Przepis określa zasady wynagradzania radców Prokuratorii Generalnej oraz dodatkowej gratyfikacji za samodzielne wykonywanie czynności zastępstwa. Wynagrodzenie radcy obejmuje trzy elementy: wynagrodzenie zasadnicze, dodatek za wieloletnią pracę oraz dodatek funkcyjny, jeżeli radcy powierzono funkcję w Prokuratorii Generalnej.

Dodatkowe wynagrodzenie przysługuje radcy, który samodzielnie wykonywał czynności zastępstwa w sprawie. Jego wysokość wynosi 65% kosztów zastępstwa zasądzonych lub przyznanych w tej sprawie, ale tylko wtedy, gdy koszty te zostały uzyskane od strony przeciwnej albo przekazane Prokuratorii Generalnej przez osobę zastępowaną. Jednocześnie dodatkowe wynagrodzenie nie może przekroczyć sześciokrotności stawki minimalnej określonej w przepisach wydanych na podstawie wskazanych przepisów ustawy - Prawo o adwokaturze. Termin i warunki wypłaty są ustalane w umowie cywilnoprawnej.

Jeżeli przy wykonywaniu zastępstwa uczestniczyło kilku radców, Prezes Prokuratorii Generalnej dzieli między nich kwotę dodatkowego wynagrodzenia, uwzględniając nakład pracy każdego z nich. Łączna suma wypłat nie może przekroczyć 65% kosztów zastępstwa. Prawo do tego dodatkowego wynagrodzenia zostało wyłączone w odniesieniu do Prezesa i wiceprezesów Prokuratorii Generalnej.

Przepis przewiduje także wydanie rozporządzenia określającego stawki wynagrodzenia zasadniczego radców i dodatki funkcyjne. Przy ich ustalaniu mają być uwzględniane poziomy wynagrodzeń sędziów sądów powszechnych, a wynagrodzenie zasadnicze radców ma mieścić się między 80% wynagrodzenia zasadniczego w najniższej stawce sędziego sądu rejonowego a 130% wynagrodzenia zasadniczego w najwyższej stawce awansowej sędziego sądu apelacyjnego.

o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2016/2261/text/U/D20162261Lj.pdf

Przepis określa zasady wynagradzania referendarzy oraz warunki przyznawania im dodatkowego wynagrodzenia za wykonywanie czynności zastępstwa pod nadzorem radcy. Wynagrodzenie referendarza obejmuje dwa składniki: wynagrodzenie zasadnicze odpowiadające zajmowanemu stanowisku służbowemu oraz dodatek za wieloletnią pracę, ustalany na zasadach określonych w art. 68.

Wysokość miesięcznych stawek wynagrodzenia zasadniczego referendarzy określa, w drodze rozporządzenia, Prezes Rady Ministrów. Przy ustalaniu stawek uwzględnia się poziom wynagrodzeń zasadniczych sędziów sądów powszechnych, przy czym wynagrodzenie zasadnicze referendarza nie może przekroczyć 85% wynagrodzenia zasadniczego sędziego sądu rejonowego w trzeciej stawce awansowej.

Dodatkowe wynagrodzenie jest związane z wykonywaniem przez referendarza, pod nadzorem radcy, czynności zastępstwa. Może ono wynosić nie więcej niż 65% kosztów zastępstwa zasądzonych lub przyznanych w danej sprawie, a jednocześnie nie może przekroczyć sześciokrotności stawki minimalnej określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 16 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo o adwokaturze. Przyznanie tego wynagrodzenia wymaga wniosku radcy nadzorującego o podział kosztów między radcę i referendarza oraz uzyskania tych kosztów od strony przeciwnej albo przekazania ich do Urzędu Prokuratorii Generalnej przez osobę zastępowaną. Termin i warunki wypłaty określa umowa cywilnoprawna.

Jeżeli czynności wykonywało kilku radców lub referendarzy, Prezes Prokuratorii Generalnej dzieli dodatkowe wynagrodzenie, uwzględniając nakład pracy oraz wniosek radcy nadzorującego. Łączna suma kwot przyznanych radcom i referendarzom nie może przekroczyć 65% kosztów zastępstwa.

