Tekst druku sejmowego nr 2823

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska

15 lipca 2026 r. · druk sejmowy · PDF · 95 stron · 233 952 znaków · 2,1 MB

Tekst został odczytany automatycznie z pliku opublikowanego przez Kancelarię Sejmu. Odczyt może różnić się od oryginału układem, podziałem wierszy i formatowaniem tabel. Wersją rozstrzygającą jest plik źródłowy. Pobierz oryginał (PDF).

Druk nr 2823 Warszawa, 15 lipca 2026 r.

SEJM

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-92-26

Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy

- o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska.

Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Klimatu i Środowiska.

Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/

Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Projekt

U S T AWA

z dnia o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska

Art. 1. W ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2026 r. poz. 663) po art. 58b dodaje się art. 58c w brzmieniu:

„Art. 58c. 1. Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych dokonuje kwartalnych wpłat na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

2. Wysokość wpłaty za dany kwartał stanowi równowartość 2 % przychodów uzyskanych za ten kwartał przez Lasy Państwowe ze sprzedaży drewna w nadleśnictwach.

3. Wpłaty za dany kwartał dokonuje się w terminie do 30. dnia pierwszego miesiąca następującego po tym kwartale.”.

Art. 2. W ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647, z późn. zm.1)) wprowadza się następujące zmiany: 1)

w art. 401 w ust. 7 w pkt 22 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 23 w brzmieniu:

„23) wpływy z wpłat Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych, o których mowa w art. 58c ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach.”;

w art. 401c po ust. 8 dodaje się ust. 8a w brzmieniu:

„8a. Środki Narodowego Funduszu w wysokości niemniejszej niż kwota przychodów, o których mowa w art. 401 ust. 7 pkt 23, po pomniejszeniu o koszty obsługi tych przychodów, jednak niewięcej niż o 0,2 % kwoty tych przychodów, przeznacza się na finansowanie przedsięwzięć, zadań i działań, o których mowa w: 1)

art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, 27–30, 32, 38 i 39, realizowanych przez parki narodowe oraz województwa na rzecz zespołów parków krajobrazowych i parków krajobrazowych,

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 1080, 1812 i 1863 oraz z 2026 r. poz. 176, 426, 605, 607 i 635.

–2– 2)

art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, 27–30, 32 i 39, realizowanych przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz regionalnych dyrektorów ochrony środowiska

– z wyłączeniem przedsięwzięć, zadań i działań, których bezpośrednim celem jest gospodarcze wykorzystanie pozyskanego drewna.”.

Art. 3. Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych dokona po raz pierwszy wpłaty, o której mowa w art. 58c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, za kwartał następujący po kwartale, w którym ustawa wchodzi w życie.

Art. 4. 1. W latach 2027–2036 maksymalny limit wydatków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, będących skutkiem finansowym wejścia w życie ustawy, wynosi w roku: 1)

2027 – 226 000 000 zł;

2028 – 231 650 000 zł;

2029 – 237 441 000 zł;

2030 – 243 377 000 zł;

2031 – 249 462 000 zł;

2032 – 255 698 000 zł;

2033 – 262 091 000 zł;

2034 – 268 643 000 zł;

2035 – 275 359 000 zł;

10) 2036 – 282 243 000 zł.

2. Minister właściwy do spraw środowiska monitoruje wykorzystanie limitu wydatków, o którym mowa w ust. 1, oraz wdraża mechanizm korygujący, o którym mowa w ust. 3.

3. W przypadku gdy wielkość wydatków po pierwszym półroczu danego roku budżetowego wyniesie więcej niż 65 % limitu wydatków przewidzianych na dany rok, dysponent środków obniża wielkość środków przeznaczonych na wydatki w drugim półroczu o kwotę stanowiącą różnicę między wielkością tego limitu a kwotą przekroczenia wydatków.

Art. 5. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

UZASADNIENIE

Cel i potrzeba regulacji Przedkładany projekt ustawy zakłada wprowadzenie zmian w ustawie z dnia 28 września

1991 r. o lasach (Dz. U. z 2026 r. poz. 663), zwanej dalej „ustawą o lasach”, oraz w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą – Prawo ochrony środowiska”.

Ochrona przyrody w Polsce boryka się z problemem braku wystarczających środków finansowych na podejmowanie działań w tym obszarze. Pilna realizacja części z tych działań, np. opracowanie planów ochrony dla parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, zespołów parków krajobrazowych lub planów zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000, wynika wprost z obowiązków nałożonych przepisami prawa.

W ostatnich miesiącach rozwiązanie problemu braku środków finansowych stało się jeszcze pilniejsze z uwagi na uruchamianie kolejnych naborów i możliwość pozyskania funduszy unijnych. Rzeczywisty dostęp do tych środków jest jednak istotnie ograniczony przez niemożność sfinansowania wkładu własnego przez potencjalnych beneficjentów. Dotyczy to również województw, jako jednostek samorządu terytorialnego odpowiedzialnych za funkcjonowanie parków krajobrazowych lub zespołów parków krajobrazowych, które, podobnie jak inne podmioty systemu ochrony przyrody, realizują zadania na obszarach cennych przyrodniczo, często pokrywających się z obszarami Natura 2000.

Przekierowanie do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) części środków finansowych z Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (PGL LP) i utworzenie zobowiązania wieloletniego dedykowanego finansowaniu działań z zakresu ochrony przyrody pozwoli w znacznej części zaspokoić istniejące potrzeby, w szczególności w odniesieniu do podmiotów wykonujących zadania ustawowe w tym obszarze.

II. Stan aktualny

Potrzeba realizacji określonych zadań z zakresu ochrony przyrody wynika z istniejących uregulowań prawnych, w tym zobowiązań Polski jako członka Unii Europejskiej (UE). Także społeczeństwo postuluje konieczność realizacji dodatkowych działań na rzecz ochrony szczególnie cennych przyrodniczo obszarów i gatunków. Jak już wyżej wspomniano, dostęp do środków na ochronę różnorodności biologicznej ulega istotnym ograniczeniom z uwagi na brak możliwości sfinansowania wkładu własnego przez potencjalnych beneficjentów. Wśród nich

kluczową grupę stanowią parki narodowe. Istotnym elementem systemu ochrony przyrody są również parki krajobrazowe i zespoły parków krajobrazowych, obejmujące rozległe obszary cenne przyrodniczo, często pokrywające się z obszarami Natura 2000 lub otulinami parków narodowych. Ograniczenia finansowe jednostek odpowiedzialnych za funkcjonowanie parków krajobrazowych lub zespołów parków krajobrazowych utrudniają realizację działań ochronnych i wykorzystanie dostępnych instrumentów wsparcia, w tym wymagających zapewnienia wkładu własnego.

Alokacja środków finansowych w dwóch programach krajowych (FEPW1) oraz FEnIKS2)) na działania dotyczące usprawnienia zarządzania obszarami chronionymi, w tym rozbudowy bazy do prowadzenia działań z zakresu edukacji ekologicznej, wynosiła ponad 310 000 000 zł.

Są to fundusze przeznaczone specjalnie dla parków narodowych w procedurze niekonkurencyjnej. Możliwość uzyskania dodatkowych środków w wysokości około 34 000 000 zł

dedykowanych

parkom

narodowym

wystąpiła

również

naborze

niekonkurencyjnym, na opracowanie dokumentów planistycznych (plany ochrony).

Warunkiem uzyskania tych środków finansowych jest jednak pozyskanie minimum 15 % wartości kwalifikowalnej projektów na wkład własny, który parki narodowe próbują uzyskać z budżetu państwa. Analogiczna bariera wkładu własnego może występować także po stronie jednostek odpowiedzialnych za funkcjonowanie parków krajobrazowych lub zespołów parków krajobrazowych, jeżeli realizują działania kwalifikujące się do wsparcia w ramach programów krajowych lub regionalnych.

Parki narodowe, jako państwowe osoby prawne, prowadzą samodzielną gospodarkę finansową, pokrywając koszty realizacji zadań określonych w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2026 r. poz. 13, z późn. zm.) z posiadanych środków oraz przychodów określonych w art. 8h tej ustawy. Środki finansowe na działalność, w tym na współfinansowanie projektów z udziałem środków zagranicznych, parki narodowe uzyskują w szczególności z dotacji z budżetu państwa, dotacji i pożyczek z funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, wpływów z opłat i działalności prowadzonej przez park narodowy, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej oraz innych bezzwrotnych środków ze źródeł zagranicznych, a także z pozostałych przychodów wskazanych w art. 8h ustawy.

Środki finansowe z dotacji celowych z budżetu państwa w wysokości 134 849 000 zł (dane za 2023 r. z wykonania budżetu) pokrywają około 31 % potrzeb finansowych parków 1) 2)

Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej.

Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027.

narodowych (zabezpieczają niemal wyłącznie koszty związane z wynagrodzeniami pracowników parków narodowych), środki z prowadzonej przez parki narodowe własnej działalności – 40 %, środki od innych jednostek sektora finansów publicznych – około 5 %, pozostałe przychody – około 23 %. Poniżej 1 % przychodów stanowią środki otrzymane z UE.

Niski udział środków otrzymywanych z UE w pokrywaniu potrzeb finansowych parków narodowych wynika, jak już wspomniano powyżej, z braku środków na finansowanie przez parki narodowe wkładów własnych. Z uzyskiwanych przychodów parki narodowe nie są w stanie pokryć wkładów własnych projektów, gdyż pozyskane środki finansowe przeznaczają przede wszystkim na pokrycie kosztów bieżącego funkcjonowania (wynagrodzenia, koszty administracyjne) oraz realizację zadań określonych w art. 8b ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

Tymczasem realizacja potrzeb parków narodowych w zakresie działań ochronnych, utrzymania obiektów i infrastruktury turystycznej, a także prowadzenia badań i monitoringu przyrodniczego, określonych w szczególności na podstawie danych pozyskanych przy tworzeniu projektu ustawy budżetowej na 2025 r., obejmuje:

1) koszty realizacji działań ochronnych (szacowane na kwotę około 70 000 000 zł rocznie);

2) koszty prowadzenia badań naukowych i monitoringu przyrodniczego (szacowane na kwotę około 10 000 000 zł rocznie);

3) koszty budowy, odtworzenia lub modernizacji i utrzymania obiektów, w szczególności bazy edukacyjnej i budynków służących do zarządzania parkiem (szacowane na kwotę około 50 000 000 zł rocznie);

4) koszty budowy i utrzymania infrastruktury służącej do udostępniania obszaru parku narodowego (szacowane na kwotę około 10 000 000 zł rocznie).

Dodatkowo parki narodowe posiadające na swoim obszarze duży udział gruntów innej własności niż własność Skarbu Państwa realizują też działania związane z wykupem nieruchomości, w tym w ramach realizacji prawa pierwokupu na rzecz Skarbu Państwa.

W latach 2016–2023 wydatki w tym zakresie poniesione przez wymienione poniżej parki narodowe kształtowały się następująco:

1) Kampinoski Park Narodowy – powierzchnia 530 ha za kwotę 65 000 000 zł;

2) Wielkopolski Park Narodowy – powierzchnia 64 ha za kwotę 3 349 000 zł;

3) Narwiański Park Narodowy – powierzchnia 304 ha za kwotę 7 611 000 zł;

4) Biebrzański Park Narodowy – powierzchnia 1678 ha za kwotę 17 430 000 zł;

5) Poleski Park Narodowy – powierzchnia 103 ha za kwotę 2 499 000 zł;

6) Ojcowski Park Narodowy – powierzchnia 48 ha za kwotę 3 201 000 zł; 3

7) Wigierski Park Narodowy – powierzchnia 69 ha za kwotę 4 078 000 zł.

Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody regionalni dyrektorzy ochrony środowiska (RDOŚ) odpowiadają za nadzór i zarządzanie rezerwatami przyrody oraz obszarami Natura 2000, co wiąże się m.in. z koniecznością opracowania dla każdego obszaru dokumentu planistycznego, uzupełniania wiedzy o przedmiotach ochrony, a także w przypadku obszarów Natura 2000 prowadzenia monitoringu oceny efektów podejmowanych działań.

W całej Polsce funkcjonują obecnie 1523 rezerwaty przyrody. Natomiast w skład europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000 w Polsce wchodzi 145 obszarów wyznaczonych w oparciu o kryteria dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz. Urz. UE L 20 z 26.01.2010, str. 7, z późn. zm.), zajmujących około 16 % powierzchni lądowej, oraz 868 obszarów wyznaczonych w oparciu o kryteria dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 102), zajmujących około 11 % powierzchni lądowej. Łącznie stanowi to 1013 obszarów Natura 2000 (w tym 10 obszarów ptasich i siedliskowych posiadających wspólne granice), zajmujących około 30 % powierzchni lądowej kraju.

W sumie większość RDOŚ sprawuje nadzór nad ponad 100 obszarami chronionymi (z wyjątkiem RDOŚ w Opolu – 65 obszarów). Największą liczbą obszarów zarządza RDOŚ w Warszawie

–

270

obszarów.

Realizacja

zadań

wynikających

zarządzania

wielkopowierzchniowymi formami ochrony przyrody jest wysoce obciążająca dla tych instytucji.

Koszty funkcjonowania sieci Natura 2000 w Polsce zostały określone w dokumencie przyjętym przez Komisję Europejską, tj. w Priorytetowych Ramach Działań dla sieci Natura 2000 w Polsce na lata 2021–2027 (PAF). Zgodnie z PAF potrzeby finansowe związane tylko z realizacją działań ochrony czynnej wynoszą ponad 3 250 000 000 zł rocznie, w tym ponad 3 000 000 000 zł to zsumowane koszty działań cyklicznych, a ponad 208 000 000 zł to koszty działań jednorazowych. Łącznie w okresie 2021–2027 całościowe utrzymanie sieci Natura 2000 w Polsce oszacowano na 4 800 000 000 euro.

Potrzeba pozyskania znacznych środków finansowych jest również widoczna w przypadku rezerwatów przyrody. Dla każdego rezerwatu należy ustanowić plan ochrony, którego średni szacunkowy koszt opracowania wynosi 50 000 zł. Należy podkreślić, że nadal 856 rezerwatów 4

nie posiada planów ochrony, co przy uśrednionym koszcie jednostkowym daje łączną kwotę potrzeb 42 800 000 zł. Dodatkowo sukcesywnie część z już ustanowionych planów ochrony traci moc i wymaga aktualizacji oraz ponownego ustanowienia (w 2025 r. wygasło 11 planów ochrony rezerwatów przyrody).

W krajowym systemie ochrony przyrody ważną rolę, oprócz parków narodowych, rezerwatów przyrody oraz obszarów Natura 2000, odgrywają parki krajobrazowe. Aktualnie w Polsce funkcjonuje 126 parków krajobrazowych, obejmujących około 8,6 % powierzchni kraju. Park krajobrazowy obejmuje obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania i popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju. Dla parku krajobrazowego, podobnie jak dla parków narodowych i rezerwatów przyrody, sporządza się plan ochrony będący podstawowym dokumentem w zakresie planowania i realizacji zadań, zgodnie z celami utworzenia tej formy ochrony przyrody. Tym samym potrzeby finansowe związane z pozyskaniem większych środków na zadania dotyczące ochrony przyrody dotyczą również parków krajobrazowych lub ich zespołów, w których są realizowane działania związane m.in. z ochroną wartości przyrodniczych i krajobrazowych, ograniczaniem presji turystycznej, edukacją przyrodniczą oraz wspieraniem ochrony obszarów Natura 2000. Ze względu na powiązanie funkcjonowania parków krajobrazowych lub ich zespołów z budżetami jednostek samorządu terytorialnego, dostępność środków na te działania bywa ograniczona i zmienna w czasie.

Obecnie tylko w marginalnym stopniu potrzeby finansowe dotyczące zadań z zakresu ochrony przyrody są pokrywane z budżetu państwa. W latach 2009–2023 wydatki na ochronę przyrody RDOŚ ze środków budżetowych (z wyłączeniem ochrony czynnej) wyniosły prawie 5 500 000 zł (średnio 370 000 zł/rok). W dużej części potrzeby związane z ochroną przyrody są pokrywane dzięki środkom finansowym pozyskiwanym z NFOŚiGW oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej (średnio w latach 2011–2022 to około 7 000 000 zł/rok – z wyłączeniem ochrony czynnej). W 2023 r. nastąpił istotny wzrost środków z tego źródła – RDOŚ pozyskali 11 400 000 zł – z wyłączeniem ochrony czynnej. Dodatkowo Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (GDOŚ) i RDOŚ pozyskują środki unijne z programów operacyjnych oraz innych programów unijnych, takich jak FEnIKS czy LIFE3).

Program wprowadzony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/783 z dnia 29 kwietnia 2021 r. ustanawiającym Program działań na rzecz środowiska i klimatu (LIFE) i uchylającym rozporządzenie (UE) nr 1293/2013 (Dz. Urz. UE L 172 z 17.05.2021, str. 53).

Należy jednak podkreślić, że te źródła finansowania nie mają charakteru stałego i nie ma pewności, że będą dostępne po okresie obowiązywania programów (2021–2027).

Z uwagi na powyższe istnieje potrzeba wprowadzenia dodatkowego mechanizmu finansowania, który umożliwi sprawne przekazywanie środków finansowych niezbędnych do realizacji zadań związanych z czynną ochroną przyrody, realizowanych przez GDOŚ, RDOŚ, parki narodowe oraz jednostki odpowiedzialne za funkcjonowanie parków krajobrazowych lub zespołów parków krajobrazowych. Możliwe jest dofinansowanie tych działań ze środków pozabudżetowych przez wprowadzenie wpłat z PGL LP do NFOŚiGW do dalszej dystrybucji.

III. Projektowane zmiany

Projekt ustawy w art. 1 zakłada wprowadzenie zmian w ustawie o lasach przez dodanie przepisu art. 58c przewidującego obowiązek dokonywania przez Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych ze środków PGL LP kwartalnych wpłat na rzecz NFOŚiGW.

Określona w projektowanym art. 58c ust. 1 ustawy o lasach wysokość kwartalnych wpłat przekazywanych przez PGL LP do NFOŚiGW dedykowana finansowaniu działań z zakresu ochrony przyrody będzie stanowiła, zgodnie z projektowanym art. 58c ust. 2, równowartość 2 % przychodów uzyskanych za każdy kwartał przez PGL LP ze sprzedaży drewna w nadleśnictwach. Ograniczenie obowiązku dokonywania wpłat przez Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych do kwoty uzyskanej od sprzedaży drewna w nadleśnictwach, tj. z wyłączeniem niektórych zakładów PGL LP również prowadzących obrót drewnem na niewielką skalę, zabezpiecza możliwość zastosowania mechanizmu wyrównawczego Funduszu Leśnego w przypadku powstania ewentualnych niedoborów finansowych, który w istniejącym stanie prawnym w odniesieniu do ww. zakładów nie miałby zastosowania. Fundusz Leśny pełni bowiem, co do zasady, rolę rachunku wyrównawczego niedoborów w poszczególnych nadleśnictwach, powstałych w trakcie prowadzenia gospodarki leśnej. Projektowane wpłaty będą obciążały koszty działalności nadleśnictw, przez co część takich nadleśnictw może potrzebować dopłaty z Funduszu Leśnego na wyrównanie powstałych niedoborów.

Zgodnie z projektowanym art. 58c ust. 3 wpłaty za dany kwartał dokonuje się w terminie do trzydziestego dnia pierwszego miesiąca następującego po tym kwartale.

Mechanizm dokonywania analogicznych wpłat jest znany i stosowany w oparciu o art. 58b ustawy o lasach, a przewidziane w nim są wpłaty na rzecz Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg4).

