Administracyjna kara pieniężna

Administracyjna kara pieniężna to publicznoprawna sankcja nakładana przez organ administracji publicznej w drodze decyzji za naruszenie obowiązku prawnego albo zakazu. Jej celem jest przede wszystkim zapewnienie przestrzegania przepisów oraz oddziaływanie prewencyjne, a nie wymierzenie kary w postępowaniu karnym. Kara ma najczęściej postać obowiązku zapłaty określonej sumy pieniędzy.

Organ może nałożyć karę wyłącznie wtedy, gdy przewiduje ją przepis prawa. Przepisy wskazują zwykle podmiot podlegający karze, rodzaj naruszenia, maksymalną albo stałą wysokość kary oraz organ właściwy do jej nałożenia. Wysokość sankcji może być określona kwotowo, zależeć od rozmiaru naruszenia lub stanowić część przychodu albo innej wartości wskazanej w przepisach. Przy ustalaniu kary znaczenie mogą mieć między innymi charakter i waga naruszenia, czas jego trwania, skutki dla innych osób oraz działania podjęte w celu usunięcia naruszenia, jeżeli odpowiednie regulacje nakazują uwzględnić takie okoliczności.

Administracyjne kary pieniężne występują w wielu dziedzinach prawa regulacyjnego. Są stosowane między innymi przy nadzorze nad bezpieczeństwem produktów, w regulacjach dotyczących zarządzania danymi oraz w przepisach o systemach sztucznej inteligencji. Mogą dotyczyć zarówno przedsiębiorcy lub producenta, jak i innego podmiotu wykonującego zadania określone w przepisach.

Nałożenie kary następuje w decyzji administracyjnej. Decyzja określa co najmniej podstawę i zakres odpowiedzialności, wysokość należności oraz termin jej uiszczenia. Od decyzji może przysługiwać odwołanie lub inny środek zaskarżenia, a przepisy szczególne mogą regulować wpływ odwołania na wykonanie kary. Środki z kary są przeznaczane do budżetu państwa albo innego wskazanego funduszu lub podmiotu publicznego. Sankcja ta różni się od grzywny karnej, ponieważ jest nakładana w postępowaniu administracyjnym, a nie przez sąd w ramach odpowiedzialności karnej.