Przepis określa zasady wykonywania działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 16. Działalność ta została określona jako „działalność na rzecz spółek lub trustów” i zaliczona do działalności regulowanej w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców.

Kluczowym wymogiem jest uzyskanie wpisu do rejestru działalności na rzecz spółek lub trustów. Z przepisu wynika, że wykonywanie tej działalności jest możliwe po uzyskaniu takiego wpisu. Rejestr pełni więc funkcję formalnego warunku rozpoczęcia lub prowadzenia działalności objętej tym przepisem.

Obowiązek wpisu nie ma charakteru powszechnego. Ustawodawca wyłączył z niego radców prawnych, adwokatów oraz określone spółki, o których mowa w art. 8 ustawy o radcach prawnych i art. 4a ustawy Prawo o adwokaturze. Wyłączenie dotyczy podmiotów wskazanych wprost w przepisie, a nie wszystkich podmiotów świadczących usługi związane z obsługą spółek lub trustów.

Praktyczne znaczenie regulacji polega na rozdzieleniu dwóch sytuacji: działalność objęta zakresem art. 2 ust. 1 pkt 16 co do zasady wymaga wpisu do właściwego rejestru, natomiast działalność wykonywana przez wskazane zawody prawnicze i określone spółki korzysta z ustawowego wyłączenia. Przepis nie określa procedury uzyskania wpisu ani danych ujawnianych w rejestrze.

o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2018/723/text/U/D20180723Lj.pdf

Samorząd adwokacki ma wobec głowy państwa obowiązek sprawozdawczy. Naczelna Rada Adwokacka co roku przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej sprawozdanie z działalności adwokatury, a niezależnie od tego przekazuje informacje problemowe.

### Najważniejsze punkty

- Podmiotem zobowiązanym jest Naczelna Rada Adwokacka, a nie poszczególne izby ani dziekani okręgowych rad.
- Adresatem jest wyłącznie Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.
- Sprawozdanie ma charakter roczny i obejmuje działalność adwokatury jako samorządu, a nie sprawy indywidualne adwokatów.
- Obok sprawozdania przewidziano informacje problemowe, których przepis nie wiąże z żadnym stałym rytmem ani formą.
- Przepis nie przewiduje zatwierdzania sprawozdania, wydawania zaleceń ani sankcji, więc relacja ma charakter informacyjny, a nie nadzorczy.

### W praktyce

Obowiązek ten jest jednym z niewielu formalnych powiązań samorządu adwokackiego z organem władzy państwowej. Jego znaczenie polega na tym, że informacja o stanie adwokatury trafia poza struktury samorządu, przy zachowaniu jego niezależności.

Prawo o adwokaturze

Zespół adwokacki nie jest prywatną spółką ani zwykłym biurem: ustawa zalicza go do struktury samej adwokatury. Ta kwalifikacja przesądza, że jego funkcjonowanie podlega regułom samorządu zawodowego, a nie wyłącznie swobodzie umów między adwokatami.

### Najważniejsze punkty

- Zespół adwokacki jest jednostką organizacyjną adwokatury, czyli elementem jej struktury.
- Kwalifikacja ma charakter ustrojowy: umiejscawia zespół w samorządzie, lecz nie opisuje jego zadań.
- Sam przepis nie reguluje ani tworzenia zespołu, ani jego majątku czy sposobu reprezentacji.
- Konsekwencją przynależności do struktury adwokatury jest podleganie organom samorządu.

Art. 2 ustawy Prawo o adwokaturze stanowi, że adwokaturę tworzą wszyscy adwokaci oraz aplikanci adwokaccy. Jest to przepis fundamentalny, który definiuje strukturę i skład adwokatury jako samorządu zawodowego.