Projektowana zmiana w ustawie o lasach powoduje konieczność wprowadzenia zmian w ustawie – Prawo ochrony środowiska. Zmiany te przewiduje art. 2 projektu ustawy, w świetle których w art. 401 ust. 7 ustawy – Prawo ochrony środowiska zostanie wprowadzony punkt 23, uzupełniający listę przychodów NFOŚiGW o wpłaty Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych, o których mowa w art. 58c ustawy o lasach.

Projektowana nowelizacja obejmuje również art. 401c ustawy – Prawo ochrony środowiska przez dodanie ust. 8a, określającego kierunki finansowania zadań z zakresu ochrony przyrody, jak też beneficjentów środków. Projektowany art. 401c ust. 8a ustawy – Prawo ochrony środowiska przewiduje przeznaczenie przychodów NFOŚiGW z wpłat pochodzących ze środków PGL LP (po pomniejszeniu o koszty obsługi tych przychodów) na finansowanie przedsięwzięć, zadań i działań realizowanych przez parki narodowe oraz parki krajobrazowe lub ich zespoły, za pośrednictwem jednostek samorządu terytorialnego właściwych dla funkcjonowania parków krajobrazowych lub ich zespołów – w zakresie przewidzianym w art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, 27–30, 32, 38 i 39 ustawy, GDOŚ i RDOŚ – w zakresie przewidzianym w art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, 27–30, 32 i 39 ustawy.

Z dofinansowania przez NFOŚiGW zostaną wyłączone przedsięwzięcia, zadania i działania, których bezpośrednim celem jest gospodarcze wykorzystanie drewna.

Projekt ustawy przewiduje w art. 3, że pierwsza wpłata Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych na rzecz NFOŚiGW nastąpi za kwartał następujący po kwartale, w którym ustawa wejdzie w życie.

Projekt ustawy przewiduje w art. 4 regułę wydatkową, zgodnie z art. 50 ust. 1a, 4 i 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.).

Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

IV. Przewidywane skutki projektowanych zmian ustawowych

Decyzja o alokacji środków w ramach zobowiązania wieloletniego NFOŚiGW będzie podejmowana przez ministra właściwego do spraw środowiska w porozumieniu z NFOŚiGW.

Art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg (Dz. U. z 2025 r. poz. 94, z późn. zm.).

Środki w ramach zobowiązania wieloletniego będą wydatkowane w oparciu o założenia programu lub większej liczby programów priorytetowych, które określą kierunki i szczegółowe warunki finansowania oraz podział środków. Priorytetem w najbliższych latach będzie współfinansowanie projektów unijnych w obszarze ochrony przyrody, realizowanych przez kluczowe podmioty w systemie, tj. parki narodowe. W przypadku parków krajobrazowych lub zespołów parków krajobrazowych wsparcie będzie przekazywane na podstawie umów o dofinansowanie, w formie dotacji, zawieranych przez NFOŚiGW z właściwymi województwami.

Perspektywa zwiększenia możliwości finansowania ważnych inicjatyw (nie tylko przy udziale środków europejskich) pozwoli także na wyszkolenie i zatrzymanie cennego zasobu kadrowego. Wpłynie to na poprawę potencjału jednostek do realizacji nie tylko obligatoryjnych, ale także bardziej ambitnych, dodatkowych działań na rzecz ochrony przyrody.

Z uwagi na skalę przekazywanych wpłat projektowane zmiany nie będą miały istotnego wpływu na działalność podstawową PGL LP, nie zagrożą stabilności tego podmiotu ani nie przyczynią się do naruszenia zasady samofinansowania.

W latach 2019–2024 PGL LP wykazywało zysk netto w wysokości:

1) za 2019 r. – kwota 414 892 800 zł, przy przychodzie łącznym 9 149 902 000 zł i pozyskaniu drewna na poziomie 40 626 500 m3;

2) za 2020 r. – kwota 487 555 500 zł, przy przychodzie łącznym 8 610 872 600 zł i pozyskaniu drewna na poziomie 38 232 500 m3;

3) za 2021 r. – kwota 701 320 000 zł, przy przychodzie łącznym 10 142 573 700 zł i pozyskaniu drewna na poziomie 40 517 400 m3;

4) za 2022 r. – kwota 986 013 000 zł, przy przychodzie łącznym 15 202 532 600 zł i pozyskaniu drewna na poziomie 42 316 500 m3;

5) za 2023 r. – kwota 639 931 600 zł, przy przychodzie łącznym 14 626 486 200 zł i pozyskaniu drewna na poziomie 40 070 600 m3;

6) za 2024 r. – kwota 764 227 900 zł, przy przychodzie łącznym 13 018 533 000 zł i pozyskaniu drewna na poziomie 39 756 500 m3.

Sytuacja finansowa PGL LP pozostaje zatem stabilna, a nałożenie na PGL LP przewidzianego w projektowanej ustawie obowiązku dokonywania wpłat nią nie zachwieje.

Założenia planu finansowo-gospodarczego PGL LP na 2024 r. były realizowane bez większych 8

przeszkód, mimo dodatkowych potrzeb związanych z usuwaniem skutków klęski żywiołowej wywołanej wielkoskalową powodzią na południu kraju, która miała miejsce w okresie wrzesień-październik 2024 r. Z aktualnej sprawozdawczości finansowej wynika, że Lasy Państwowe zamknęły finansowo 2024 r., osiągając wynik finansowy na poziomie 764 000 000 zł netto. Plan finansowo-gospodarczy PGL LP na 2025 r. również wskazywał na wynik finansowy w wysokości 390 500 000 zł brutto, tj. około 332 200 000 zł netto.

Przychody PGL LP ze sprzedaży drewna w ogólnej puli przychodów PGL LP są względnie stałe i wynoszą średnio 88,15 %. Od 2020 r. przychody PGL LP ze sprzedaży drewna wzrastają: 2020 r. – 7 524 226 000 zł; 2021 r. – 8 919 116 000 zł; 2022 r. – 13 510 803 000 zł; 2023 r. – 12 524 240 500 zł, 2024 r. – 11 200 000 000 zł.

Należy zwrócić uwagę, że PGL LP zarządza majątkiem Skarbu Państwa, w związku z czym część środków pochodzących z tego majątku może zostać przekierowana na finansowanie zadań związanych z realizacją zadań publicznych w zakresie ochrony przyrody. PGL LP jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (i jego jednostki organizacyjne) nie posiada odrębnej od Skarbu Państwa podmiotowości, a jego funkcjonowanie jako statio fisci wiąże się ściśle z działaniem w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa w ramach zarządu mieniem, którego najważniejszym składnikiem są lasy. Biorąc pod uwagę treść art. 4 ust. 1 ustawy o lasach, należy stwierdzić, że PGL LP zostało powierzone zarówno zarządzanie, jak i reprezentacja w zakresie zarządzanego mienia. Tym samym w stosunkach cywilnoprawnych podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą mienia państwowego, jest w zasadzie zawsze Skarb Państwa. PGL LP sprawuje zarząd mieniem Skarbu Państwa na zasadach określonych w ustawie o lasach. Ustawodawca może zatem, z poszanowaniem zasad konstytucyjnych, kształtować publicznoprawne mechanizmy redystrybucji części środków pozostających do dyspozycji tego podmiotu na realizacje innych zadań publicznych, w szczególności z zakresu ochrony środowiska i ochrony przyrody.

W świetle powyższego ustawodawca może zdecydować o przeznaczeniu środków finansowych wypracowanych przez PGL LP na majątku Skarbu Państwa na cele związane z ochroną przyrody bez naruszenia konstytucyjnego prawa własności. Takie przesunięcie środków finansowych stanowi wyraz racjonalnego wykorzystania mienia państwowego do realizacji zadań z zakresu ochrony przyrody, która to ochrona jest konstytucyjnym zadaniem władz publicznych oraz realizacją zobowiązań międzynarodowych.

Zwiększenie środków na realizację zadań z zakresu czynnej ochrony przyrody nie będzie miało istotnego wpływu na rynek pracy, przyczyniając się do utrzymania stabilności lub 9

nieznacznego wzrostu zatrudnienia osób wykonujących działania z zakresu planowania, realizacji działań ochrony i monitoringu przyrody. Istotne będzie znaczenie społeczne projektowanych zmian. Projekty realizowane w obszarze ochrony przyrody, w szczególności działania ochrony czynnej, mają duży wpływ na poprawę jakości środowiska, nie tylko w skali lokalnej. Zważywszy na fakt, że część puli środków przekazywanych przez PGL LP do NFOŚiGW posłuży współfinansowaniu projektów unijnych, skala realizowanych projektów i uzyskanych efektów ekologicznych będzie kilkukrotnie większa niż sama wysokość zobowiązania wieloletniego utworzonego dzięki corocznym wpłatom PGL LP. W ślad za poprawą jakości środowiska przyrodniczego idzie poprawa warunków życia i zdrowia ludzi, zarówno w wymiarze fizycznym, jak i psychicznym. Projekty przyrodnicze m.in. wpływają korzystnie na lokalny mikroklimat, a planowana infrastruktura w ramach ochrony przyrody pozwoli np. na skanalizowanie ruchu turystycznego w sposób atrakcyjny dla mieszkańców i bezpieczny dla przyrody.

V. Pozostałe informacje

Projekt ustawy nie wymaga przedstawienia właściwym instytucjom i organom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia.

Projekt ustawy nie podlega notyfikacji aktów prawnych określonej w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039, z późn. zm.).

Projekt został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny, stosownie do art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2025 r. poz. 677, z późn. zm.). Nie odnotowano zgłoszeń zainteresowanych podmiotów w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa.

Projekt ustawy jest zgodny z prawem Unii Europejskiej.

Nazwa projektu Projekt ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Ministerstwo Klimatu i Środowiska Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza Stanu lub Podsekretarza Stanu Mikołaj Dorożała – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, Główny Konserwator Przyrody

Data sporządzenia 28.05.2026

Źródło:

Inne

Nr w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów UD108

Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu Magdalena Bukowska – Dyrektor Departamentu Leśnictwa i Łowiectwa w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Zbigniew Sepioł – radca prawny w Wydziale Obsługi Prawno-Legislacyjnej w Departamencie Leśnictwa i Łowiectwa tel. (22) 36 91 050 e-mail: Zbigniew.Sepiol@klimat.gov.pl

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

1. Jaki problem jest rozwiązywany?

Istotnym problemem identyfikowanym przez Ministra Klimatu i Środowiska jest brak wystarczających środków na finansowanie działań w obszarze ochrony przyrody. Pilna realizacja części z nich, np. opracowanie planów ochrony dla parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, zespołów parków krajobrazowych lub planów zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000, wynika wprost z przepisów prawa krajowego i unijnego. Inne, takie jak wzmożenie działań ochronnych na terenach obszarów chronionych, w tym na obszarze Puszczy Białowieskiej, czy tworzenie nowych parków narodowych i rezerwatów przyrody, stanowią postulat podnoszony od lat nie tylko przez naukowców i sektor pozarządowy, ale również znaczną część społeczeństwa. W ostatnich miesiącach rozwiązanie problemu braku środków finansowych stało się jeszcze pilniejsze z uwagi na uruchamianie kolejnych naborów i możliwość pozyskania funduszy unijnych. Rzeczywisty dostęp do tych środków jest jednak limitowany przez brak możliwości sfinansowania wkładu własnego przez potencjalnych beneficjentów. Wśród nich kluczową grupę stanowią parki narodowe, które to m.in. podmioty tworzą podstawę systemu ochrony przyrody w Polsce.

Środki dotacji celowej z budżetu państwa w wysokości 182 517 tys. zł (dane na 2026 r. z ustawy budżetowej na 2026 r.) pokrywają około 31 % potrzeb parków narodowych, środki z prowadzonej przez parki narodowe własnej działalności – 40 %, środki od innych jednostek sektora finansów publicznych – około 5 %, pozostałe przychody – około 23 %. Poniżej 3 % przychodów stanowią środki otrzymane z Unii Europejskiej (UE). Niski udział środków otrzymywanych z UE wynika z braku środków na finansowanie wkładów własnych. Z uzyskiwanych przychodów parki narodowe nie są w stanie pokryć kosztów współfinansowania projektów, gdyż pozyskane środki przeznaczają przede wszystkim na pokrycie kosztów bieżącego funkcjonowania (wynagrodzenia, koszty administracyjne) oraz realizację zadań określonych w art. 8b ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Główne grupy wydatków parków narodowych obejmują: wynagrodzenia pracowników – około 35 %, składki na ubezpieczenia społeczne – około 6 %, amortyzacja – około 15 %, podatki i opłaty

– około 2 %, pozostałe koszty funkcjonowania, w tym materiały i energia – około 30 %. Koszty realizacji zadań określonych w ustawie stanowią około 12 % wydatków parków narodowych. Dotacja budżetowa zabezpiecza niemal wyłącznie koszty związane z wypłatą wynagrodzeń pracownikom parków narodowych.

Potrzeby parków narodowych w zakresie działań ochronnych, utrzymania obiektów i infrastruktury turystycznej, a także prowadzenia badań i monitoringu przyrodniczego, obejmują (dane odzwierciedlają koszty uśrednione potrzeb parków narodowych dot. realizacji zadań parków narodowych określonych w art. 8b ustawy o ochronie przyrody):

1) koszty realizacji działań ochronnych (szacowane na kwotę około 70 000 tys. zł rocznie);

2) koszty prowadzenia badań naukowych i monitoringu przyrodniczego (szacowane na kwotę około 10 000 tys. zł rocznie);

4) koszty budowy i utrzymania infrastruktury służącej do udostępniania obszaru parku narodowego (szacowane na kwotę około 10 000 tys. zł rocznie).

Parki narodowe posiadające na swoim obszarze duży udział gruntów innej własności niż własność Skarbu Państwa realizują też działania związane z wykupem nieruchomości, w tym w ramach realizacji prawa pierwokupu na rzecz Skarbu Państwa. W latach 2016–2023 wydatki w tym zakresie poniesione przez wymienione poniżej parki narodowe kształtowały się następująco:

1) Kampinoski PN – powierzchnia 530 ha za kwotę 65 000 tys. zł;

2) Wielkopolski PN – powierzchnia 64 ha za kwotę 3 349 tys. zł;

3) Narwiański PN – powierzchnia 304 ha za kwotę 7 611 tys. zł;

4) Biebrzański PN – powierzchnia 1678 ha za kwotę 17 430 tys. zł;

5) Poleski PN – powierzchnia 103 ha za kwotę 2 499 tys. zł;

6) Ojcowski PN – powierzchnia 48 ha za kwotę 3 201 tys. zł;

7) Wigierski PN – powierzchnia 69 ha za kwotę 4 078 tys. zł.

W latach 2024–2025 niżej wymienione parki narodowe otrzymały środki finansowe na wykupy gruntów z rezerwy celowej budżetu państwa:

1) Biebrzański PN – 2 131 tys. zł;

2) Gorczański PN – 132 tys. zł;

3) PN „Ujście Warty” – 30 tys. zł;

4) Poleski PN – 376 tys. zł;

5) Roztoczański PN – 140 tys. zł;

6) Kampinoski PN – 3 769 tys. zł;

7) Wigierski PN – 1 861 tys. zł.

W 2026 r. niżej wymienione parki narodowe otrzymały środki finansowe w ramach dotacji celowej z budżetu państwa na wykupy gruntów:

1) Biebrzański PN – 1 500 tys. zł;

2) Narwiański PN – 500 tys. zł;

3) Poleski PN – 500 tys. zł;

4) Pieniński PN – 500 tys. zł;

5) Kampinoski PN – 2 000 tys. zł;

6) Wigierski PN – 1 000 tys. zł.

Odrębną kwestią są zobowiązania nałożone na regionalnych dyrektorów ochrony środowiska (RDOŚ), jako sprawujących nadzór nad rezerwatami przyrody i obszarami Natura 2000, wynikające z przepisów prawa krajowego i unijnego. W Polsce obecnie funkcjonują 1523 rezerwaty przyrody i jest planowane utworzenie kilkuset kolejnych.

Natomiast w skład sieci Natura 2000 w Polsce wchodzi 145 obszarów specjalnej ochrony ptaków, zajmujących około 16 % powierzchni lądowej oraz 868 specjalnych obszarów ochrony siedlisk zajmujących około 11 % powierzchni lądowej. Łącznie sieć obszarów Natura 2000 zajmuje około 30 % powierzchni lądowej kraju. Na terenie wszystkich tych obszarów RDOŚ są zobowiązane nie tylko do realizacji ochrony w oparciu o ustalone dokumenty planistyczne, ale również w przypadku obszarów Natura 2000 do bieżącej oceny ich efektów i określania stanu zachowania siedlisk przyrodniczych i populacji chronionych gatunków w terenie. W sumie większość RDOŚ sprawuje nadzór nad ponad 100 obszarami chronionymi z wyjątkiem RDOŚ w Opolu – 65 obszarów, a największą liczbą obszarów zarządza RDOŚ w Warszawie – 270 obszarów. W związku z tym realizacja zadań wynikających z zarządzania wielkopowierzchniowymi formami ochrony jest wysoce obciążająca te instytucje.

Należy tu podkreślić, że koszty funkcjonowania sieci Natura 2000 w Polsce zostały określone w dokumencie przyjętym przez Komisję Europejską, tj. w Priorytetowych Ramach Działań dla sieci Natura 2000 w Polsce na lata 2021–2027 (PAF). Zgodnie z PAF potrzeby finansowe związane tylko z realizacją działań ochrony czynnej wynoszą ponad 3,25 mld zł rocznie, w tym ponad 3 mld zł to zsumowane koszty działań cyklicznych, a ponad 208 mln złotych to koszty działań jednorazowych. Łącznie w okresie 2021–2027 całościowe utrzymanie sieci Natura 2000 w Polsce oszacowano na 4,8 mld euro.

W przypadku rezerwatów dla każdego rezerwatu przyrody należy ustanowić plan ochrony, przy czym średni szacunkowy koszt na obszar wynosi 50 tys. zł. Należy podkreślić, że nadal 856 rezerwatów nie posiada planów ochrony, co przy uśrednionym koszcie jednostkowym daje łączną kwotę 42,8 mln zł. Dodatkowo sukcesywnie część z już ustanowionych planów ochrony traci moc i wymaga aktualizacji oraz ponownego ustanowienia (w 2025 r. wygasło 11 planów ochrony rezerwatów przyrody).

Równolegle istotną rolę w systemie ochrony przyrody odgrywają parki krajobrazowe i zespoły parków krajobrazowych.

Parki krajobrazowe obejmują rozległe obszary o wysokich walorach przyrodniczych i krajobrazowych, pełniąc funkcję ochrony obszarowej o znaczeniu regionalnym oraz stanowiąc ważne otoczenie i bufor dla form ochrony przyrody

o wyższym reżimie prawnym. Znaczna część obszarów cennych przyrodniczo, w tym liczne obszary sieci Natura 2000, jest zlokalizowana na terenach parków krajobrazowych lub w otulinach parków narodowych, co generuje realną potrzebę prowadzenia działań ochrony czynnej, pozwalającej na ograniczanie zagrożeń zewnętrznych dla innych form ochrony przyrody, inwentaryzacji i monitoringu przyrodniczego oraz edukacji przyrodniczej i działań ukierunkowanych na ograniczanie presji antropogenicznej.

Możliwości finansowania powyższych działań w parkach krajobrazowych i zespołach parków krajobrazowych są bowiem zróżnicowane regionalnie i zależą od przyjętego w danym województwie modelu organizacyjnego oraz uwarunkowań budżetowych jednostek odpowiedzialnych za ich funkcjonowanie. W praktyce ogranicza to zdolność do systematycznego prowadzenia monitoringu i działań ochronnych oraz do przygotowania projektów współfinansowanych ze środków UE i zapewnienia wkładu własnego, co analogicznie jak w przypadku innych beneficjentów ogranicza realne wykorzystanie dostępnych instrumentów finansowania zewnętrznego na ochronę przyrody.

