Aktywa podstawowe

Aktywa podstawowe to określona ustawowo kategoria wierzytelności banku hipotecznego, która stanowi podstawę odpowiedniego rodzaju listów zastawnych. Pojęcie to służy więc wskazaniu, jakie prawa majątkowe są powiązane z emisją listów zastawnych i jakie aktywa należy brać pod uwagę przy ocenie ich konstrukcji. Definicja pochodzi z ustawy „Listy zastawne i banki hipoteczne”.

Znaczenie aktywów podstawowych zależy od rodzaju listu zastawnego:

• w przypadku hipotecznych listów zastawnych są nimi wierzytelności banku hipotecznego zabezpieczone hipotekami;
• w przypadku publicznych listów zastawnych są nimi wierzytelności wskazane w art. 3 ust. 2 tej ustawy.

Podstawowym elementem tej definicji jest zatem istnienie wierzytelności po stronie banku hipotecznego. Przy hipotecznych listach zastawnych konieczne jest dodatkowo jej zabezpieczenie hipoteką. Oznacza to, że nie każda wierzytelność banku hipotecznego jest automatycznie aktywem podstawowym dla tego rodzaju listu. Musi ona należeć do kategorii określonej przez ustawę, a w odniesieniu do hipotecznych listów zastawnych także mieć wskazane zabezpieczenie. W przypadku publicznych listów zastawnych o zakwalifikowaniu wierzytelności decyduje jej objęcie zakresem art. 3 ust. 2.

W praktyce pojęcie pozwala ustalić, jakie wierzytelności tworzą podstawę danego rodzaju listów zastawnych. Ma znaczenie dla rozróżnienia obu typów tych instrumentów oraz dla określenia związku między działalnością banku hipotecznego a wyemitowanymi listami zastawnymi. Aktywa podstawowe nie oznaczają więc ogółu majątku banku, lecz wyodrębnioną ustawowo grupę wierzytelności przypisaną do konkretnego rodzaju listu zastawnego. Definicja wskazuje zarówno podmiot, którego wierzytelności mogą mieć taki status, jak i kryterium ich przyporządkowania, czyli zabezpieczenie hipoteką albo wskazanie w art. 3 ust. 2 ustawy.