Komentarz:

1. **Definicja Adwokatury**:
   Artykuł 2 jasno określa, że adwokatura to nie tylko adwokaci, ale również aplikanci adwokaccy. Oznacza to, że osoby będące w trakcie aplikacji adwokackiej, mimo że nie posiadają jeszcze pełnych uprawnień adwokackich, są integralną częścią tego samorządu zawodowego.

2. **Znaczenie Samorządu Zawodowego**:
   Adwokatura jako samorząd zawodowy pełni kluczową rolę w systemie prawnym, dbając o przestrzeganie etyki zawodowej, standardów wykonywania zawodu oraz interesów swoich członków. Włączenie aplikantów adwokackich do adwokatury podkreśla znaczenie kształcenia i przygotowania do zawodu adwokata.

3. **Rola Aplikantów Adwokackich**:
   Aplikanci adwokaccy, mimo że są w trakcie szkolenia, mają swoje prawa i obowiązki w ramach adwokatury. Udział w samorządzie zawodowym daje im możliwość aktywnego uczestnictwa w życiu zawodowym, zdobywania doświadczenia oraz przygotowania do pełnienia roli adwokata.

4. **Jedność Adwokatury**:
   Przepis ten podkreśla jedność adwokatury, wskazując, że zarówno adwokaci, jak i aplikanci adwokaccy tworzą jedną wspólnotę zawodową. Jest to istotne z punktu widzenia integracji środowiska prawniczego oraz wspólnego działania na rzecz ochrony praw obywatelskich i praworządności.

5. **Podstawa Prawna**:
   Artykuł 2 stanowi podstawę prawną dla dalszych przepisów regulujących funkcjonowanie adwokatury, w tym zasady wykonywania zawodu adwokata, kształcenia aplikantów adwokackich oraz organizacji samorządu adwokackiego.

Podsumowując, art. 2 ustawy Prawo o adwokaturze jest kluczowym przepisem definiującym skład adwokatury, podkreślającym jej jedność oraz znaczenie zarówno adwokatów, jak i aplikantów adwokackich w ramach tego samorządu zawodowego.

Art. 3 ustawy Prawo o adwokaturze określa zadania samorządu zawodowego adwokatury, które są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania tego zawodu oraz jego reprezentacji w społeczeństwie. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych zadań wymienionych w tym artykule:

1. **Tworzenie warunków do wykonywania ustawowych zadań adwokatury**:
   Samorząd zawodowy adwokatury ma obowiązek zapewnić adwokatom odpowiednie warunki do wykonywania ich zawodu. Obejmuje to zarówno aspekty materialne, jak i organizacyjne, które umożliwiają adwokatom skuteczne i zgodne z prawem wykonywanie swoich obowiązków.

2. **Reprezentowanie adwokatury i ochrona jej praw**:
   Samorząd zawodowy pełni funkcję reprezentacyjną wobec organów państwowych, innych zawodów prawniczych oraz społeczeństwa. Ochrona praw adwokatury jest kluczowa dla zapewnienia niezależności zawodu i jego prestiżu.

3. **Sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o wykonywaniu zawodu adwokata**:
   Samorząd ma obowiązek monitorować, czy adwokaci przestrzegają przepisów prawa dotyczących wykonywania zawodu. W ramach tego zadania samorząd może prowadzić postępowania dyscyplinarne wobec adwokatów naruszających przepisy.

4. **Doskonalenie zawodowe adwokatów i kształcenie aplikantów adwokackich**:
   Samorząd zawodowy jest odpowiedzialny za organizowanie szkoleń i kursów doskonalących dla adwokatów oraz za kształcenie aplikantów adwokackich. Celem jest zapewnienie wysokiego poziomu wiedzy i umiejętności zawodowych.

5. **Ustalanie i krzewienie zasad etyki zawodowej oraz dbałość o ich przestrzeganie**:
   Samorząd zawodowy ustala zasady etyki zawodowej, które są fundamentem wykonywania zawodu adwokata. Dbałość o przestrzeganie tych zasad jest kluczowa dla utrzymania zaufania publicznego do adwokatury.