Przy wykorzystaniu dostępnych danych dotyczących środków wykorzystywanych w parkach krajobrazowych i ich zespołach w wybranych województwach w latach 2018–2025 (okres realnego wdrażania projektów perspektywy finansowej 2014–2020) wyznaczono wskaźnik przeliczeniowy (roczne nakłady na zadania z zakresu ochrony przyrody i krajobrazu/ha). W oparciu o wskaźnik, dane na temat powierzchni województw oraz skumulowany wskaźnik inflacji dla zadanego okresu oszacowano średnioroczne zapotrzebowanie parków krajobrazowych na środki na poziomie około 66 mln zł, czyli około 25 % kwoty, która (zgodnie z przyjętymi założeniami) będzie dostępna w ujęciu rocznym. Należy przyjąć, że jest to kwota minimalna. W perspektywie finansowej 2014–2020 dla wielu parków krajobrazowych zostały opracowane plany ochrony z założeniem, że mają być podstawą do realizacji konkretnych działań ochronnych w najbliższych latach.

Zapotrzebowanie na środki dla parków krajobrazowych i ich zespołów Województwo Powierzchnia Zapotrzebowanie parków krajobrazowych na środki (zł/rok) (ha) 66,7

DOLNOŚLĄSKIE

206 882 5,3

KUJAWSKO-POMORSKIE

235 499 6,0

LUBELSKIE

235 772 6,0

LUBUSKIE

77 447 2,0

ŁÓDZKIE

100 136 2,6

MAŁOPOLSKIE

182 833 4,7

MAZOWIECKIE

171 259 4,4

OPOLSKIE

62 591 1,6

PODKARPACKIE

283 747 7,2

PODLASKIE

86 566 2,2

POMORSKIE

167 908 4,3

ŚLĄSKIE

229 725 5,9

ŚWIĘTOKRZYSKIE

126 353 3,2

WARMIŃSKO-MAZURSKIE

147 521 3,8

WIELKOPOLSKIE

180 519 4,6

ZACHODNIOPOMORSKIE

119 501 3,0 Obecnie tylko w marginalnym stopniu potrzeby finansowe dotyczące zadań z zakresu ochrony przyrody są pokrywane z budżetu państwa. W latach 2009–2023 wydatki na ochronę przyrody RDOŚ ze środków budżetowych (z wyłączeniem ochrony czynnej) to łącznie przez cały ten okres prawie 5,5 mln zł (średnio 0,37 mln zł/rok). W dużej części potrzeby związane z ochroną przyrody są pokrywane dzięki środkom pozyskiwanym z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej (średnio w latach 2011–2022 to około 7 mln zł/rok – z wyłączeniem ochrony czynnej). W 2023 r. nastąpił istotny wzrost środków z tego źródła – RDOŚ pozyskały 11,4 mln zł – z wyłączeniem ochrony czynnej. Dodatkowo Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (GDOŚ) i RDOŚ pozyskują środki unijne z programów operacyjnych oraz innych programów

unijnych jak np. FEnIKS1) i LIFE2). Należy jednak podkreślić, że te źródła finansowania nie mają charakteru stałego i nie ma pewności, że będą dostępne po perspektywie 2021–2027.

Powyższe oznacza, że w odniesieniu do parków krajobrazowych i zespołów parków krajobrazowych występuje ograniczona przewidywalność finansowania działań z zakresu ochrony przyrody. W praktyce może to ograniczać zdolność do planowania i prowadzenia działań ochronnych w skali krajobrazowej, w tym na obszarach Natura 2000 zlokalizowanych w granicach parków krajobrazowych.

Istnieje zatem potrzeba wprowadzenia mechanizmu finansowania, który umożliwi sprawne przekazywanie środków finansowych niezbędnych do realizacji zadań związanych z ochroną przyrody przez GDOŚ, RDOŚ, parki narodowe oraz parki krajobrazowe i zespoły parków krajobrazowych (dyrektorzy parków krajobrazowych i zespołów parków krajobrazowych lub jednostki zapewniające ich funkcjonowanie). Możliwe jest dofinansowanie tych działań ze środków pozabudżetowych przez wprowadzenie wpłat z Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (PGL LP) do NFOŚiGW do dalszej dystrybucji.

W latach 2019– 2024 PGL LP wykazywało zysk netto w wysokości:

1) za 2019 r. – kwota 414 892,8 tys. zł, przy przychodzie łącznym 9 149 902,0 tys. zł i pozyskaniu drewna na poziomie 40 626,5 tys. m3;

2) za 2020 r. – kwota 487 555,5 tys. zł, przy przychodzie łącznym 8 610 872,6 tys. zł i pozyskaniu drewna na poziomie 38 232,5 tys. m3;

3) za 2021 r. – kwota 701 320,0 tys. zł, przy przychodzie łącznym 10 142 573,7 tys. zł i pozyskaniu drewna na poziomie 40 517,4 tys. m3;

4) za 2022 r. – kwota 986 013,0 tys. zł, przy przychodzie łącznym 15 202 532,6 tys. zł i pozyskaniu drewna na poziomie 42 316,5 tys. m3;

5) za 2023 r. – kwota 639 931,6 tys. zł, przy przychodzie łącznym 14 626 486,2 tys. zł i pozyskaniu drewna na poziomie 40 070,6 tys. m3;

6) za 2024 r. – kwota 764 227,9 tys. zł, przy przychodzie łącznym 13 018 533,0 tys. zł i pozyskaniu drewna na poziomie 39 756,5 tys. m3.

Przychody PGL LP ze sprzedaży drewna w ogólnej puli przychodów PGL LP są względnie stałe i wynoszą średnio 88,15 %. Od 2020 r. przychody PGL LP ze sprzedaży drewna kształtują się następująco: 2020 r. – 7 524 226 tys. zł; 2021 r. – 8 919 116 tys. zł; 2022 r. – 13 510 803 tys. zł; 2023 r. – 12 524 240 tys. zł; 2024 r. 11 200 000 tys. zł. Procentowy udział przychodów ze sprzedaży drewna w przychodach ogółem PGL LP w kolejnych latach kształtował się odpowiednio: 2020 – 87,7 %; 2021 – 88,3 %; 2022 – 89,2 %, 2023 – 85,9 %, 2024 – 86,2 %.

Projektowany ustawą mechanizm wpłat nie determinuje ilości pozyskiwanego drewna, został za to wprost powiązany z przychodami z jego sprzedaży. Projekt nie będzie miał również wpływu na ewentualną zmianę ceny drewna. Ewentualna fluktuacja ceny drewna jest spowodowana warunkami kształtującymi ceny na rynku drzewnym. Z tych też względów projektowana zmiana ustawy nie będzie miała bezpośredniego wpływu na przemysł drzewny.

Przyjęty mechanizm, zgodnie z którym wzrost przychodów ze sprzedaży drewna wiąże się wprost ze zwiększeniem środków na ochronę przyrody, może przyczynić się do wzrostu społecznej świadomości, że działalność gospodarcza PGL LP, poza zapewnianiem podaży drewna dla krajowego przemysłu, przynosi dodatkowe korzyści w postaci wspierania działań proprzyrodniczych prowadzonych przez umocowane ustawowo podmioty.

Dodatkowe środki z PGL LP umożliwią przede wszystkim realizację zadań GDOŚ, RDOŚ, parków narodowych oraz parków krajobrazowych i zespołów parków krajobrazowych związanych z udostępnianiem obszarów chronionych, z działaniami na rzecz zapewnienia przestrzegania ograniczeń, zakazów i nakazów obowiązujących na terenach form ochrony przyrody oraz inwentaryzacją przyrodniczą i edukacją przyrodniczą. W przypadku parków krajobrazowych i zespołów parków krajobrazowych środki te mogą w szczególności wspierać działania ograniczające presję na obszary cenne przyrodniczo (w tym na obszarach Natura 2000) oraz poprawę podstaw informacyjnych dla zarządzania ochroną przyrody w skali krajobrazowej. Środki unijne w dwóch programach krajowych (FEPW3) oraz FEnIKS) na działania dotyczące budowy bazy do prowadzenia działań z zakresu edukacji ekologicznej dla samych tylko parków narodowych wynosiły ponad 310 mln zł. Są to fundusze przeznaczone specjalnie dla parków narodowych w procedurze niekonkurencyjnej. Możliwość uzyskania dodatkowych środków w wysokości około 34 mln zł dedykowanych parkom narodowym wystąpiła również w naborze niekonkurencyjnym, na opracowanie dokumentów planistycznych (plany ochrony). Warunkiem sięgnięcia po te środki jest jednak pozyskanie min. 15 % wartości projektów na obowiązkowy 1) 2)

Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027.

Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej.

wkład własny, który parki narodowe próbują uzyskać z budżetu państwa (obok środków na bieżącą działalność). Analiza aktualnych potrzeb określonych przez parki narodowe, dotyczących tylko 15 % środków na współfinansowanie wydatków kwalifikowalnych w ramach dwóch głównych programów wsparcia: FEnIKS oraz FEPW, wykazała kwotę blisko 100 mln4) zł w latach 2024–2028 (70 mln dla projektów aktualnie procedowanych, tj. wyłonionych do dofinansowania lub będących w trakcie oceny). Do tego należy doliczyć wartość podatku VAT, niekwalifikowalnego w przypadku części projektów (w zależności od rodzaju projektu wynosi średnio 15–18 % wartości całkowitej projektu5)). Tylko w przypadku dwóch ww. programów wartość podatku VAT, przy założeniu uzyskania dofinansowania ze środków UE na wszystkie aktualnie procedowane projekty, w których może on stanowić wydatek niekwalifikowalny, wyniosłaby pomiędzy 69–82 mln zł w latach 2024–2028 (z czego znaczna część nie będzie mogła zostać odzyskana, stanowiąc realne obciążenie dla beneficjentów). Projektodawca zakłada zatem, że średnioroczny koszt współfinansowania projektów realizowanych przez parki narodowe z udziałem środków unijnych, w tym FEnIKS oraz FEPW, a także podatków z tym związanych, wyniesie w latach 2024–2028 około 40 000 tys. zł.

Łączne dodatkowe średnioroczne zapotrzebowanie parków narodowych na środki finansowe obrazuje poniższe zestawienie:

Rodzaj wydatków Koszty realizacji działań ochronnych Koszty prowadzenia badań naukowych i monitoringu przyrodniczego Koszty budowy i utrzymania obiektów, w szczególności bazy edukacyjnej Koszty budowy i utrzymania infrastruktury służącej do udostępniania obszaru parku narodowego Wykup nieruchomości Współfinansowanie projektów realizowanych z udziałem środków UE, w tym FEnIKS oraz FEPW Razem

Kwota w tys. zł 70 000 10 000 50 000 10 000 20 000 40 000 200 000

Należy mieć na względzie, że potrzeby zgłaszane przez parki narodowe, dotyczące realizacji projektów, w znacznej mierze wiążą się z możliwością wykonywania przez nie zadań ustawowych, tj. opracowania planów ochrony, udostępniania zasobów parku społeczeństwu w sposób bezpieczny dla przedmiotu ochrony, prowadzenia działań edukacyjnych etc.

Brak środków na finansowanie lub współfinansowanie projektów przyrodniczych będzie skutkowało nie tylko niepełnym wykorzystaniem ostatnich tak dużych unijnych środków na ochronę przyrody, ale również problemami w skutecznej realizacji obowiązkowych zadań podmiotów publicznych. Ponadto wpłynie to negatywnie na liczbę i jakość projektów m.in. wskutek obserwowanego odpływu kadry na skutek niedofinansowania. W parkach narodowych są zauważalne trudności z zatrudnianiem wykwalifikowanych pracowników, co wynika z niższych wynagrodzeń, w szczególności między parkami narodowymi a PGL LP. Przeciętne wynagrodzenie w 2024 r. w PGL LP wyniosło 11 471 zł, natomiast w parkach narodowych 8 400 zł.

Nie można również pominąć kwestii dążenia do utrzymania i poprawy jakości zasobów przyrodniczych kraju i coraz większej świadomości społecznej w tym zakresie. Obywatele oczekują od administracji państwowej skutecznego reagowania w sytuacji pogarszania się stanu środowiska i dóbr przyrodniczych, które traktują jak dobro wspólne. Bez dysponowania dostatecznymi zasobami finansowymi w dobie postępujących zmian klimatu i rosnącej skali zagrożeń dla przyrody realizacja tego zadania będzie istotnie utrudniona. Nie bez znaczenia jest również przyjęte ostatnio przez Parlament Europejski rozporządzenie w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych (Nature Restoration Law), które w perspektywie kilku najbliższych lat nałoży na organy ochrony przyrody dodatkowe obowiązki związane z ochroną zasobów przyrodniczych Polski.

2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt Przekierowanie do NFOŚiGW części środków finansowych z PGL LP w wysokości uzależnionej od przychodu ze sprzedaży drewna uzyskanego w poszczególnych kwartałach w danym roku kalendarzowym i utworzenie zobowiązania wieloletniego w NFOŚiGW dedykowanego finansowaniu działań z zakresu ochrony przyrody i zadań 4) 5)

Dotyczy projektów parków narodowych wyłanianych zarówno w naborach niekonkurencyjnych, jak i konkurencyjnych.

Podatek VAT stanowi koszt kwalifikowalny jedynie wówczas, gdy został poniesiony przez beneficjenta w związku z kosztami kwalifikowalnymi, zaś beneficjent nie ma prawnej możliwości odzyskania podatku VAT nawet w części. W pozostałych przypadkach VAT jest niekwalifikowalny. Taka sytuacja zachodzi w przypadku zdecydowanej większości projektów parków narodowych dotyczących inwestycji, np. budowy baz edukacyjnych, termomodernizacji oraz części projektów z zakresu kanalizacji ruchu turystycznego. Finalna wartość dodatkowego obciążenia beneficjentów projektów z tytułu niekwalifikowalnego VAT-u będzie zależna od liczby i wartości dofinansowanych projektów oraz ich rodzaju, tj. liczby działań projektowych dotyczących czynności opodatkowanych, dla których beneficjent posiada prawną możliwość odzyskania przynajmniej w części podatku VAT (niezależnie od tego czy rzeczywiście go odzyska i wg jakiego współczynnika).

związanych ze zwiększeniem lesistości pozwoli w znacznej części zaspokoić istniejące i przyszłe potrzeby, w szczególności w odniesieniu do podmiotów wykonujących zadania ustawowe w tym obszarze. Jednocześnie zwiększenie ilości środków przeznaczanych przez PGL LP na ochronę przyrody przyczyni się do wzmocnienia wizerunku tej organizacji jako podmiotu zaufania społecznego, dbającego o wspólne dobro, jakim jest przyroda.

Podczas projektowania zmian były rozważane różne rozwiązania dotyczące możliwości wsparcia realizacji zadań z zakresu ochrony przyrody, w szczególności przez RDOŚ, parki narodowe oraz parki krajobrazowe i zespoły parków krajobrazowych. Przyjęto rozwiązanie, które pozwoli na efektywne korzystanie ze środków finansowych (uproszczony dostęp do środków przez beneficjentów), bez konieczności nadmiernego obciążania budżetu państwa. Warto zwrócić uwagę, że PGL LP zarządzają majątkiem Skarbu Państwa, w związku z czym część przychodów pochodzących z tego majątku może zostać przekierowana na finansowanie zadań związanych z realizacją zadań publicznych w zakresie ochrony przyrody.

Wdrożenie projektowanego rozwiązania wymaga dodania w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2026 r. poz. 663), zwanej dalej „ustawą o lasach”, przepisu przewidującego obowiązek dokonywania przez PGL LP kwartalnych wpłat na rzecz NFOŚiGW. Wielkość środków przekazywanych do NFOŚiGW będzie zależna od wysokości przychodów ze sprzedaży drewna w nadleśnictwach, stanowiąc koszt działalności podstawowej w PGL LP w ramach gospodarki leśnej.

Zmiana w ustawie o lasach spowoduje konieczność wprowadzenia zmian w art. 401 ust. 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą – Prawo ochrony środowiska”, przez uzupełnienie listy źródeł wpływów NFOŚiGW o wpłaty PGL LP. Nowelizacja obejmie również art. 401c ustawy – Prawo ochrony środowiska przez dodanie przepisu, określającego kierunki finansowania ochrony środowiska, o których mowa w art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, 27–30, 32, 38 i 39 ustawy, ze środków pochodzących z wpłat

PGL LP.

Wejście w życie projektowanych zmian będzie miało pośredni wpływ na Fundusz Leśny, który co do zasady pełni rolę rachunku wyrównawczego niedoborów w poszczególnych nadleśnictwach, powstałych w trakcie prowadzenia gospodarki leśnej. Projektowane wpłaty będą obciążać koszty działalności nadleśnictw, przez co część nadleśnictw, obciążonych dodatkowo tymi wpłatami, może potrzebować dopłaty z Funduszu Leśnego na wyrównanie powstałych niedoborów. Dzięki ograniczeniu obowiązku dokonywania wpłat do nadleśnictw (tj. z wyłączeniem niektórych zakładów PGL LP prowadzących obrót drewnem na niewielką skalę) zabezpieczona zostaje możliwość zastosowania mechanizmu wyrównawczego Funduszu Leśnego, który w istniejącym stanie prawnym w przypadku zakładów nie miałby zastosowania.

W 2024 r. PGL LP uzyskało dodatni wynik finansowy na poziomie około 764 mln zł netto, przy planowanym wyniku w wysokości około 350 mln zł. Analiza planu finansowo-gospodarczego PGL LP na 2025 r. wskazała na wynik finansowy wysokości 390,5 mln zł brutto, tj. około 332,2 mln zł netto (dane wykorzystane w powyższej analizie obejmują minione lata). Dodatkowe obciążenie nadleśnictw wpłatami 2 % przychodów od sprzedaży drewna (tj. analogiczne jak to oszacowano w planie w odniesieniu do 2 % wpłat na rzecz Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg na podstawie art. 58b ustawy o lasach) wyniosłoby około 214 mln zł w skali roku, obniżając wartość wyniku finansowego, który jednak nadal byłby dodatni, i kształtował się na poziomie około 177 mln zł brutto. Szczegółowa analiza skutków finansowych planowanej regulacji znajduje się w pkt 6 OSR.

Zamiarem jest, aby środki zobowiązania wieloletniego NFOŚiGW zostały skierowane w szczególności na realizację przez RDOŚ, parki narodowe oraz parki krajobrazowe i zespoły parków krajobrazowych zadań niezbędnych do ochrony przyrody polegających m.in. na nabywaniu, w tym w ramach pierwokupu, przez parki narodowe na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w obszarze parku narodowego oraz tworzeniu infrastruktury niezbędnej do prowadzenia ochrony przyrody. Intencją jest również skierowanie tych środków na prace związane z badaniami, oceną i prognozowaniem stanu zasobów przyrodniczych, działania z zakresu ochrony w ekosystemach parków narodowych, parków krajobrazowych, obszarów Natura 2000 i rezerwatów przyrody, współfinansowanie projektów z zakresu ochrony przyrody, w tym funkcjonowania, zachowania i ochrony ekosystemów leśnych oraz zwiększania lesistości i bioróżnorodności w lasach, oraz związanych z zapobieganiem szkodom w lasach i likwidacją tych szkód. W przypadku parków krajobrazowych i zespołów parków krajobrazowych środki mogą wspierać w szczególności działania ochrony czynnej, inwentaryzacje i monitoring przyrodniczy, edukację przyrodniczą oraz działania ukierunkowane na ograniczanie presji na obszary cenne przyrodniczo, w tym na obszarach Natura 2000 położonych w granicach parków krajobrazowych i w ich otulinach.

