Aktywa

Aktywa to składniki majątku, które jednostka kontroluje i które mogą przynieść jej w przyszłości korzyści ekonomiczne. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie o rachunkowości i służy do ustalenia, jakie zasoby mogą być ujmowane jako majątek jednostki oraz prezentowane w jej sprawozdawczości finansowej.

Aby dany składnik można było uznać za aktywo, powinien spełniać kilka warunków:

• pozostawać pod kontrolą jednostki, czyli być zasobem, z którego jednostka może korzystać lub czerpać korzyści;
• mieć wartość możliwą do określenia w sposób wiarygodny;
• być rezultatem zdarzenia, które już nastąpiło;
• stwarzać możliwość uzyskania w przyszłości korzyści ekonomicznych.

Korzyści te mogą polegać w szczególności na uzyskaniu wpływów, wykorzystaniu zasobu w działalności albo ograniczeniu przyszłych wydatków. Nie każdy posiadany lub wykorzystywany przedmiot automatycznie jest więc aktywem. Sam zamiar nabycia składnika w przyszłości nie wystarcza, podobnie jak brak możliwości wiarygodnego ustalenia jego wartości. Istotne jest także istnienie związku z przeszłym zdarzeniem, na przykład nabyciem, wytworzeniem albo inną czynnością, w wyniku której jednostka uzyskała kontrolę nad zasobem.

W praktyce aktywa obejmują różne składniki majątku, między innymi środki pieniężne, należności, rzeczy oraz prawa majątkowe, o ile spełniają wskazane przesłanki. Ich wykazanie i wycena pozwalają ocenić zasoby pozostające pod kontrolą jednostki, jej sytuację majątkową oraz możliwości osiągania przyszłych korzyści. Pojęcie ma znaczenie nie tylko przy sporządzaniu bilansu, lecz także przy regulowaniu zasad funkcjonowania spółek, funduszy inwestycyjnych i emerytalnych, postępowań upadłościowych oraz przejmowania lub przekształcania majątku jednostek. W tych regulacjach aktywa mogą być przedmiotem ograniczeń, obowiązku wyodrębnienia, przekazania albo uwzględnienia przy ustalaniu masy majątkowej.