6. **Współdziałanie z jednostkami samorządu terytorialnego w zapewnianiu udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej**:
   Samorząd zawodowy współpracuje z jednostkami samorządu terytorialnego w celu zapewnienia dostępu do nieodpłatnej pomocy prawnej, zgodnie z ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej. Jest to ważne zadanie, które ma na celu zapewnienie równego dostępu do pomocy prawnej dla wszystkich obywateli.

7. **Sprawowanie zarządu majątkiem samorządu adwokackiego i rozporządzanie nim**:
   Samorząd zawodowy zarządza swoim majątkiem, co obejmuje zarówno nieruchomości, jak i inne aktywa. Zarządzanie majątkiem musi być prowadzone w sposób transparentny i zgodny z przepisami prawa.

**Nadzór Ministra Sprawiedliwości**:
   Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór nad działalnością samorządu adwokackiego w zakresie i formach określonych ustawą. Nadzór ten ma na celu zapewnienie, że samorząd działa zgodnie z przepisami prawa i w interesie publicznym.

Podsumowując, Art. 3 ustawy Prawo o adwokaturze precyzyjnie określa zadania samorządu zawodowego adwokatury, które są kluczowe dla utrzymania wysokich standardów zawodowych, etycznych oraz dla zapewnienia odpowiednich warunków do wykonywania zawodu adwokata. Nadzór Ministra Sprawiedliwości nad działalnością samorządu ma na celu zapewnienie zgodności działań samorządu z przepisami prawa.

Przepis określa sposób prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w sytuacji, gdy w jego toku dochodzi do rozwiązania albo wygaśnięcia stosunku służbowego sędziego. Sama zmiana lub ustanie tego stosunku nie powoduje zakończenia postępowania. Zgodnie z przepisem postępowanie toczy się nadal, mimo że sędzia nie pozostaje już w dotychczasowym stosunku służbowym.

Druga część regulacji dotyczy sytuacji, w której obwiniony podejmuje pracę w jednym z wymienionych miejsc lub zawodów. Chodzi o urząd państwowy, Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, adwokaturę, wykonywanie zawodu radcy prawnego albo zawodu notariusza. W takim przypadku sąd przesyła wyrok podmiotowi właściwemu dla nowej aktywności zawodowej obwinionego.

Przepis wskazuje również adresatów wyroku. Jeżeli obwiniony podjął pracę w urzędzie państwowym, wyrok jest przesyłany temu urzędowi. W przypadku pracy w Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej otrzymuje go Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Przy podjęciu pracy w adwokaturze wyrok trafia do Naczelnej Rady Adwokackiej, przy wykonywaniu zawodu radcy prawnego do Krajowej Rady Radców Prawnych, a przy wykonywaniu zawodu notariusza do Krajowej Rady Notarialnej.

W praktyce regulacja zapewnia dalsze prowadzenie postępowania oraz przekazanie jego wyniku podmiotowi powiązanemu z miejscem lub zawodem, w którym obwiniony podjął pracę.

Prawo o ustroju sądów powszechnych.

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2001/1070/text/U/D20011070Lj.pdf

Przepis określa, wobec których uczestników postępowania nie stosuje się określonych środków porządkowych i kar porządkowych. Jego znaczenie polega na wyłączeniu spod tych instrumentów osób pełniących określone funkcje procesowe lub zawodowe, a także na szczególnym uregulowaniu sytuacji obrońców i pełnomocników.

Na podstawie § 1 zarządzenia porządkowe przewodniczącego składu sądu oraz kary porządkowe wymierzane przez sąd nie mają zastosowania do sędziów, asesorów sądowych i ławników należących do składu orzekającego. Wyłączenie obejmuje również prokuratora, Prezesa, wiceprezesów, radców i referendarzy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli biorą udział w sprawie. Dotyczy także osób, do których udziału w sprawie stosuje się przepisy o prokuratorze. Decydujące znaczenie ma więc zarówno status danej osoby, jak i jej udział w konkretnej sprawie, a w przypadku sędziów, asesorów i ławników także przynależność do składu orzekającego.