Priorytetem w najbliższych latach będzie współfinansowanie projektów unijnych w obszarze ochrony przyrody, realizowanych przez kluczowe w tym zakresie podmioty – parki narodowe. Rozwiązanie będzie również sprzyjało przygotowaniu i współfinansowaniu projektów z udziałem środków UE realizowanych na obszarach parków

krajobrazowych i zespołów parków krajobrazowych, w szczególności pokrywających się z obszarami Natura 2000.

Pozwoli to na efektywne wykorzystanie dostępnych środków unijnych i osiągnięcie efektów ekologicznych w skali niewspółmiernej do wartości wykorzystanych środków krajowych. Środki w ramach tych programów będą kierowane na konkretne działania z zakresu ochrony, z wyłączeniem zadań, których bezpośrednim celem jest gospodarcze wykorzystanie pozyskanego drewna.

Środki przekazywane w ramach współfinansowania projektów będą dotyczyły działań zależnych od typów projektów, które uzyskają dofinansowanie UE.

Nie przewiduje się odrębnego finansowania wynagrodzeń i działalności bieżącej wskazanych beneficjentów.

Poprawa bieżącego dostępu do finansowania wartościowych inicjatyw pozwoli na wyszkolenie i zatrzymanie cennego zasobu kadrowego. Wpłynie to na poprawę potencjału jednostek (GDOŚ, RDOŚ, parków narodowych oraz parków krajobrazowych i zespołów parków krajobrazowych) w realizacji nie tylko obligatoryjnych działań na rzecz ochrony przyrody, ale także tych dodatkowych, bardziej ambitnych.

Na etapie projektowania mechanizmu wsparcia realizacji zadań z zakresu ochrony przyrody rozważano następujące warianty:

1) zwiększenie finansowania z budżetu państwa – rozwiązanie to oceniono jako trudne do realizacji ze względu na liczne, konkurencyjne potrzeby w zakresie wydatków budżetowych; z uwagi na charakter potrzeb ochrony przyrody – w tym wymóg stabilności i przewidywalności finansowania – uznano, że systemowe zwiększenie dotacji budżetowej nie zapewni długofalowego rozwiązania problemu;

2) utworzenie specjalnego funduszu celowego finansowanego z wpływów z budżetu lub opłat środowiskowych

– rozwiązanie polegające na powołaniu nowej jednostki organizacyjnej (lub subfunduszu w ramach NFOŚiGW), zasilanej ze środków publicznych, uznano za obciążone wysokim ryzykiem przedłużającego się procesu legislacyjnego oraz generujące dodatkowe koszty administracyjne;

3) rozszerzenie obecnych programów NFOŚiGW o komponenty dedykowane ochronie przyrody (w tym realizowanej przez parki narodowe, RDOŚ i GDOŚ oraz parki krajobrazowe i zespoły parków krajobrazowych) – choć rozwiązanie to pozwalałoby na zachowanie istniejącej struktury instytucjonalnej, jego wdrożenie wymagałoby zwiększenia alokacji środków, co i tak ostatecznie prowadziłoby do konieczności wskazania nowych źródeł przychodu; przy braku dodatkowego zasilania funduszy uznano, że realna skala wsparcia byłaby niewystarczająca względem zidentyfikowanych potrzeb.

3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE?

Z uwagi na odmienne systemy finansowania ochrony przyrody i brak analogii – odstępuje się od badania tego zagadnienia.

4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa PGL LP (429 nadleśnictw)

Wielkość 1 (429)

Źródło danych Dane własne

Minister właściwy ds. środowiska

Dane własne

NFOŚiGW

Dane własne

Oddziaływanie Zmniejszenie zysków PGL LP.

Poprawa wizerunku organizacji w oczach społeczeństwa Umożliwienie wykorzystania dostępnych środków UE przez jednostki nadzorowane.

Nadzór nad prawidłowością ustalania wysokości wpłat oraz wydatkowania środków przez NFOŚiGW Zwiększenie środków na finansowanie zadań związanych z ochroną przyrody i zwiększeniem lesistości kraju.

Zwiększenie zadań związanych z udzielaniem dofinansowania, w tym: opracowanie niezbędnych procedur warunkujących skierowanie środków na zadania wskazane w projekcie ustawy, organizacja i przeprowadzanie naborów, rozpatrywanie wniosków o udzielenie

Parki narodowe

GDOŚ/RDOŚ

Parki krajobrazowe/zespoły parków krajobrazowych

Dane własne

1/16

Dane własne

126/16

Dane własne

Jednostki samorządu terytorialnego

dofinansowania, zawieranie umów i ich rozliczanie oraz monitorowanie i kontrola projektów Możliwość:

1) pozyskania środków na finansowanie działań z zakresu ochrony przyrody ze środków innych niż dotacja celowa z budżetu państwa;

2) wykorzystania środków dotacji budżetowej na funkcjonowanie, w tym wynagrodzenia;

3) pozyskania współfinansowania dla projektów, na które parki narodowe pozyskały dotację ze środków UE Możliwość pozyskania dodatkowych, znaczących środków na finansowanie działań z zakresu ochrony przyrody Możliwość pozyskania dodatkowych, znaczących środków na finansowanie działań z zakresu ochrony przyrody Wpływ pośredni, w postaci ożywienia lokalnych rynków pracy oraz pozytywnych efektów ekologicznych towarzyszących wdrażanym w dużej skali projektom przyrodniczym (w tym związanych z zachowaniem różnorodności biologicznej)

16 województw, 314 https://stat.gov.pl/statystykapowiatów i 66 miast regionalna/jednostkina terytorialne/podzialprawach powiatu, administracyjny-polski/ 2479 gmin (w tym 302 gminy miejskie, 718 gmin miejskowiejskich i 1459 gmin wiejskich)

5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji Na etapie wypracowywania rozwiązań projekt był omawiany z PGL LP oraz GDOŚ.

Projekt był skierowany do konsultacji publicznych i opiniowania w dniu 17 stycznia oraz 23 maja 2025 r.

Ze względu na istotne zmiany treści projektu było konieczne ich ponowienie w lutym 2026 r.

W toku procesu legislacyjnego projekt został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny, stosownie do art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2025 r. poz. 677, z późn. zm.) i § 52 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2026 r. poz. 404), w celu umożliwienia zgłaszania uwag oraz zainteresowania pracami nad przedmiotowym projektem ustawy. Nie odnotowano zgłoszeń zainteresowanych podmiotów w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa.

W ramach ponownych konsultacji publicznych projekt został przesłany z terminem 7 dni na zgłoszenie ewentualnych uwag do następujących podmiotów:

1) Stowarzyszenia Producentów Płyt Drewnopochodnych;

2) Stowarzyszenia Papierników Polskich;

3) Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Przemysłu Drzewnego;

4) Polskiej Izby Gospodarczej Przemysłu Drzewnego;

5) Polskiego Towarzystwa Leśnego;

6) Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Leśnictwa i Drzewnictwa;

7) Polskiego Związku Zrzeszeń Leśnych;

8) Klubu Przyrodników;

9) Ligi Ochrony Przyrody;

10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17)

Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków;

Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody „Salamandra”;

Towarzystwa Przyrodniczego „Bocian”;

Klubu Gaja;

Greenpeace Polska;

Fundacji Greenmind;

Stowarzyszenia – Pracownia na rzecz Wszystkich Istot;

WWF Polska.

W ramach ponownego opiniowania projekt został przesłany z terminem 7 dni na zgłoszenie ewentualnych uwag do następujących instytucji:

1) parków narodowych;

2) marszałków województw;

3) Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej;

4) Państwowej Rady Ochrony Przyrody;

5) Państwowej Rady Ochrony Środowiska;

6) Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych;

7) Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska;

8) regionalnych dyrektorów ochrony środowiska;

9) Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Z uwagi na zakres projektu, który nie dotyczy problematyki praw i interesów związków pracodawców ani zadań związków zawodowych, projekt nie podlegał opiniowaniu przez reprezentatywne organizacje pracodawców i związki zawodowe.

Projekt podlega opiniowaniu przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego, gdyż dotyczy spraw związanych z samorządem terytorialnym, o których mowa w ustawie z dnia 6 maja 2005 r. o Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz o przedstawicielach Rzeczypospolitej Polskiej w Komitecie Regionów Unii Europejskiej (Dz. U. z 2024 r. poz. 949). Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego nie wydała jeszcze opinii na temat projektu.

Projekt nie dotyczy spraw, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r., o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2026 r. poz. 836), dlatego nie podlegał opiniowaniu przez Radę Dialogu Społecznego.

Projekt nie dotyczy spraw, o których mowa w art. 35 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1338), wobec czego nie wymagał zaopiniowania przez Radę Działalności Pożytku Publicznego.

Projekt nie wymagał przedstawienia właściwym instytucjom i organom UE, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia projektu.

Wyniki opiniowania i konsultacji publicznych zostały omówione w raporcie z konsultacji, zawierającym zestawienie przedstawionych stanowisk lub opinii i odniesienie się do nich przez organ wnioskujący, udostępnionym na stronie Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny.

6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z …… r.) 0

Dochody ogółem – NFOŚiGW budżet państwa

0 0

JST

Parki narodowe NFOŚiGW – koszty obsługi przychodów Wydatki ogółem – NFOŚiGW

0 0 0

Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 3 4 5 6 7 8 9

226,00 00

231,65 00

237,44 13

243,37 73

249,46 17

255,6983

262,0907

268,6430

90,219

92,474

94,786

97,156

99,585

102,075

104,626

107,242

67,664

69,356

71,089

72,867

74,688

76,556

78,469

67,664

69,356

71,089

72,867

74,688

76,556

0,453

0,464

0,476

0,488

0,500

226,00

231,65

237,44 13

243,37 73

249,46 17

Łącz nie (010)

275,35 91

282,24 30

2531,9 6

80,431

109,92 3 82,442

112,67 1 84,503

78,469

80,431

82,442

84,503

0,513

0,525

0,538

0,552

0,566

1010,7 54 758,06 5 758,06 5 5,075

255,6983

262,0907

268,6430

275,35 91

282,24 30

2531,9 6

90,219

92,474

94,786

97,156

99,585

102,075

104,626

107,242

109,92 3

112,67 1

67,664

69,356

71,089

72,867

74,688

76,556

78,469

80,431

82,442

84,503

67,664

69,356

71,089

72,867

74,688

76,556

78,469

80,431

82,442

84,503

0,453

0,464

0,476

0,488

0,500

0,513

0,525

0,538

0,552

0,566

1010,7 54 758,06 5 758,06 5 5,075

JST

Parki narodowe NFOŚiGW – koszty obsługi przychodów

budżet państwa

JST

Parki narodowe NFOŚiGW – koszty obsługi przychodów Saldo ogółem – NFOŚiGW budżet państwa

0 0

Środki do NFOŚiGW będą przekazywane kwartalnie przez Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych, z przeznaczeniem na zadania z zakresu ochrony środowiska, określone w art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, 27–30, 32, 38 i 39 ustawy – Prawo ochrony środowiska, związane z ochroną przyrody, w tym ochroną lasów i zwiększeniem lesistości.

Finansowanie wykonania zadań przez GDOŚ i RDOŚ znajdzie swoje odzwierciedlenie Źródła finansowania w rezerwie 59 budżetu państwa, przeznaczonej dla państwowych jednostek budżetowych.

Projekt będzie miał wpływ na budżety jednostek samorządu terytorialnego. Parki krajobrazowe i zespoły parków krajobrazowych będą dofinansowywane na podstawie umów o dofinansowanie, w formie dotacji, zawieranych między NFOŚiGW a województwami, a następnie środki będą kierowane do parków krajobrazowych lub ich zespołów.

Dodatkowe informacje, Wysokość wpłat dokonywanych przez Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych będzie w tym wskazanie uzależniona od wysokości przychodów ze sprzedaży drewna, a te stanowią wypadkową źródeł danych i wielkości pozyskania i ceny surowca na rynku. przyjętych do obliczeń Zgodnie z przyjętymi założeniami, bazując na danych z trzech lat (tj. 2022–2024) wskazanych założeń w pkt 1 OSR oraz przyjętym w dniu 30 kwietnia 2026 r. planie finansowo-gospodarczym PGL LP na rok 2026, roczne pozyskanie drewna przez PGL LP oscyluje w granicach 37–40 mln m3, a przychód ze sprzedaży drewna – pomiędzy 13,5–11,2 mld zł (11,2 mld zł w planie na 2026 r.). Wielkość pozyskania drewna co do zasady jest przede wszystkim uwarunkowana przyrodniczo i wynika z planów urządzenia lasu. Zważywszy na podjęcie na poziomie resortu klimatu i środowiska, począwszy od 2024 r., działań zmierzających do wzmocnienia funkcji pozaprodukcyjnych (przyrodniczych i społecznych) lasów w zarządzie PGL LP, na potrzeby analiz przyjęto, jako minimalną, wartość pozyskania równą 38 mln m3 i związanego z tym pozyskaniem przychodu ze sprzedaży drewna w nadleśnictwach zaplanowaną dla 2025 r. (z uwzględnieniem istniejących ograniczeń): 10,7 mld zł. Wysokość wpłat do NFOŚiGW równa 2 % przychodów ze sprzedaży drewna (tj. analogiczne jak to oszacowano w odniesieniu do wpłat na rzecz Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg na podstawie art. 58b ustawy o lasach) wyniosłaby wówczas około 214 mln zł.

Maksymalna wartość pozyskania (a więc i przychodu ze sprzedaży drewna) w okresie 10 lat objętych analizą jest trudna do oszacowania, z uwagi na pojawiające się coraz częściej zaburzenia naturalnych trendów wynikające ze zmian klimatu (wzmożone gradacje szkodników, zamieranie i rozpad drzewostanów w wyniku suszy, zwiększona liczba huraganowych wiatrów siejąca spustoszenie w lasach etc.) Przyjmując jednak brak istotnych zaburzeń, na potrzeby analiz przyjęto maksymalne pozyskanie na poziomie około 40 mln m3 i przychód ze sprzedaży wynoszący około 11,9 mld zł (uśrednione dane za lata 2023–2024 w których wielkość pozyskania oscylowała wokół 40 mln m3). Wysokość 2 % wpłat do NFOŚiGW wyniosłaby wówczas około 238 mln zł.

Uśredniając przewidywaną wysokość pozyskania i przychód ze sprzedaży drewna, od którego byłaby naliczona wartość wpłat, przyjęto, że środki finansowe wpływające z PGL LP do NFOŚiGW w ramach uruchomionego mechanizmu wpłat będą się kształtować średnio na poziomie około 226 mln zł (238–214).

Na ceny drewna ma wpływ inflacja. W związku z tym kwoty dochodów oraz wydatków w okresie 10 lat zostały w tabeli zwiększone o wskaźnik inflacji (CPI).

Projekt ustawy zakłada przekierowanie przychodów NFOŚiGW z wpłat pochodzących ze środków PGL LP na finansowanie zadań realizowanych przez parki narodowe i województwa na rzecz parków krajobrazowych lub zespołów parków krajobrazowych

w zakresie przewidzianym w art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, 27–30, 32, 38 i 39 ustawy oraz przez RDOŚ i GDOŚ w zakresie przewidzianym w art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, 27–30, 32, i 39 ustawy.

Przychód NFOŚiGW z tytułu wpłat pochodzących ze środków PGL LP, przeznaczony na realizację zadań określonych w projekcie ustawy, będzie pomniejszony o koszty obsługi tych przychodów, jednak nie więcej niż 0,2 %, przy czym nie przewiduje się utworzenia nowych etatów. Przepisy przewidujące pomniejszenie przychodów uzyskiwanych przez NFOŚiGW z tytułu kosztów obsługi tych przychodów funkcjonują w ustawie – Prawo ochrony środowiska przy innych zobowiązaniach wieloletnich, wskazanych w art. 401c tej ustawy.

Na potrzeby szacunkowego określenia skutków dla poszczególnych części sektora finansów publicznych przyjęto, że około 40 % środków z wpłat PGL LP (po odliczeniu kosztów obsługi NFOŚiGW w wysokości 0,2 % przychodów), tj. około 90 mln zł rocznie, będzie kierowane na zadania realizowane przez państwowe jednostki budżetowe – w szczególności GDOŚ oraz RDOŚ, około 30 % środków, tj. około 68 mln zł rocznie, będzie kierowane do parków narodowych jako państwowych osób prawnych, natomiast około 30 % środków, tj. około 68 mln zł rocznie, będzie kierowane do jednostek samorządu terytorialnego (marszałków województw) w celu finansowania zadań parków krajobrazowych i zespołów parków krajobrazowych. Przyjęta struktura ma charakter analityczny i może ulec korekcie na etapie programów priorytetowych NFOŚiGW, jednak pozwala odwzorować potencjalny rozkład skutków regulacji między budżet państwa, budżety jednostek samorządu terytorialnego oraz NFOŚiGW.

Dokonując podziału środków między poszczególne podmioty (GDOŚ/RDOŚ, parki narodowe, parki krajobrazowe), kierowano się ich potrzebami związanymi z realizacją zadań z zakresu ochrony przyrody. Zwiększenie środków na ten cel jest głównym założeniem projektu ustawy.

Z posiadanych danych wynika, że realizacja zadań ochrony czynnej w parkach narodowych to koszt około 70 mln zł rocznie. Z kolei w parkach krajobrazowych koszt ten wynosi około 30–35 % rocznych kosztów funkcjonowania tych jednostek, co również daje potrzeby na poziomie około 70 mln zł (koszt funkcjonowania wszystkich parków krajobrazowych to około 200 mln zł rocznie). Obie wartości stanowią około 30 % środków z PGL LP przeznaczonych na dofinansowanie zadań z zakresu ochrony przyrody. Pozostałe środki zostaną przeznaczone na wsparcie działań z zakresu ochrony przyrody realizowanych przez GDOŚ oraz RDOŚ, które zarządzają rezerwatami przyrody oraz siecią Natura 2000 pokrywającą około 30 % powierzchni kraju.

Proponowane zmiany przepisów będą miały neutralny wpływ na dochody podatkowe.

Zważywszy, że zarówno NFOŚiGW, jak i parki narodowe objęte są stabilizującą regułą wydatkową, zwaną dalej „SRW”, o której mowa w art. 112aa ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.), zwaną dalej „uofp”, wydatki tych podmiotów są objęte limitem wydatków SRW. Jednocześnie, im wyższy udział środków przeznaczonych na współfinansowanie projektów realizowanych z udziałem środków UE w kwocie wydatków ogółem, tym mniejszy wpływ projektowanych zmian na kwestie SRW.

Na współfinansowanie projektów z udziałem środków UE w 2026 r. w NFOŚiGW zaplanowano środki w wysokości 36,57 mln zł. Projektowana ustawa daje stosunkowo ograniczone możliwości współfinansowania projektów realizowanych z udziałem środków UE. Spośród planowanych beneficjentów środków przekazywanych przez PGL LP (RDOŚ, GDOŚ, parki narodowe, województwa – parki krajobrazowe i zespoły parków krajobrazowych) będzie możliwe przekazanie współfinansowania wyłącznie parkom narodowym i województwom na rzecz parków krajobrazowych lub zespołów parków krajobrazowych. W tym zakresie środki pozyskane z PGL LP na współfinansowanie projektów realizowanych z udziałem środków UE zastąpią dotychczasowy mechanizm dla takich zadań w ramach funduszu podstawowego NFOŚiGW, a tym samym nie spowoduje to zwiększenia wydatków w ramach SRW. Pozostałe podmioty wskazane z projekcie zmiany ustawy (GDOŚ, RDOŚ) będą nadal otrzymywać dofinansowanie do projektów realizowanych z udziałem środków UE bezpośrednio z budżetu państwa.

