Agencja Bezpieczeństwa

Agencja Bezpieczeństwa, w przepisach najczęściej określana pełną nazwą Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo skrótem ABW, jest państwową służbą specjalną właściwą w sprawach bezpieczeństwa wewnętrznego państwa. Jej zadaniem jest rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa oraz porządku konstytucyjnego, w szczególności działalności szpiegowskiej, terrorystycznej i innych działań godzących w podstawowe interesy Rzeczypospolitej Polskiej.

Agencja wykonuje czynności operacyjno-rozpoznawcze, analityczne i dochodzeniowo-śledcze w zakresie określonym przepisami. Może także realizować zadania związane z ochroną informacji niejawnych oraz bezpieczeństwem istotnych systemów i struktur państwa. Nie jest organem powszechnego porządku publicznego, dlatego jej kompetencje różnią się od kompetencji Policji i są związane przede wszystkim z zagrożeniami o szczególnym znaczeniu dla państwa.

W ustawach nazwa ABW występuje w różnych dziedzinach prawa, zwłaszcza w przepisach karnych, administracyjnych, podatkowych, dotyczących ochrony informacji oraz ruchu drogowego. Przepisy procesowe mogą wskazywać funkcjonariuszy Agencji jako osoby objęte szczególnymi zasadami prowadzenia postępowań albo przyznawać Agencji, w granicach jej właściwości, uprawnienia podobne do uprawnień Policji. W określonych sprawach organy publiczne mogą udostępniać jej dane, akta lub informacje niezbędne do wykonywania ustawowych zadań.

Znaczenie praktyczne nazwy obejmuje również status funkcjonariuszy i pojazdów Agencji. Pojazdy ABW mogą korzystać ze szczególnych uprawnień przewidzianych dla służb bezpieczeństwa, w tym ze zwolnień dotyczących przejazdu pojazdów wykonujących zadania służbowe oraz ze statusu pojazdu uprzywilejowanego, jeżeli spełniają wymagane warunki i są używane w ustawowo określonych sytuacjach. W przepisach dotyczących służby wojskowej, postępowania sądowego i administracji Agencja jest traktowana jako odrębna służba państwowa lub uprawniona instytucja.