§ 2 przewiduje odrębne wyłączenie dotyczące obrońcy lub pełnomocnika biorącego udział w sprawie. Jeżeli jest on adwokatem albo aplikantem adwokackim uprawnionym do występowania przed sądem na podstawie właściwych przepisów, albo radcą prawnym lub aplikantem radcowskim z takim uprawnieniem, nie stosuje się do niego kary pozbawienia wolności, o której mowa w art. 49 § 1 i art. 50 § 3. Przepis nie obejmuje tym wyłączeniem wszystkich kar porządkowych, lecz wskazuje konkretnie na karę pozbawienia wolności.

Przepis określa sposób oceny kwalifikacji kandydatów wykonujących zawód adwokata, radcy prawnego lub notariusza, a także osób zajmujących stanowisko radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Ocena obejmuje przede wszystkim **jakość, sprawność, rzetelność i terminowość czynności**, a także jakość i rzetelność opinii prawnych oraz innych dokumentów związanych ze stosowaniem lub tworzeniem prawa. Uwzględnia się również podnoszenie kwalifikacji zawodowych i kulturę urzędowania, w tym kulturę osobistą oraz sposób zachowania wobec uczestników postępowania i współpracowników.

Podstawą oceny adwokata, radcy prawnego lub radcy Prokuratorii jest badanie co najmniej 25 spraw różnych kategorii albo opinii prawnych i innych dokumentów, wybranych losowo z wykazu. Badanie może objąć także akta spraw, których nie ujęto w wykazie, jeżeli kandydat występował w nich jako zastępca procesowy. W przypadku notariusza analizuje się co najmniej 25 aktów notarialnych obejmujących różne kategorie spraw. Możliwe jest również zbadanie innych aktów notarialnych oraz akt spraw sądowych dotyczących odmowy dokonania wpisu lub czynności.

Do oceny dołącza się dodatkowe informacje dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej. W odniesieniu do adwokatów, radców prawnych i notariuszy uwzględnia się także ostrzeżenia samorządu zawodowego, zawiadomienia o naruszeniu obowiązków procesowych oraz protokoły wizytacji, kontroli lub ocen. W przypadku radcy Prokuratorii dołącza się protokoły okresowych ocen kwalifikacyjnych i odpisy prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych, z uwzględnieniem sytuacji, w których kara została uznana za niebyłą. Przepis zapewnia więc ocenę opartą zarówno na analizie pracy kandydata, jak i na dokumentach dotyczących jego wcześniejszego funkcjonowania zawodowego.

w sprawie przeprowadzania egzaminu adwokackiego

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2013/1666/text/O/D20131666.pdf

w sprawie regulaminu przeprowadzania testu umiejętności dla kandydatów ubiegających się o wpis na listę adwokatów albo radców prawnych

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2014/985/text/O/D20140985.pdf

w sprawie sposobu zapewnienia nieletniemu korzystania z pomocy obrońcy z urzędu

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2022/1884/text/O/D20221884.pdf

w sprawie sposobu zapewnienia oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy w postępowaniu przyspieszonym

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2015/920/text/O/D20150920.pdf

w sprawie sposobu zapewnienia oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy z urzędu

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2020/1681/text/O/D20201681.pdf

Adwokatura

Adwokatura w przepisach

o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej2 przepisy

o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu1 przepis

Prawo o adwokaturze4 przepisy

Prawo o ustroju sądów powszechnych.3 przepisy

w sprawie przeprowadzania egzaminu adwokackiego1 przepis

w sprawie regulaminu przeprowadzania testu umiejętności dla kandydatów ubiegających się o wpis na listę adwokatów albo radców prawnych1 przepis

w sprawie sposobu zapewnienia nieletniemu korzystania z pomocy obrońcy z urzędu2 przepisy

w sprawie sposobu zapewnienia oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy w postępowaniu przyspieszonym1 przepis

w sprawie sposobu zapewnienia oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy z urzędu1 przepis