FENX.01.056)

całkowity wkład własny do 88 313 082,94 projektów UE z wyłączeniem państwowych jednostek budżetowych (PJB) w tym wkład własny parków 33 109 986,83 narodowych wkład własny zapewniany 55 203 096,11 przez pozostałych Beneficjentów

FEPW.02.037)

20 361 078,30

1 937 834,86 18 423 243,44

Warto zauważyć, że sytuacja finansowa PGL LP jest stabilna, a wpłaty w zakreślonej szacunkowej wysokości jej nie zachwieją. Wg aktualnej sprawozdawczości finansowej PGL LP zamknęło finansowo 2024 r., osiągając wynik finansowy na poziomie 764 mln zł netto.

Jednostki organizacyjne PGL LP utrzymują bezpieczny poziom płynności finansowej przy jednoczesnym terminowym regulowaniu zobowiązań względem kontrahentów, własnych pracowników oraz Skarbu Państwa. W przypadku powstania niedoborów jest uruchamiany mechanizm wyrównawczy przy wykorzystaniu środków Funduszu Leśnego.

Środki pochodzące z wpłat PGL LP będą stanowiły odrębne źródło finansowania projektów ochrony przyrody w stosunku do programów dotychczas obsługiwanych przez NFOŚiGW.

Będzie się z tym wiązało odmienne podejście łączące w sobie maksymalne uproszczenie zasad przy jednoczesnym minimalizowaniu ryzyka nieprawidłowego wydatkowania środków przez beneficjentów o różnym statusie prawnym (GDOŚ/RDOŚ, jako organy administracji rządowej wykonujące swoje zadania przy pomocy państwowych jednostek budżetowych; parki narodowe, jako państwowe osoby prawne; parki krajobrazowe i zespoły parków krajobrazowych, jako jednostki organizacyjne jednostek samorządu terytorialnego – województw).

Zgodnie z przyjętymi założeniami, procedury obsługi środków, których dotyczy niniejszy projekt ustawy, powinny mieć charakter maksymalnie uproszczony, jednocześnie jednak muszą zapewniać ich prawidłowe wydatkowanie, stąd jest niezbędne zabezpieczenie m.in. systemu elektronicznego (aplikacji) dedykowanej obsłudze projektów i umów oraz optymalnego systemu informacji, komunikacji i szkoleń.

Ze środków przekazywanych do NFOŚiGW przez PGL LP, po ich pomniejszeniu o wskazane maksymalnie 0,2 % puli, w ramach wypłat dla beneficjentów jest przewidywane przekazywanie środków w wysokości 270 284 tys. zł rocznie. Jednakże należy mieć na uwadze, iż przychody uzyskiwane przez PGL LP z gospodarki leśnej mają charakter w znacznym stopniu zmienny.

Decyzja o alokacji środków w ramach zobowiązania wieloletniego NFOŚiGW będzie podejmowana przez ministra właściwego do spraw środowiska w porozumieniu z NFOŚiGW.

Środki w ramach zobowiązania wieloletniego będą wydatkowane w oparciu o założenia programu lub większej liczby programów priorytetowych, które określą kierunki i szczegółowe warunki finansowania oraz podział środków. Podział środków alokowanych w ramach programu/programów priorytetowych będzie określany z uwzględnieniem najbardziej aktualnych uwarunkowań (m.in. potrzeb parków narodowych, parków krajobrazowych i zespołów parków krajobrazowych oraz GDOŚ lub RDOŚ wynikających ze zobowiązań prawnych).

W kalkulacji kosztów wejścia w życie przedmiotowej ustawy uwzględniono najnowsze dane dotyczące prognozowanego wzrostu wskaźnika inflacji CPI, zawarte w Wytycznych dotyczących stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw. Zgodnie z wytycznymi ostatnia aktualizacja została wykonana 18 lipca 2025 r.

7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców, oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Czas w latach od wejścia w życie zmian duże przedsiębiorstwa 6) 7)

Skutki 1

Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027.

Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej.

Łącznie (0-10)

W ujęciu pieniężnym (w mln zł, ceny stałe z …… r.)

W ujęciu niepieniężnym

sektor mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw rodzina, obywatele oraz gospodarstwa domowe osoby z niepełnosprawnością oraz osoby starsze

PGL LP

duże przedsiębiorstwa sektor mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw rodzina, obywatele oraz gospodarstwa domowe

-226

-232

-237

-249

-282

-2758

osoby z niepełnosprawnością oraz osoby starsze Niemierzalne (dodaj/usuń)

Dodatkowe informacje, Projekt nie będzie miał istotnego wpływu na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym wskazanie w tym funkcjonowanie przedsiębiorców, oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe, źródeł danych i jak również na sytuację ekonomiczną i społeczną rodziny, a także osób niepełnosprawnych przyjętych do obliczeń i starszych. założeń Z uwagi na skalę przekazywanych wpłat projektowane zmiany nie będą miały istotnego wpływu na działalność podstawową PGL LP, nie zagrożą stabilności tego podmiotu ani nie przyczynią się do naruszenia zasady samofinansowania PGL LP. Wskazane powyżej kwoty obrazują wysokość dokonywanych przez PGL LP wpłat do NFOŚiGW. W sytuacji spadku przychodów ze sprzedaży drewna, wartość wpłat dokonywanych do NFOŚiGW również będzie odpowiednio niższa.

Regulacja nie będzie miała wpływu na branżę drzewną, meblarską oraz papierniczą.

Powierzając mienie Skarbu Państwa w zarząd PGL LP, ustawodawca wyznaczył niezwykle szeroki zakres i rozmiar zadań o szczególnym, strategicznym znaczeniu dla państwa. Są to przede wszystkim zadania o charakterze przyrodniczym, proekologicznym i społecznym.

Nakładając zadania, ustawodawca wskazał jednocześnie w art. 50 ust. 1 ustawy o lasach, że „Lasy Państwowe prowadzą działalność na zasadzie samodzielności finansowej i pokrywają koszty działalności z własnych przychodów”.

Finansowanie zadań ustawowych następuje przez uzyskiwane przychody, które pochodzą w głównej mierze z produkcji drewna. W obszarze podaży drewna obowiązują ograniczenia ilościowe podaży wynikające z planu urządzenia lasu mające na celu przede wszystkim bezpieczeństwo przyrodnicze i ekologiczne kraju. To determinuje gospodarkę finansową w PGL LP, której głównym celem jest zapewnienie środków na realizację wyżej wymienionych zadań ustawowych, określonych w ustawie o lasach, przy zachowaniu zasady samofinansowania się.

Niniejszy projekt, mający na celu finansowe wsparcie realizacji zadań z zakresu ochrony przyrody ze środków PGL LP (2 % przychodów ze sprzedaży drewna w nadleśnictwach), będzie skutkował wzrostem kosztów działalności operacyjnej w nadleśnictwach w wysokości 2 % przychodów ze sprzedaży drewna, co oznacza np., że jeżeli prognozowane na 2026 r. przychody ze sprzedaży drewna wyniosą 10,6 mld zł, to koszty działalności leśnej wzrosną o 212 mln zł (2 % x 10,6 mld zł).

Aby sfinansować dodatkowe koszty i niedobór powstały na zadania gospodarki leśnej, należałoby zwiększyć przychody PGL LP.

Analizując przychody uzyskiwane przez PGL LP z gospodarki leśnej, należy mieć na uwadze, iż mają one charakter w znacznym stopniu zmienny. Trzeba wyraźnie podkreślić, że PGL LP nie ma jakiegokolwiek wpływu na zwiększenie ilości sprzedawanego drewna, a co za tym idzie na przychody generowane ze sprzedaży (nie można sprzedać więcej drewna niż jest to zaplanowane, co wynika m.in. z zasady trwałości lasu).

W konsekwencji PGL LP jest podmiotem, który de facto pozbawiony jest realnej możliwości zwiększania przychodów ze sprzedaży drewna, gdyż, w odróżnieniu od większości przedsiębiorców, decyzja o ilości produktów przeznaczonych do sprzedaży nie leży

w kompetencjach PGL LP. Ponadto zadania (w tym związane z możliwością generowania przychodów) są ściśle określone przepisami ustawy o lasach.

Oznacza to, że przychody, a co za tym idzie również wynik finansowy, w bardzo dużym stopniu uzależnione są od koniunktury na rynku surowca drzewnego i wahań cen drewna.

Mając na uwadze ograniczone możliwości powiększenia przychodów mających na celu finansowanie kosztów prowadzenia gospodarki leśnej w nadleśnictwach, wykorzystywany jest mechanizm finansowy w postaci rachunku wyrównawczego, jakim jest fundusz leśny.

Nadleśnictwa, w zależności od ich kondycji finansowej, w różny sposób zareagują na wzrost kosztów przewidziany w nowelizacji ustawy, a mianowicie:

1) w nadleśnictwach deficytowych niedobory ulegną zwiększeniu – niezbędna będzie wyższa dopłata z funduszu leśnego;

2) w nadleśnictwach niskodochodowych wystąpi niedobór (zabraknie przychodów na pokrycie podwyższonych kosztów) – niezbędna będzie dopłata z funduszu leśnego (do tej pory były samofinansujące się i z odpisu podstawowego zasilały);

3) w nadleśnictwach wysokodochodowych niedobór nie wystąpi (wystarczy przychodów na pokrycie zwiększonych kosztów), jednakże z tytułu podwyższonych kosztów obniżeniu ulegnie wartość odpisu podstawowego odprowadzanego na fundusz leśny (zmniejszy się zasilenie funduszu leśnego).

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że proponowana zmiana bezpośrednio wpłynie na zmniejszenie salda, czy to w postaci zmniejszonego odpisu podstawowego (mniejsze wpływy środków na fundusz leśny), czy też zwiększonej dopłaty na wyrównanie niedoborów (większe wypływy środków funduszu leśnego), a wartość zmniejszenia salda (środków własnych PGL LP) wyniesie 2 % przychodów ze sprzedaży drewna w nadleśnictwach. Należy również zaznaczyć, że z uwagi na fakt, iż wynik finansowy na działalności leśnej jest bezpośrednio powiązany z rachunkiem wyrównawczym (funduszem leśnym), to w ramach zachowania ustawowej zasady samodzielności finansowej, niedobory finansowe wynikające ze wzrostu kosztów (przy dodatnim saldzie funduszu leśnego) nie znajdą swojego odzwierciedlenia w samym wyniku na działalności leśnej, ale jak wskazano powyżej, będą skutkowały spadkiem salda, dopóki saldo jest dodatnie.

8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu ☐ nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej tabeli zgodności).

☐ tak ☐ nie ☒ nie dotyczy

☐ zmniejszenie liczby dokumentów ☐ zmniejszenie liczby procedur ☐ skrócenie czasu na załatwienie sprawy ☐ inne: …

☒ zwiększenie liczby dokumentów ☒ zwiększenie liczby procedur ☐ wydłużenie czasu na załatwienie sprawy ☐ inne: …

Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich elektronizacji.

☒ tak ☐ nie ☐ nie dotyczy

Komentarz:

Od Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych wymagane będzie określenie procedury przekazywania środków w odpowiedniej wysokości do dyspozycji NFOŚiGW. Po stronie NFOŚiGW muszą zostać wypracowane procedury obsługi środków pochodzących z wpłat Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych, dotyczące zasad przyznawania środków (programy priorytetowe służące wdrażaniu celów zobowiązań wieloletnich wynikających z projektowanej ustawy). Wzrost obciążeń regulacyjnych jest niewielki w stosunku do spodziewanych korzyści z wdrożenia procedowanego projektu ustawy.

9. Wpływ na rynek pracy Zwiększenie środków na realizację zadań z zakresu ochrony przyrody będzie miało pozytywny wpływ na rynek pracy, przyczyniając się do utrzymania stabilności oraz niewielkiego wzrostu zatrudnienia osób wykonujących działania z zakresu planowania, realizacji działań ochronnych i monitoringu przyrody. Środki te stanowią istotne wzmocnienie branży ochrony przyrody. Ożywienie rynku pracy dotyczy w szczególności okolicy parków narodowych i parków krajobrazowych lub zespołów parków krajobrazowych realizujących projekty, na które pozyskają dofinansowanie, oraz w obszarach Natura 2000 i rezerwatach przyrody (realizacja działań przez RDOŚ).

10. Wpływ na pozostałe obszary

☒ środowisko naturalne ☐ demografia ☐ informatyzacja ☐ sytuacja i rozwój regionalny ☐ mienie państwowe ☒ zdrowie ☐ sądy powszechne, administracyjne ☐ inne: edukacja lub wojskowe Projekty realizowane w obszarze ochrony przyrody mają istotny wpływ na poprawę jakości środowiska, nie tylko w skali lokalnej. Zważywszy na fakt, że część puli środków przekazywanych przez PGL LP do NFOŚiGW posłuży współfinansowaniu projektów unijnych realizowanych przez parki narodowe, skala realizowanych projektów i uzyskanych efektów ekologicznych będzie kilkukrotnie większa niż sama wartość subfunduszu utworzonego dzięki corocznym wpłatom.

Omówienie wpływu W ślad za poprawą jakości środowiska przyrodniczego idzie poprawa warunków życia i zdrowia ludzi, zarówno w wymiarze fizycznym jak i emocjonalnym. Projekty przyrodnicze m.in. wpływają korzystnie na lokalny mikroklimat, a planowana infrastruktura w ramach ochrony przyrody pozwoli m.in. na skanalizowanie ruchu turystycznego w sposób atrakcyjny dla mieszkańców i bezpieczny dla przyrody.

11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego Planuje się, że ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Wdrażanie działań wynikających z projektowanych przepisów nastąpi niezwłocznie po ich wejściu w życie. Przygotowanie przez NFOŚiGW stosownych procedur i programów priorytetowych na potrzeby uruchomienia naborów wniosków o dofinansowanie będzie miało miejsce w okresie procedowania projektu ustawy oraz w czasie vacatio legis. Rozpoczęcie dofinansowania działań będzie możliwe po dokonaniu pierwszej wpłaty przez PGL LP, która nastąpi za kwartał następujący po kwartale, w którym ustawa wejdzie w życie.

12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane?

Ewaluacja efektów projektowanej ustawy może nastąpić nie wcześniej niż po trzech latach jej obowiązywania.

Wcześniejsze oceny mogą nie być adekwatne, gdyż w 2027 r. kończy się okres wdrażania programów: FEPW oraz FEnIKS.

Biorąc pod uwagę cele parków narodowych, a także cel ustawy, jakim jest zwiększenie finansowania ochrony przyrody, efektywność nowego systemu będzie mogła być oceniana w szczególności na podstawie:

1) powierzchni, na której parki narodowe i RDOŚ realizują działania ochronne w ekosystemach;

2) wysokości zaabsorbowanych przez parki narodowe środków finansowych w programach FEPW oraz FEnIKS.

Ewaluacja programów priorytetowych dotyczących wsparcia działań w zakresie ochrony przyrody będzie oparta na określeniu powierzchni siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, na których przywrócono lub utrzymano ich właściwy stan ochrony, oraz liczby gatunków roślin lub zwierząt, dla których utrzymano lub przywrócono właściwy stan ochrony.

Ewaluacji będzie również podlegał wpływ projektowanej ustawy na sytuację finansową PGL LP.

13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.)

Brak.

RAPORT Z KONSULTACJI PUBLICZNYCH i OPINIOWANIA projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (UD108)

1. Omówienie wyników przeprowadzonych konsultacji publicznych i opiniowania Projekt, zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa i § 52 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów, został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny.

Projekt został przekazany do konsultacji publicznych trzykrotnie: przy piśmie z dnia 16 stycznia 2025 r., przy piśmie z dnia 23 maja 2025 r. oraz – z uwagi na istotny zakres zmian wprowadzonych do projektu – przy piśmie z dnia 2 lutego 2026 r. (w dniu 2 lutego 2026 r. został udostępniony w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny). W ramach kolejnych konsultacji publicznych projekt otrzymały, z terminem zgłaszania uwag w ciągu 7 dni, następujące podmioty:

1) Stowarzyszenie Producentów Płyt Drewnopochodnych;

2) Stowarzyszenie Papierników Polskich;

3) Ogólnopolski Związek Pracodawców Przemysłu Drzewnego;

4) Polska Izba Gospodarcza Przemysłu Drzewnego;

5) Polskie Towarzystwo Leśne;

6) Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Leśnictwa i Drzewnictwa;

7) Polski Związek Zrzeszeń Leśnych;

8) Klub Przyrodników;

9) Liga Ochrony Przyrody;

10) Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków;

11) Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody „Salamandra";

12) Towarzystwo Przyrodnicze „Bocian";

13) Klub Gaja;

14) Greenpeace Polska;

15) Fundacja Greenmind;

16) Stowarzyszenie – Pracownia na rzecz Wszystkich Istot;

17) WWF Polska.

Analogicznie jak w odniesieniu do etapu konsultacji publicznych projekt został przekazany do zaopiniowania trzykrotnie: pierwotnie – przy piśmie z dnia 16 stycznia 2025 r., przy piśmie z dnia 23 maja 2025 r. oraz – z uwagi na istotny zakres zmian wprowadzonych do projektu – przy piśmie z dnia 2 lutego 2026 r. (w dniu 2 lutego 2026 r. został udostępniony w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny).

W ramach kolejnego opiniowania projekt otrzymały, z terminem zgłaszania uwag w ciągu 7 dni, następujące podmioty:

1) parki narodowe;

2) Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej;

3) marszałkowie województw;

4) Państwowa Rada Ochrony Przyrody;

5) Państwowa Rada Ochrony Środowiska;

6) Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska;

7) regionalni dyrektorzy ochrony środowiska;

8) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów;

9) Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych.

Projekt w dniu 2 lutego 2026 r. został wysłany do zaopiniowania przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego, gdyż dotyczy spraw związanych z samorządem terytorialnym, o których mowa w ustawie z dnia 6 maja 2005 r. o Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz o przedstawicielach Rzeczypospolitej Polskiej w Komitecie Regionów Unii Europejskiej.

Z uwagi na zakres projektu, który nie dotyczy problematyki praw i interesów związków pracodawców oraz zadań związków zawodowych, projekt nie podlegał opiniowaniu przez reprezentatywne organizacje pracodawców i związki zawodowe.

Projekt nie dotyczy spraw, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego, dlatego nie podlegał opiniowaniu przez Radę Dialogu Społecznego.

Projekt nie dotyczy spraw, o których mowa w art. 35 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, wobec czego nie wymagał zaopiniowania przez Radę Działalności Pożytku Publicznego.

Uwagi do projektu w ramach kolejnych konsultacji publicznych (tj. w związku z pismem z dnia 2 lutego 2026 r.) zgłosiły następujące podmioty:

1) Polski Związek Zrzeszeń Leśnych z siedzibą w Sękocinie Starym;

2) Stowarzyszenie Papierników Polskich;

3) Krakowskie Stowarzyszenie Leśników Darz Bór;

4) Stowarzyszenie Zagórze;

5) Stowarzyszenie na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Polski Imienia prof. dr. hab. Jana Szyszko;

6) Polska Izba Gospodarcza Przemysłu Drzewnego;

7) Związek Leśników Polskich w Rzeczypospolitej Polskiej;

8) Międzyzakładowa Organizacja Związkowa NSZZ „Solidarność;

9) Międzyregionalna Sekcja Pracowników Leśnictwa NSZZ „Solidarność” Regionu Świętokrzyskiego i Ziemi Radomskiej;

10) Krajowy Sekretariat Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa NSZZ „Solidarność”;

11) Stowarzyszenie Producentów Płyt Drewnopochodnych w Polsce;

12) Związek Zawodowy „Budowlani”;

13) Stowarzyszenie – Pracownia na rzecz Wszystkich Istot;

14) Polskie Towarzystwo Leśne;

15) Forum Związków Zawodowych.

