wolności. W takich przypadkach możliwość zatrzymania lub aresztowania jest uzależniona od dodatkowych warunków przewidzianych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.