W ramach konsultacji publicznych wpłynęły bardzo liczne stanowiska od osób fizycznych wyrażające sprzeciw wobec projektu. Wpłynęły również liczne stanowiska od osób fizycznych wyrażające poparcie dla projektu.

Uwagi do projektu w ramach kolejnego opiniowania (tj. w związku z pismem z dnia 2 lutego 2026 r.) zgłosiły następujące podmioty:

1) Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych;

2) Karkonoski Park Narodowy z siedzibą w Jeleniej Górze;

3) Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej;

4) Państwowa Rada Ochrony Przyrody;

5) Państwowa Rada Ochrony Środowiska;

6) Babiogórski Park Narodowy;

7) Białowieski Park Narodowy.

Szczegółowe uwagi ww. podmiotów oraz stanowisko organu wnioskującego do uwag stanowią załączniki do niniejszego raportu.

2. Przedstawienie wyników zasięgnięcia opinii, dokonania konsultacji albo uzgodnienia projektu z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej, w tym Europejskim Bankiem Centralnym Projekt nie wymagał przedstawienia właściwym instytucjom i organom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia projektu.

3. Wskazanie podmiotów, które zgłosiły zainteresowanie pracami nad projektem w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa, wraz ze wskazaniem kolejności dokonania zgłoszeń albo informację o ich braku.

Nie odnotowano zgłoszeń zainteresowanych podmiotów w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa.

Załączniki:

1) tabela uwag z konsultacji publicznych wraz ze stanowiskiem organu wnioskującego;

2) tabela uwag z opiniowania wraz ze stanowiskiem organu wnioskującego.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych Lp. Podmiot wnoszący uwagę

Treść uwagi

Propozycja brzmienia przepisu

Stanowisko projektodawcy do wniesionej uwagi

Obecna definicja lasu jest niespójna ze standardami FAO większością regulacji światowych. Postuluje się urealnienie progu powierzchniowego uznania gruntu za las do 0,5 ha, co pozwoli na racjonalizację statystyki leśnej i planowania.

W art. 3 pkt 1 lit. a wyrazy „o powierzchni co najmniej 0,10 ha” zastępuje się wyrazami „o powierzchni co najmniej 0,5 ha”

Uwaga nieuwzględniona

Jednostka redakcyjna, do której wnoszona jest uwaga1

POLSKI ZWIĄZEK

Art. 1 projektu ZRZESZEŃ LEŚNYCH (w zakresie zmiany w z siedzibą w Sękocinie art. 3 pkt 1 ustawy Starym o lasach)

Art. 1 projektu (w zakresie zmiany w art. 6 ust. 1 ustawy o lasach)

Brak ustawowej definicji gospodarstwa leśnego uniemożliwia traktowanie lasu jako zintegrowanej jednostki ekonomicznej. Jest to niezbędne dla profesjonalizacji sektora niepaństwowego i ubiegania się o wsparcie zewnętrzne

Uwaga poza zakresem projektowanej regulacji Jednocześnie, uwagi 1-5 zostały przekazane do MKiŚ z ramach prac nad Narodowym Programem Leśnym i będą podlegały analizie w przewidzianym tam trybie

W art. 6 ust. 1 dodaje się pkt 1a w Uwaga nieuwzględniona brzmieniu: „1b) gospodarstwo leśne

– zorganizowany zespół składników Uwaga poza zakresem projektowanej regulacji niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia gospodarki leśnej w lasach państwowych i niepaństwowych”.

Art. 1 projektu (poprzez Konieczność instytucjonalizacji zrzeszeń Dodaje się Rozdział 2a „Zrzeszenia Uwaga nieuwzględniona dodanie nowego jako podmiotów realizujących cele Właścicieli Lasów”, określający ich Rozdziału 2a w ustawie publiczne. Nowy rozdział powinien status jako podmiotów Uwaga poza zakresem projektowanej regulacji o lasach) definiować zrzeszenia jako dobrowolne i wspierających nadzór i samorządne organizacje powołane do prowadzących wspólną sprzedaż trwałej gospodarki leśnej. surowca oraz edukację przyrodniczą

Art. 1 projektu (w Uproszczone Plany Urządzenia Lasu W art. 19 dodaje się ust. 6: „Zadania Uwaga nieuwzględniona zakresie zmiany w art. (UPUL) pełnią obecnie rolę sztywnych określone w uproszczonym planie 19 i 22 ustawy o limitów, co utrudnia elastyczne zabiegi urządzenia lasu mają charakter Uwaga poza zakresem projektowanej regulacji lasach) hodowlane. Należy nadać im charakter orientacyjny w zakresie orientacyjny w zakresie możliwości przewidywanego poziomu produkcyjnych. pozyskania surowca”.

Art. 1 projektu (w Fundusz Leśny powinien aktywnie wspierać W art. 58 ust. 3a dodaje się pkt 4 Uwaga nieuwzględniona zakresie zmiany w art. legalność obrotu drewnem w sektorze „dofinansowanie systemów 54-58 ustawy o lasach) prywatnym poprzez finansowanie cyfrowych i platform aukcyjnych Uwaga poza zakresem projektowanej regulacji

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych nowoczesnych narzędzi cyfrowych, takich jak WoodMall. 6

Całość projektu UD108 (w kontekście OSR)

Stowarzyszenie Papierników Polskich

Projekt skupia się na transferze środków do NFOŚiGW , pomijając potrzeby 19,2% lasów prywatnych. Należy włączyć do reformy mechanizmy subwencji za usługi ekosystemowe dla właścicieli prywatnych.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska jest kolejnym projektem w tym obszarze, który budzi uzasadniony niepokój naszej branży. Projekt ten wskazuje na możliwość przekazania części środków finansowych zgromadzonych przez PGL LP na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Większość zadań realizowanych przez LP ma na celu zagwarantowanie trwałości lasów co bezpośrednio wynika z Ustawy o lasach: wypełnianie funkcji przyrodniczych i ochronnych bezpośrednio wpływających na kondycję środowiska leśnego, społecznych – istotnych dla społeczeństwa, czy w końcu gospodarczych, zapewniających utrzymanie ciągłości tych działań na właściwym poziomie staranności.

LP same w sobie są unikalną strukturą nastawioną przede wszystkim na ochronę środowiska, a wypełniana przez nie rola gospodarcza umożliwia realizację tych funkcji w pełnym zakresie. Przekazywanie funduszy na projekty zgodnie z zapisami projektu może prowadzić do osłabienia strategicznej roli Lasów Państwowych w zarządzaniu zasobami leśnymi kraju i

wspierających legalność obrotu drewnem z lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa”.

Wprowadzenie systemowych Uwaga nieuwzględniona rekompensat dla właścicieli lasów prywatnych za świadczone usługi Uwaga poza zakresem projektowanej regulacji ekosystemowe, finansowanych z Funduszu Leśnego lub budżetu państwa.

Uwagi nieuwzględnione Przekazywanie środków do NFOŚiGW jako podmiotu wyspecjalizowanego w dystrybucji środków- unijnych i krajowych na projekty z zakresu ochrony środowiska i ochrony przyrody znacząco uprości procedurę. Parki narodowe będą mogły uzyskiwać środki bezpośrednio z NFOŚiGW w drodze dotacji, w tym na okres kilku lat. Możliwa będzie także realizacja zadań wieloletnich. Budżet państwa może finansować działania wyłącznie w okresie roku (rok budżetowy), co utrudnia planowanie wieloletnich działań. Ponadto NFOŚiGW posiada doświadczenie w realizacji programów związanych z ochroną przyrody co pomoże w wyeliminowaniu ryzyka nieprawidłowego wykorzystania środków.

PGL LP zarządzają majątkiem Skarbu Państwa, a środki uzyskiwane w wyniku prowadzenia gospodarki leśnej oraz sprzedaży drewna, mogą być wydatkowane na inne zadania publiczne. Już teraz funkcjonuje art. 58b zmienianej/ustawy o lasach ustawy, na podstawie którego DGLP dokonuje corocznie wpłat na rzecz Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg z przychodów uzyskanych przez Lasy Państwowe ze sprzedaży drewna. Tym bardziej uzasadnione jest

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych podważać ich misję w zakresie odpowiedzialnej ochrony oraz racjonalnego użytkowania lasów.

Należy podkreślić, że większość środków finansowych Lasów Państwowych pochodzi ze sprzedaży drewna – przynajmniej w 90% i jest dedykowana do prowadzenia szeroko rozumianej zrównoważonej gospodarki leśnej, w tym zabezpieczeniu szczególnie cennych obszarów podlegających ochronie częściowej lub całkowitej, a także utrzymania i poprawy bioróżnorodności w lasach zarządzanych przez Lasy Państwowe.

Działania te mają znaczący wpływ na kształtowanie klimatu, stosunków wodnych, stabilności gruntów i gleb, zachowanie siedlisk ptaków i zwierzyny leśnej.

Uważamy, że Lasy Państwowe powinny odprowadzać środki do budżetu Państwa, skąd będzie prowadzona ich redystrybucja.

Taki mechanizm działania umożliwia zachowanie należytej transparentności i właściwej kontroli nad sposobem wydatkowania. Istotnym jest, aby ochrona przyrody była finansowana przez całe społeczeństwo, tak aby kreować świadomość działań z nią związanych.

Tylko zaangażowanie całego społeczeństwa pozwoli na budowanie świadomości ekologicznej, w tym również konieczności ponoszenia kosztów społecznych i gospodarczych związanych z ochroną przyrody.

W uzasadnieniu do projektu wskazuje się na problem braku środków finansowych na prowadzenie działalności parków narodowych itp. Jest to zaskakujące

przeznaczenie analogicznej części przychodu na zadania związane z ochroną przyrody.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych stwierdzenie, gdyż ciągle trwają nabory na pozyskanie funduszy unijnych. Obecnie inwestycje proekologiczne w usługi ekosystemowe są wysoko wyceniane, a dobrze skonstruowany i uzasadniony biznesplan powinien zagwarantować zwrot z inwestycji nie tylko na ochronę przyrody w ramach parków narodowych, ale również na infrastrukturę umożliwiającą korzystanie z nich przez turystów, którzy w ten sposób poszerzają swoją wiedzę na temat przyrody i form jej ochrony na terenie Polski.

Należy również zaznaczyć, że fundusz leśny, który ma zgodnie z projektem zostać obciążony wyrównaniem niedoborów powstałych w nadleśnictwach w wyniku zastosowania proponowanego mechanizmu odprowadzania środków finansowych jest przede wszystkim przeznaczony do likwidacji skutków zdarzeń losowych, jak na przykład klęski żywiołowe, w tym huragany, gradacje owadów, długotrwałe susze oraz powstałe w ich wyniku wielkoobszarowe uszkodzenia drzewostanów. W efekcie środki z funduszu leśnego kierowane są głównie na cele związane z ochroną polskiej przyrody na dużą skalę i jej utrzymanie dla przyszłych pokoleń.

Ponadto, należy podkreślić wymiar gospodarczo-społeczny. Dostępność surowca jest dla firm branży drzewnej kluczowa dla utrzymania działalności, jak i zatrudnienia. Zaproponowany mechanizm określony w art. 1 uzależniający wysokość przekazywanych środków od ilości sprzedanego drewna i jego ceny

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

W ramach konsultacji publicznych wpłynęły bardzo liczne stanowiska od osób fizycznych wyrażające sprzeciw wobec projektu.

Najczęściej pojawiąjącymi się uwagami były:

bezpośrednio przełoży się na wzrost cen drewna dla klienta końcowego, a więc i na wzrost kosztów działalności przedsiębiorstw branży drzewnej i spadek ich rentowności oraz konkurencyjności. To z kolei spowoduje ograniczenie zatrudnienia i wzrost bezrobocia na terenach wiejskich i w małych ośrodkach miejskich.

W opinii Stowarzyszenia Papierników Polskich proponowane rozwiązanie w przedstawionym projekcie zmian w ustawie jest nie do przyjęcia. Wnioskujemy o ponowne przeanalizowanie i zmodyfikowanie redystrybucji środków przeznaczonych na wsparcie funkcjonowania parków narodowych oraz innych form ochrony przyrody.

1. Proponowane zmiany obu ustaw zagrażają zasadzie samowystarczalności finansowej Lasów Państwowych, określonej wprost w ustawie o lasach. Wynika z nich obowiązek osiągania nadwyżki, przychodów nad ponoszonymi kosztami. Wyłączanie kolejnych obszarów leśnych z użytkowania, wzrost kosztów pozyskania drewna oraz nakładanie kolejnych obciążeń finansowych doprowadzi do tego, że LP staną się deficytowe. Wielofunkcyjność lasów sprawia, ze niektóre funkcje są źródłem przychodów (np. funkcja produkcji drewna), podczas gdy inne (społeczne, ochronne, środowiskowe) generują koszty w postaci dodatkowych nakładów na ich realizację. Warunki gospodarowania poszczególnych nadleśnictw są bardzo zróżnicowane, stąd ponad połowa z nich jest deficytowa i wykonuje ustawowe obowiązki

Uwaga nieuwzględniona Analogiczny zapis (odnoszący się do obowiązku dokonywania corocznej wpłaty na rzecz Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg z przychodów uzyskanych przez Lasy Państwowe ze sprzedaży drewna) znajduje się w art. 58b ustawy o lasach. Do chwili obecnej nie pojawiło się ryzyko braku środków niezbędnych do pokrycia kosztów własnej działalności Lasów Państwowych.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych tylko dzięki dotacjom z Funduszu Leśnego, który jest dziś zagrożony.

2. Większość istniejących w Polsce form ochrony przyrody, jak np. rezerwaty, parki krajobrazowe, obszary Natura 2000, znajduje się w lasach będących w zarządzie PGL LP, które ponoszą znaczące koszty inwentaryzacji zasobów i ich ochrony (ochrona różnorodności przyrodniczej, ochrona p. pożarowa, ochrona przed chorobami i szkodnikami, usuwanie skutków klęsk żywiołowych, ochrona przed kradzieżami i kłusownictwem). Zwracam też uwagę na okoliczność, że Lasy Państwowe od wielu już lat w istotny sposób zasilają finansowo funkcjonowanie parków narodowych.

3. Proponowane zmiany obu ustaw są przykładem bezrefleksyjnego drenowania finansów dobrze funkcjonującej instytucji, prowadząc finalnie do jej likwidacji, a jednocześnie zaniedbywania wpływów do budżetu państwa (np. z przemysłu).

4. Nie do zaakceptowania są ramy czasowe (7 dni) wyznaczone przez ministra właściwego ds. środowiska na konsultacje społeczne ww. projektu ustawy - albowiem pogłębionej analizy wymaga zgodność proponowanych rozwiązań z ustawą o finansach publicznych, zwłaszcza w kontekście niedookreślenia kierunków wydatkowania środków przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z wykorzystaniem nieopisanej

Kwestia ta będzie przedmiotem stałego monitoringu ze strony podmiotu nadzorującego (MKiŚ), również na etapie przygotowywania i zatwierdzania planu finansowego LP.

Uwaga nieuwzględniona Analiza sprawozdań finansowych Lasów Państwowych wskazuje na znikome finansowanie ochrony przyrody – rzędu 0,5 % rocznych przychodów. Do tego należy doliczyć różne dodatkowe wydatki które można powiązać z ochroną przyrody, ale nadal stanowi to niewielki udział w stosunku np. do kosztów administracji i stałego zarządu. Należy również zaznaczyć, że największe działania z zakresu ochrony przyrody czy małej retencji wodnej są realizowane przez PGL LP z udziałem środków UE rzędu 85 % wartości kwalifikowalnej projektów.

Uwaga nieuwzględniona Projektowana ustawa nie będzie miała wpływu na pozyskanie drewna i jego dostępność dla przemysłu drzewnego, a tym samym – nie będzie oddziaływać na wpływy budżetowe z tego tytułu.

Uwaga nieuwzględniona Informacja o terminie wraz z jego uzasadnieniem znalazła się w piśmie przekazującym projekt do konsultacji, uzgodnień i opiniowania.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

prawnie daniny, jaką w tym projekcie przewidziano.

Projekt nie został poprzedzony wystarczającą oceną skutków regulacji. Nie przeanalizowano długofalowych konsekwencji dla funkcjonowania PGL Lasy Państwowe, stabilności finansowej Nadleśnictw oraz wpływu na lokalne rynki pracy w regionach silnie związanych z gospodarką leśną Powiązanie obowiązkowej wpłaty wyłącznie z przychodami ze sprzedaży drewna, a nie z rzeczywistym wynikiem finansowych , nie uwzględnia zróżnicowanych warunków funkcjonowania Nadleśnictw ani zmienności kosztów prowadzenia gospodarki leśnej. Już obecnie znaczna część Nadleśnictw realizuje zadania ustawowe wyłącznie dzięki redystrybucji środków z Funduszu Leśnego. Proponowane regulacje znacznie osłabiają ten mechanizm, będzie skutkować ograniczeniem zdolności do wykonywania podstawowych obowiązków ustawowych Znaczna część form ochrony przyrody w Polsce zlokalizowana jest na terenach zarządzanych przez LP. To właśnie LP ponoszą główny ciężar finansowy związany z ochroną różnorodności biologicznej, ochroną przeciwpożarową, przeciwdziałaniem chorobom i szkodnikom, usuwaniem skutków klęsk żywiołowych oraz zabezpieczeniem mienia Skarbu Państwa , co nie zostało w projekcie

Uwaga nieuwzględniona Uwaga bez związku z treścią projektowanej regulacji.

Uwaga nieuwzględniona Wpłata została zaplanowana podobnie jak w obecnie funkcjonującym art. 58b ustawy o lasach – będzie liczona na poziomie PGL LP a nie poszczególnych nadleśnictw, ze środków ze sprzedaży drewna a nie z puli Funduszu Leśnego.

Uwaga nieuwzględniona Analiza wyniku finansowego LP z wielu ostatnich lat oraz dodatkowych, szczegółowych danych finansowych wskazuje na istniejący istotny potencjał w zakresie redukcji kosztów PGL LP, co przy zachowaniu stabilności przychodów ze sprzedaży drewna pozwoli na skuteczne i bezpieczne realizowanie projektowanego zobowiązania, bez ryzyka zagrożenia stabilności

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

W ramach konsultacji publicznych wpłynęły liczne stanowiska od osób fizycznych wyrażające poparcie projektu.

należycie uwzględnione. Przykładowa sytuacja: przypadek powstania gradacji szkodników liściożernych , gdzie konieczny jest drogi oprysk samolotowy środkami biologicznymi, żeby nie dopuścić do obumarcia bardzo dużych powierzchni lasów. Kto wtedy wesprze LP finansowo i czy w tym przypadku nie należy odstąpić od obciążeń?

finansowej Lasów Państwowych – nawet w sytuacjach wydarzeń ekstraordynaryjnych.

Lasy Państwowe posiadają zasoby finansowe uruchamiane w sytuacjach kryzysowych – bilans funduszu stabilizacji w ostatnim roku nie wykazał tendencji spadkowej i plasuje się na bezpiecznym, wysokim poziomie.

Projekt prowadzi do nieuzasadnionego osłabienia stabilnej instytucji państwowej bez wykazania realnych korzyści dla finansów państwa, jednocześnie pomijając alternatywne źródła finansowania z innych sektorów gospodarki lub organizacji non profit. W projekcie zmian wszystkie projekty np. rezerwaty, które merytorycznie zostały negatywnie zaopiniowane przez PGL LP, a zostały powołane zarządzeniem RDOŚ powinny być całkowicie sfinansowane przez organizacje non profit.

Uwaga nieuwzględniona

W ramach konsultacji wyrażam swoje poparcie dla proponowanych zmian w obu ustawach, zmierzające do wsparcia ochrony przyrody w Polsce poprzez przekierowanie do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej części środków finansowych z Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i utworzenie zobowiązania wieloletniego dedykowanego finansowaniu działań z zakresu ochrony przyrody.

Jest to logiczne, że główny podmiot czerpiący zyski z eksploatacji zasobów

Uwaga poza zakresem regulacji. Organem ustawowo właściwym do podejmowania decyzji o zasadności powołania rezerwatu przyrody jest RDOŚ, nie PGL LP.

Uwaga przyjęta do wiadomości

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

Krakowskie Stowarzyszenie Leśników Darz Bór

leśnych kraju powinien jednocześnie partycypować w ochronie najcenniejszych obszarów przyrodniczych.

Ja niżej podpisany: Krakowskie Stowarzyszenie Leśników Darz Bór z siedzibą Kryg 219A 38-304 Kryg zgłaszam następujące uwagi do treści projektu zmiany ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy prawo ochrony środowiska (nr UD108 w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów:

1. Zmiana ustawy o lasach wprowadzająca kolejny podatek w wysokości 2% od sprzedaży drewna z przeznaczeniem na finansowanie ochrony przyrody w parkach narodowych, krajobrazowych i zadań realizowanych w tym zakresie przez dyrekcje ochrony środowiska spowoduje nieuchronnie wzrost kosztów działalności Lasów Państwowych. Wzrost kosztów prowadzenia gospodarki leśnej spowodują także podejmowane przez M K i Ś inne inicjatywy np. tworzenie kategorii lasów społecznych, wymagających kosztownych modyfikacji gospodarki leśnej. Inne inicjatywy krajowe spowodują z kolei spadek przychodów ze sprzedaży drewna . Należą do

Uwagi nieuwzględnione

1. Analiza zamieszczona w Ocenie Skutków Regulacji nie zakłada istotnego wzrostu pozyskania drewna tylko stabilizację na poziomie 38-40 mln m3 (czyli takim, jaki obserwujemy w ostatnich latach). Takie dane wynikają również z założeń prowadzonego obecnie wspólnie z Lasami Państwowymi, procesu wzmacniania funkcji społecznej i przyrodniczej lasów, którego jednym z kluczowych założeń jest zabezpieczenie pozyskania, czyli puli drewna dla przemysłu na poziomie nie mniejszej niż obecnie.

2. Analiza sytuacji finansowej Lasów Państwowych wskazuje na stabilność finansów PGL LP jak również przestrzeń do redukcji kosztów administracyjnych i stałego zarządu, które istotnie wzrosły szczególnie w latach 2022-2023.

3. Wyjaśnione w pkt.1

4. Ocena „sprawiedliwości” i zasadności kierowania środków publicznych na likwidację nielegalnych wysypisk śmieci nie ma związku z niniejszą regulacją.

5. Środki są dedykowane ograniczonemu zakresowi działań w obszarze ochrony przyrody, ze wskazaniem na konkretne przepisy uPOŚ z wyłączeniem kosztów ogólnoadministracyjnych i wynagrodzeń.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych nich : wyłączanie lasów z gospodarki leśnej w związku z powstawaniem nowych parkow narodowych, rezerwatów. Spadek przychodów spowoduje także wdrażanie prawa Unii Europejskiej przez wyłączanie kolejnych obszarów lasów z gospodarki leśnej. kraju. Te okoliczności nie zostały uwzględnione w ocenie skutków finansowych projektowanych zmian. W projekcie ustawy zakłada się wprost, że w ciągu najbliższych 10 lat przychody LP ze sprzedaży drewna znacząco wzrosną co nie znajduje uzasadnienia z wyżej wymienionych powodów.

Proponowane zmiany w ustawie o lasach zagrażają zasadzie samowystarczalności finansowej Lasów Państwowych określonej w ustawie o lasach, będącej gwarancją prowadzenia zrównoważonej, wielofunkcyjnej gospodarki leśnej

2. Większość istniejących w Polsce form ochrony przyrody, jak np. rezerwaty, parki krajobrazowe, obszary Natura 2000, ochrona gatunkowa, znajduje się w lasach będących

6. Informacja o terminie wraz z jego uzasadnieniem znalazła się w piśmie przekazującym projekt do konsultacji, uzgodnień i opiniowania.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych w zarządzie PGL LP, które ponoszą z tego tytułu znaczące koszty z tytułu dozoru, ochrony przed szkodnictwem, ochrony przeciwpożarowej, inwentaryzacji zasobów, dostosowania metod gospodarki leśnej do wymagań ochronnych . Obciążenie LP kolejnym podatkiem spowoduje potrzebę szukania oszczędności i może spowodować pogorszenie stanu ochrony przyrody w formach ochrony przyrody na terenach zarządzanych przez LP.

3. Nałożenie podatku na Lasy Państwowe może spowodować niezamierzony wzrost cen drewna, niekorzystny dla gospodarki.

4. Propozycja pozyskania środków na ochronę przyrody poprzez nałożenie podatku na LP jest rozwiązaniem prostym i skutecznym ale niegospodarnym i niesprawiedliwym. Dodatkowe środki w budżecie NFOŚ i GW powinny być uzyskane poprzez poprawę egzekucji prawa, przewidzianych opłat i gospodarne wydatkowanie zgromadzonych środków. (Np. czy jest zasadne wydatkowanie ogromnych środków

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych publicznych na likwidację nielegalnych wysypisk odpadów).

5. Istnieje poważne niebezpieczeństwo, że pozyskane dodatkowe środki finansowe nie przełożą się na poprawę stanu ochrony przyrody in situ, a zostaną wykorzystane np. na rozbudowę administracji i inne działania pozorne o małym znaczeniu dla ochrony przyrody. Kierunki wydatkowania nie zostały precyzyjnie określone.

Preferowanie dzisiaj w ochronie przyrody ochronny ścisłej ( biernej) nie powinno generować wysokich kosztów ochrony in situ, a w innych sferach działalności organów i instytucji zasada gospodarności przy wydatkowaniu środków powinna być bezwzględnie przestrzegana.

6. Nie do zaakceptowania są ramy czasowe (7 dni) wyznaczone na konsultacje społeczne ww. projektu ustawy i zaproszenie wybranych instytucji i organizacji. Waga problemu wymaga bowiem pogłębionej analizy wszystkich możliwych skutków zmian wobec

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

Stowarzyszenie Zagórze Całość projektu nowelizacji ustawy o lasach oraz ustawy Prawo ochrony środowiska

licznych niedoskonałości dotychczasowego uzasadnienia zmian , a to wymaga rzeczywistych konsultacji społecznych.

7. Naszym zdaniem proponowane w ustawie o lasach zmiany mogą wywołać negatywne skutki w wielu dziedzinach, także w gospodarce i z tego powodu nie powinny być wprowadzone w życie.

W pełni popieramy zmiany objęte projektem nowelizacji ustawy o lasach oraz ustawy Prawo ochrony środowiska. Takie zmiany prawne oznaczają bardzo istotne finansowe wsparcie dla form ochrony przyrody środkami pozyskiwanymi w głównej mierze ze sprzedaży drewna z wycinanych nieustannie lasów. Jednak mając na uwadze proponowane zmiany należy zwrócić uwagę na wprowadzenie mechanizmów kontrolnych zapobiegających wydatkowaniu środków i wspieraniu działań nie mających wpływu bezpośredniego na rzeczywistą ochronę przyrody – w postaci np. zakup specjalistycznych urządzeń i technicznych do działań na rzecz ochrony środowiska i gospodarki wodnej (nie wiadomo o jakie urządzenia i sprzęt chodzi i do czego i jakie podmioty będą go wykorzystywały- być może do dalszego trzebienia lasów zamiast ochrony przyrody), urządzanie i utrzymanie terenów zieleni, zakrzewień, zadrzewień oraz parków (to są zadania własne samorządów i nie mają nic wspólnego z

Uwaga przyjęta do wiadomości Środki będą kierowane do beneficjentów wg szczegółowych zasad opisanych w programach priorytetowych, w pierwszej kolejności na zadania najbardziej istotne w odniesieniu do celów ochrony /zadań ochronnych określonych dla danych obszarów będących w zarządzie parków narodowych, krajobrazowych czy RDOŚ. Trudno zakładać, że beneficjenci – podmioty statutowo zajmujące się ochroną przyrody i krajobrazu dopuszczą do marnotrawienia środków na cele poboczne; będzie to zresztą przedmiotem działań monitoringowych.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

Stowarzyszenie na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Polski Imienia prof. dr. hab. Jana Szyszko

ochrona dzikiej przyrody). Warto zatem skupić się w dużej mierze na dofinansowaniach działań rzeczywiście wpływających na zachowanie naturalnych ekosystemów- finansowaniu badań, ekspertyz przyrodniczych, monitorowanie stanu ekosystemów naturalnych, inwestycjach związanych z ochroną istniejących naturalnych ekosystemów oraz edukacją mającą na celu nie ogólną wiedzę o przyrodzie ale dążenie do poszerzania wiedzy i świadomości publicznej dla ochrony niezmienionych i naturalnych ekosystemów. wyrażamy stanowczy sprzeciw wobec planowanych zmian w ustawie o lasach.

Proponowane regulacje budzą poważne obawy w kontekście ochrony przyrody, interesu społecznego oraz długofalowych skutków dla gospodarki leśnej. W szczególności zwracamy uwagę na:

1. ryzyko zwiększenia nadużyć,

2. ograniczenie realnego udziału społeczeństwa w decyzjach dotyczących lasów,

3. zagrożenie dla obszarów cennych przyrodniczo i lokalnych społeczności,

4. brak rzetelnych konsultacji społecznych przy tak istotnych zmianach prawnych.

Lasy pełnią kluczową rolę w ochronie klimatu, bioróżnorodności oraz jakości

Uwagi nieuwzględniona Projekt jest konsultowany ponownie – pierwsze uzgodnienia i konsultacje projektu w obecnym kształcie (w 2025 r.) trwały 21 dni.

Trudno się również zgodzić z twierdzeniem, że projektowana regulacja nie leży w interesie społecznym i ochrony przyrody, doprowadzi do nadużyć i ograniczenia udziału społeczeństwa w decydowaniu o lasach a ponadto stworzy zagrożenie dla obszarów chronionych – założenia i kształt ustawy idą w dokładnie przeciwnym kierunku. Powyższe uwagi są niezrozumiałe w świetle projektowanej regulacji i przedstawionego do niej uzasadnienia.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych życia mieszkańców. Zmiany w prawie regulującym ich funkcjonowanie powinny być poprzedzone szeroką debatą społeczną oraz analizą długoterminowych konsekwencji.

W związku z powyższym apelujemy o: • wstrzymanie procedowania proponowanych zmian, • przeprowadzenie szerokich i rzeczywistych konsultacji społecznych, • uwzględnienie głosu organizacji społecznych i ekspertów przyrodniczych. 20

Polska Izba Całość projektu Gospodarcza Przemysłu Drzewnego

Wniosek o całkowite odrzucenie projektu Projekt ustawy w proponowanym brzmieniu jest niezasadny i nie powinien być procedowany. Proponowane zmiany są szkodliwe dla firm branży drzewnej i będą prowadzić do negatywnych konsekwencji gospodarczych, społecznych i prawnych.

Szczególnie wpłynie na wzrost cen surowca drzewnego pochodzącego z PGL Lasy Państwowe, które są monopolistą na rynku surowca drzewnego.

Nie przedstawiono żadnych analiz skutków regulacji (OSR) proponowanej regulacji na ostateczne ceny drewna okrągłego z PGL Lasy Państwowe, zakładając jedynie, że ich nie będzie.

Wprowadzenie zmian w obecnym kształcie stanowi zagrożenie dla pozycji polskich

Uwaga nieuwzględniona Projekt ustawy nie zakłada zmniejszenia pozyskiwania drewna przez PGLLP nie będzie, więc miał wpływu na sytuację branży drzewnej ani na ceny wskazanego w uwadze drewna okrągłego (stąd brak analiz w OSR skutków zjawiska, które w związku z projektowaną ustawą nie nastąpi).

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych firm sektora drzewnego na rynku międzynarodowym, zwiększając w ostatecznym rozrachunku ceny surowca.

Projektodawca pragnie obłożyć dodatkowym obciążeniem na rzecz ochrony przyrody surowiec drzewny, który jest najbardziej ekologicznym i odnawialnym surowcem. Zwiększając tym samym jego ostateczny koszt i ograniczając ostatecznie jego atrakcyjność w porównaniu z innymi materiałami substytucyjnymi, takimi jak beton, plastik, czy stal. W opinii PIGPD, na ochronę środowiska powinni łożyć ci, którzy je najbardziej obciążają – producenci betonu, plastiku, stali i ropy, gdyż to te branże mają największy wpływ na zanieczyszczenia i zmiany klimatu. 21

Polska Izba

Art. 1. Projektu ustawy o Wniosek o całkowite wykreślenie artykułu. Gospodarcza Przemysłu zmianie ustawy o lasach Dostrzegając potrzebę dofinansowania drzewnego oraz ustawy Prawo parków narodowych i rezerwatów przyrody, ochrony środowiska wnosimy o przeniesienie tego obowiązku na branże, które w największym stopniu przyczyniają się do degradacji środowiska i zmian klimatycznych. W szczególności powinno to dotyczyć producentów betonu, plastiku, stali oraz sektora paliw kopalnych, które generują największy ślad węglowy i zanieczyszczenia dla środowiska.

Nakładanie dodatkowych obciążeń na surowiec drzewny, które ma ujemny ślad węglowy jest zaprzeczeniem idei odchodzenia od wykorzystywania materiałów, których produkcja jest największym obciążeniem dla środowiska.

Uwaga nieuwzględniona Branże przyczyniające się do degradacji środowiska uiszczają z tego tytułu kary bądź inne opłaty, przeznaczane za pośrednictwem NFOŚiGW na działania związane z ochroną środowiska. Na PGLLP nie nałożono obowiązków związanych z opłacaniem kar. Zasadne jest jednak, by część środków z tytułu sprzedaży drewna (majątek Skarbu Państwa) przeznaczyć na działania związane z ochroną przyrody, w szczególności na obszarach podlegających ochronie.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

Konieczne jest więc przygotowanie całkowicie nowego projektu ustawy, uwzględniającego powyższe kwestie.

Art. 2 projektu ustawy Wniosek o całkowite wykreślenie artykułu. W związku z wnioskiem o skreślenie art. 1 projektu ustawy, art. 2 traci swoją podstawę prawną i staje się bezprzedmiotowy.

Artykuł 2 jest bezpośrednio powiązany z przepisami zawartymi w art. 1, stanowiąc ich kontynuację i uzupełnienie. Skreślenie art. 1 powoduje, że regulacje zawarte w art. 2 nie mają już zastosowania, ponieważ odnoszą się do mechanizmów lub zasad wprowadzonych w art. 1.

Art. 2. Projektu ustawy Wniosek o całkowite wykreślenie artykułu o zmianie ustawy o Jak wskazano w pkt. 2 niniejszej tabeli, lasach oraz ustawy planowane wprowadzenie dodatkowych Prawo ochrony obciążeń na pozyskanie surowca drzewnego środowiska w PGL Lasy Państwowe, jest całkowitym zaprzeczeniem słusznych celów Dotyczy planowanych zmian, a mianowicie wprowadzenia pkt. 21 dofinansowania parków narodowych i w art. 401 w ust. 7 w rezerwatów przyrody. Na te cele w ustawie z dnia 27 pierwszej kolejności powinny być kwietnia 2001 r. - Prawo obciążone materiały, których produkcja jest ochrony środowiska (Dz. największym obciążeniem dla środowiska U. z 2024 r. poz. 54, z (beton, stal, paliwa kopalne, plastik). późn. zm.

Konieczne jest więc przygotowanie całkowicie nowego projektu ustawy, uwzględniającego powyższe kwestie.

Art. 2. Projektu ustawy Wniosek o wykreślenie „z wyłączeniem „8a. Środki Narodowego Funduszu o zmianie ustawy o przedsięwzięć, zadań i działań, których w wysokości nie mniejszej niż lasach oraz ustawy bezpośrednim celem jest gospodarcze kwota przychodów, o których mowa Prawo ochrony wykorzystanie pozyskanego drewna” w art. 401 ust. 7 pkt 21, przeznacza środowiska Nowe środki publiczne w Narodowym się na finansowanie przedsięwzięć, Funduszu Ochrony Środowiska i zadań i działań, o których mowa w:

Uwaga nieuwzględniona Konsekwencja nieuwzględnienia wniosku dotyczy art. 1

Uwaga nieuwzględniona j.w.

Uwaga nieuwzględniona Środki mają być przeznaczane na działania związane z ochroną przyrody. Tymczasem gospodarcze wykorzystanie pozyskanego drewna nie wynika z realizacji działań ochronnych, lecz

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych Dotyczy wprowadzenia ust. 8a w art. 401c w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r.

- Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54, z późn. zm.

Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) nie

1) art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, 27– stanowi przedmiot działań gospodarczych. Nie powinny wyłączać arbitralnie 30, 32, 36, 38 i 39, realizowanych takie są założenia ustawy. przedsięwzięć, których celem jest przez parki narodowe oraz gospodarcze wykorzystanie pozyskanego województwa na rzecz parków drewna. Drewno, jako naturalny, krajobrazowych lub zespołów odnawialny surowiec, stanowi kluczowy parków krajobrazowych; element zrównoważonej gospodarki i

2) art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, 27– odgrywa istotną rolę w ochronie środowiska 30, 32, 36 i 39, realizowanych przez oraz klimatu.

Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz regionalnych Wykorzystanie drewna jako zamiennika dyrektorów ochrony środowiska” materiałów obciążających środowisko, takich jak beton, stal czy plastik, jest de facto działaniem na rzecz ochrony środowiska i klimatu. Drewno ma znacznie mniejszy ślad węglowy w porównaniu do tych materiałów, a jego zastosowanie w budownictwie, przemyśle czy produkcji przyczynia się do redukcji emisji gazów cieplarnianych. Ponadto, gospodarka leśna oparta na zasadach zrównoważonego rozwoju zapewnia, że pozyskiwanie drewna nie prowadzi do degradacji lasów, lecz wspiera ich regenerację i zachowanie bioróżnorodności.

Wykluczenie z finansowania przedsięwzięć związanych z gospodarczym wykorzystaniem drewna byłoby sprzeczne z celami ochrony środowiska i klimatu, ponieważ ograniczałoby możliwość zastępowania wysokoemisyjnych materiałów ekologicznymi alternatywami.

W związku z tym, środki publiczne w NFOŚiGW powinny być kierowane również na projekty, które promują wykorzystanie

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych drewna jako zrównoważonego surowca, wspierając tym samym transformację w kierunku gospodarki niskoemisyjnej i przyjaznej środowisku. Tym bardziej jakiekolwiek dodatkowe środki obciążające pozyskanie surowca drzewnego powinny być w pierwszej kolejności kierowane na promocję jego wykorzystania. 25.

Art. 3 projektu ustawy

Art. 4 projektu ustawy

Art. 5 projektu ustawy

Wniosek o całkowite wykreślenie artykułu W związku z wnioskiem o skreślenie art. 1 i 2 projektu ustawy, art. 3 traci swoją podstawę prawną i staje się bezprzedmiotowy. Artykuł 3 jest bezpośrednio powiązany z przepisami zawartymi w art. 1 i 2, stanowiąc ich kontynuację i uzupełnienie. Skreślenie art. 1 i 2 powoduje, że regulacje zawarte w art. 3 nie mają już zastosowania, ponieważ odnoszą się do mechanizmów lub zasad wprowadzonych w art. 1 i 2.

Wniosek o całkowite wykreślenie artykułu W związku z wnioskiem o skreślenie art. 1, 2 i 3 projektu ustawy, art. 4 traci swoją podstawę prawną i staje się bezprzedmiotowy. Artykuł 4 jest bezpośrednio powiązany z przepisami zawartymi w art. 1, 2 i 3, stanowiąc ich kontynuację i uzupełnienie. Skreślenie art. 1, 2 i 3 powoduje, że regulacje zawarte w art. 4 nie mają już zastosowania, ponieważ odnoszą się do mechanizmów lub zasad wprowadzonych w art. 1, 2 i 3.

Wniosek o całkowite wykreślenie artykułu.

W związku z wnioskiem o skreślenie art. 1, 2, 3 i 4 projektu ustawy, art. 5 traci swoją

Uwaga nieuwzględniona Konsekwencja nieuwzględnienia wniosku dotyczy art. 1 i 2.

Uwaga nieuwzględniona Konsekwencja nieuwzględnienia wniosku dotyczy art. 1, 2 i 3.

Uwaga nieuwzględniona Konsekwencja nieuwzględnienia wniosku dotyczy art. 1,2,3 i 4.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

Związek Leśników Polskich w Rzeczypospolitej Polskiej

OSR – pkt 1 „Jaki problem jest rozwiązywany?”

OSR – pkt 2 „Rekomendowane rozwiązanie”

OSR – pkt 6 „Wpływ na sektor finansów publicznych”

podstawę prawną i staje się bezprzedmiotowy. Artykuł 5 jest bezpośrednio powiązany z przepisami zawartymi w art. 1, 2, 3 i 4, stanowiąc ich kontynuację i uzupełnienie. Skreślenie art. 1, 2, 3 i 4 powoduje, że regulacje zawarte w art. 5 nie mają już zastosowania, ponieważ odnoszą się do mechanizmów lub zasad wprowadzonych w art. 1, 2, 3 i 4.

OSR nie przedstawia rzetelnej analizy przyczyn niedofinansowania ochrony przyrody, ograniczając się do wskazania braku środków finansowych bez oceny efektywności dotychczasowych mechanizmów finansowania oraz struktury wydatków beneficjentów. Pominięto analizę alternatywnych rozwiązań systemowych po stronie budżetu państwa.

Projekt zakłada trwałe obciążenie PGL Lasy Państwowe nowym obowiązkiem finansowym, bez wykazania związku przyczynowego pomiędzy gospodarką leśną a obowiązkiem finansowania zadań realizowanych przez inne podmioty administracji publicznej. Rozwiązanie narusza zasadę samofinansowania PGL LP.

Analiza skutków finansowych nie uwzględnia długofalowych skutków dla Funduszu Leśnego, w tym ryzyka ograniczenia jego funkcji wyrównawczej

Uwaga częściowo uwzględniona W OSR dodano dodatkowe informacje dotyczy potrzeb finansowych przyszłych beneficjentów.

Uwaga nieuwzględniona.

Patrz art. 58b ustawy o lasach.

Analiza wyniku finansowego LP z wielu ostatnich lat oraz dodatkowych, szczegółowych danych finansowych wskazuje na istniejący istotny potencjał w zakresie redukcji kosztów PGL LP, co przy zachowaniu stabilności przychodów ze sprzedaży drewna pozwoli na skuteczne i bezpieczne realizowanie projektowanego zobowiązania, bez ryzyka zagrożenia stabilności finansowej Lasów Państwowych i ustawowej zasady samofinansowania.

Uwaga nieuwzględniona.

W OSR zawarte zostały dane uwzględniające zarówno obecną sytuację PGLLP jak i przyszłe

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

oraz zdolności do finansowania zadań własnych PGL LP, zwłaszcza w warunkach niestabilnych rynków drewna.

OSR – pkt „Wpływ na Stwierdzenie o braku wpływu regulacji na konkurencyjność sektor drzewny nie znajduje gospodarki” wystarczającego uzasadnienia. Pośrednie skutki obniżenia zdolności inwestycyjnych PGL LP mogą przełożyć się na podaż drewna i stabilność rynku surowca.

Warianty alternatywne zostały potraktowane w sposób deklaratywny i nieporównywalny. Nie przedstawiono symulacji finansowych dla wariantu zwiększenia finansowania z budżetu państwa ani modyfikacji istniejących instrumentów NFOŚiGW.

OSR – warianty Warianty alternatywne zostały alternatywne potraktowane w sposób deklaratywny i nieporównywalny. Nie przedstawiono symulacji finansowych dla wariantu zwiększenia finansowania z budżetu państwa ani modyfikacji istniejących instrumentów NFOŚiGW.

OSR – całość

OSR pomija ryzyko precedensowego charakteru regulacji, polegającej na trwałym transferze środków z jednego państwowego podmiotu gospodarczego na finansowanie zadań innych jednostek, co może prowadzić do dalszego rozszerzania tego mechanizmu w przyszłości.

Art. 1 – dodawany art. Projekt wprowadza obligatoryjne, kwartalne 58c ust. 1 ustawy o wpłaty Lasów Państwowych na rzecz lasach NFOŚiGW bez wskazania konstytucyjnych

zdarzenia, które potencjalnie mogą wpłynąć na wielkość pozyskania drewna.

Uwaga nieuwzględniona.

Stabilność cen i dostępności surowca dla przemysłu drzewnego w Polsce zapewnia warunki gospodarcze niedostępne dla żadnej innej branży.

Średnie ceny surowca drzewnego są stabilne i przewidywalne, zgodne z trendem inflacyjnym

Uwaga nieuwzględniona W świetle walki z deficytem budżetowym, rosnących obciążeń systemu ochrony przyrody związanych m.in. z wdrażanymi regulacjami unijnymi (np. rozporządzenie NRL) oraz wobec faktu, że zadania NFOŚiGW i wdrażane przez niego instrumenty są przedmiotem decyzji wnioskodawcy – MKiŚ, dokonywanie tego rodzaju analiz było bezprzedmiotowe.

Uwaga nieuwzględniona Poszerzenie projektowanego mechanizmu każdorazowo wymagałoby przeprowadzenia odrębnych analiz i oceny skutków regulacji, jak również całego odrębnego procesu legislacyjnego dedykowanego takiej próbie.

Uwaga nieuwzględniona

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych i systemowych podstaw trwałego obciążania jednego państwowego podmiotu finansowaniem zadań innych organów administracji publicznej. Rozwiązanie to narusza zasadę samodzielności finansowej PGL Lasy Państwowe.

Art. 1 – art. 58c ust. 2 ustawy o lasach

Ustalenie sztywnej stawki 2% przychodów ze sprzedaży drewna nie uwzględnia zmienności koniunktury na rynku drzewnym ani rosnących kosztów realizacji ustawowych zadań Lasów Państwowych, w tym związanych z adaptacją lasów do zmian klimatu.

Art. 2 pkt 2 – art. 401c Projekt nie określa precyzyjnych kryteriów ust. 8a POŚ podziału środków pomiędzy beneficjentów, pozostawiając szeroką uznaniowość ministrowi właściwemu do spraw środowiska, co rodzi ryzyko braku przejrzystości i nierównego traktowania podmiotów.

Lasy Państwowe dysponują mechanizmami zabezpieczającymi przed utratą płynności (fundusz leśny, w tym fundusz stabilizacji), ponadto podejmują działania na rzecz optymalizacji wydatków. Nie należy również zapominać, że podmiot ten gospodaruje na majątku Skarbu Państwa i realizacja zadań ustawowych Państwa stanowi jego obowiązek Uwaga nieuwzględniona Patrz również art. 58b ustawy o lasach.

Uwaga nieuwzględniona Tego rodzaju szczegóły nie stanowią materii ustawowej. Ustawa wskazuje na obszary wsparcia (z odwołaniem do przepisów ustawy POŚ) i beneficjentów, a szczegóły dystrybucji środków będą wynikały z bieżących potrzeb i poziomu wpływających środków. Ograniczanie tego

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

Art. 2 pkt 2 – art. 401c Wyłączenie z finansowania działań, których ust. 8a POŚ „bezpośrednim celem jest gospodarcze wykorzystanie pozyskanego drewna”, jest pojęciem nieostrym i może prowadzić do sporów interpretacyjnych oraz arbitralnych decyzji.

Art. 4 ust. 1–3

Mechanizm limitów wydatków i korekty po przekroczeniu 65% limitu nie uwzględnia specyfiki realizacji projektów przyrodniczych, które często mają charakter sezonowy i wieloletni, co może skutkować paraliżem finansowania w drugiej połowie roku.

Art. 5 – wejście w życie Vacatio legis wynoszące 14 dni jest ustawy niewystarczające dla dostosowania planów finansowych Lasów Państwowych oraz Funduszu Leśnego do nowych, istotnych obciążeń finansowych.

Uzasadnienie – „Cel i potrzeba regulacji”

Uzasadnienie powiela tezy o „braku środków” oraz „pilności” bez wykazania, że

mechanizmu byłoby nieuzasadnione i mogłoby zagrażać jego celom.

Uwaga nieuwzględniona Projekt ustawy wskazuje wyraźnie na „bezpośredni cel” co nie dotyczy sytuacji związanych np. z potrzebą cięć sanitarnych, bezpieczeństwem publicznym, ochroną przeciwpożarową czy usuwaniem skutków klęsk, w których pozyskane drewno będzie stanowiło „efekt uboczny” przeprowadzonych działań. Zwracam uwagę, że beneficjentami środków będą podmioty ochrony przyrody, nie przedsiębiorstwa czy osoby fizyczne nastawione na zysk.

Uwaga nieuwzględniona Mechanizm stanowi wynik wieloletnich korelacji pomiędzy kontraktacją w wydatkowaniem środków, które sukcesywnie wzrasta z biegiem lat obowiązywania danego programu wsparcia.

Dostępność środków umożliwi zaciąganie zobowiązań, ale faktyczne wydatkowanie jest ograniczone zarówno sezonowo, jak i proceduralnie (przepisy Pzp).

Uwaga nieuwzględniona W zakresie skutków dla głównych podmiotów na które oddziałuje ustawa (PGL LP, NFOŚiGW) art.3.: Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych dokona po raz pierwszy wpłaty, o której mowa w art. 58c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, za kwartał następujący po kwartale, w którym ustawa wchodzi w życie.

Uwaga nieuwzględniona

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

przyczyną jest brak mechanizmu finansowania, a nie np. struktura wydatków, priorytety, efektywność dotychczasowych programów, bariery proceduralne lub brak przygotowania projektów. Brakuje analizy przyczynowej (co konkretnie blokuje absorpcję środków UE i dlaczego nie działa finansowanie budżetowe).

Możliwość przekierowania części środków na współfinansowanie projektów unijnych to tylko jeden ze sposobów możliwego zagospodarowania środków projektowanego instrumentu. Jego założenia były przygotowane z udziałem komórek MKiŚ oraz podmiotów nadzorowanych, zaangażowanych w obsługę beneficjentów i programów wsparcia. Ewaluacja programów obecnej perspektywy finansowej wykaże szczegółowo główne problemy z absorpcją środków, ale z analiz resortu jasno wynika, że jedną z głównych przyczyn był brak współfinansowania krajowego projektów.

Uzasadnienie – „Stan aktualny” (część o wkładzie własnym i programach FEPW/FEnIKS)

Wskazanie alokacji (310 mln zł, 34 mln zł) nie dowodzi konieczności stałego obciążenia PGL LP – brak informacji, jaka część alokacji realnie przepadnie bez nowego źródła, jakie są terminy naborów, ile projektów jest gotowych i na jaką wartość wkładu własnego. Uzasadnienie ma charakter argumentacji publicystycznej, nie analitycznej.

Uwaga nieuwzględniona

Uzasadnienie – „Projektowane zmiany” (opis wpływu na Fundusz Leśny i „zabezpieczenia”)

Uzasadnienie przyznaje, że wpłaty obciążą koszty nadleśnictw i część z nich może wymagać dopłat z Funduszu Leśnego, ale nie przedstawia analizy ryzyk: osłabienia funkcji wyrównawczej Funduszu, ograniczenia zdolności reagowania na klęski (susze, gradacje, pożary), ani skutków dla wykonywania ustawowych zadań LP.

Możliwość przekierowania części środków na współfinansowanie projektów unijnych to tylko jeden ze sposobów możliwego zagospodarowania środków projektowanego instrumentu.

Procedowane obecnie założenia WRF – Nowej Perspektywy Finansowej 2028-2034 przewidują jeszcze większy udział wkładu własnego beneficjentów (ok. 40 %) zatem należy oczekiwać, że potrzeby w zakresie współfinansowania istotnie wzrosną.

Uwaga nieuwzględniona Analiza była oparta zarówno o dane historyczne jak i dane prognozowanego pozyskania drewna i jego cen (które od lat kształtują się stabilnie).

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

Uzasadnienie – „Przewidywane skutki…” (teza: brak naruszenia samofinansowania i stabilności)

Stwierdzenie, że wpłaty „nie zagrożą stabilności” i „nie naruszą zasady samofinansowania” jest nieudowodnione: przywołano wyłącznie historyczne zyski, bez analizy cykliczności rynku drewna, kosztów adaptacji do zmian klimatu oraz ryzyk nadzwyczajnych. Zysk historyczny nie jest gwarancją utrzymania możliwości finansowania zadań ustawowych przy nowym stałym obciążeniu.

Uzasadnienie – Fragment uzasadnienia sugeruje, że skoro argumentacja „statio PGL LP nie ma odrębnej od Skarbu fisci / brak odrębności Państwa podmiotowości, to ustawodawca od Skarbu Państwa” może dowolnie przekierowywać środki, a przesunięcie nie narusza samofinansowania.

To rozumowanie jest nadmiernie uproszczone i nie odnosi się do konstrukcji gospodarki finansowej LP, funkcji Funduszu Leśnego oraz wymogów ciągłości finansowania zadań własnych LP.

Uzasadnienie nie powinno zastępować analizy legalności i proporcjonalności tezą o „możliwości” przesunięć.

Uzasadnienie – Uzasadnienie zawiera szerokie, „Wpływ społeczny / niedookreślone deklaracje (poprawa rynek pracy / zdrowie” zdrowia, mikroklimatu, efekt emocjonalny, „skanalizowanie ruchu turystycznego”) bez wskaźników, mechanizmu osiągania efektów i bez ryzyka kosztów ubocznych (np. ograniczeń finansowania działań LP w terenie). Taka argumentacja nie spełnia standardu uzasadnienia regulacji.

Uzasadnienie – Stwierdzenie „Projekt ustawy jest zgodny z „Pozostałe informacje” prawem UE” nie jest poparte analizą.

Państwa i realizacja zadań ustawowych Państwa stanowi jego obowiązek Uwaga nieuwzględniona Uzasadnienie j.w.

Uwaga nieuwzględniona Wnioskodawca jako organ nadzorujący PGL LP i zatwierdzający plan finansowo-gospodarczy tej organizacji ma wystarczającą wiedze nt. potrzeb i możliwości finansowych Lasów Państwowych.

Należy przypomnieć, że od lat funkcjonuje analogiczny mechanizm przekierowujący taki sam, 2 % strumień środków na rzecz Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg i dotychczas ani jego proporcjonalność, ani legalność nie była kwestionowana.

Uwaga nieuwzględniona Uzasadnienie jest wystarczające względem charakteru projektu i skali jego oddziaływania.

Uwaga nieuwzględniona

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych (teza o zgodności z prawem UE)

Międzyzakładowa Organizacja Związkowa NSZZ „Solidarność

Uzasadnienie powinno wykazać, czy mechanizm nie narusza zasad pomocy publicznej, przejrzystości finansów, oraz czy nie powoduje ryzyk w zakresie konkurencji w sektorze leśno-drzewnym (choćby pośrednio).

Uzasadnienie – całość Uzasadnienie nie przedstawia uzasadnienia (brak ograniczeń dla stałego, bezterminowego charakteru czasowych i ewaluacji) mechanizmu. Brak planu ewaluacji, przeglądu skuteczności oraz kryteriów zakończenia/zmiany mechanizmu po wykorzystaniu perspektywy 2021–2027 lub po poprawie finansowania ochrony przyrody.

Działając z upoważnienia Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ „Solidarność” przy Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu, biorącej udział w konsultacjach społecznych dotyczących procedowania ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy — Prawo ochrony środowiska (UD108), zgłaszam w imieniu MOZ NSZZ „Solidarność” przy RDLP w Radomiu następujące uwagi i zastrzeżenia do treści proponowanych zapisów: 1.

Wyłączanie kolejnych obszarów leśnych z użytkowania, wzrost kosztów pozyskania drewna oraz nakładanie kolejnych obciążeń finansowych doprowadzi do tego, że LP staną się deficytowe. Wielofunkcyjność

Weryfikacja w tym względzie następuje na późniejszym etapie legislacyjnym – jeśli właściwy organ poweźmie wątpliwość co do prawdziwości deklaracji w świetle treści projektu.

Uwaga nieuwzględniona Na etapie ustawowym nie można założyć tymczasowości projektowanych rozwiązań. Projekt zakłada ewaluację wprowadzanego mechanizmu ustawowego i przeglądu jego efektów w świetle przyszłych uwarunkowań.

Uwagi nieuwzględnione

1. Uwaga częściowo poza zakresem regulacji („Wyłączanie kolejnych obszarów leśnych z użytkowania, wzrost kosztów pozyskania drewna (…)”)

Kwestia ta będzie przedmiotem stałego monitoringu ze strony podmiotu nadzorującego (MKiŚ), również na etapie przygotowywania i zatwierdzania planu finansowego LP.

2. Analiza sprawozdań finansowych Lasów Państwowych wskazuje na znikome finansowanie ochrony przyrody – rzędu 0,5 % rocznych przychodów. Do tego należy doliczyć różne dodatkowe wydatki które można powiązać

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych lasów sprawia, że niektóre funkcje są źródłem przychodów (np. funkcja produkcji drewna), podczas gdy inne (społeczne, ochronne, środowiskowe) generują koszty w postaci dodatkowych nakładów na ich realizację. Warunki gospodarowania poszczególnych nadleśnictw są bardzo zróżnicowane, stąd ponad połowa z nich jest deficytowa i wykonuje ustawowe obowiązki tylko dzięki dotacjom z Funduszu Leśnego, który jest dziś zagrożony. 2.

Większość istniejących w Polsce form ochrony przyrody, jak np. rezerwaty, parki krajobrazowe, obszary Natura 2000, znajduje się w lasach będących w zarządzie PGL Lasy Państwowe, które ponoszą znaczące koszty inwentaryzacji zasobów i ich ochrony (ochrona różnorodności przyrodniczej, ochrona przeciwpożarowa, ochrona przed chorobami szkodnikami, usuwanie skutków klęsk żywiołowych, ochrona przed kradzieżami i kłusownictwem). Zwracam też uwagę na okoliczność, że Lasy Państwowe od wielu już lat w istotny sposób zasilają finansowo funkcjonowanie parków narodowych. 3.

W projekcie ustawy brak jest zapisów zabezpieczających, w postaci mechanizmu wstrzymującego/ograniczającego wpłaty na rzecz NFOŚiGW w przypadku dekoniunktury na rynku drzewnym powodującej zachwianie płynności finansowej PGL Lasy Państwowe.

Niezależnie od sytuacji 2% trzeba byłoby płacić.

z ochroną przyrody, ale nadal stanowi to niewielki udział w stosunku np. do kosztów administracji i stałego zarządu.

Należy również zaznaczyć, że największe działania z zakresu ochrony przyrody czy działań powiązanych np. małej retencji wodnej są realizowane przez PGL LP z udziałem środków UE rzędu 85% wartości kwalifikowalnej projektów.

3. Lasy Państwowe dysponują mechanizmami zabezpieczającymi przed utratą płynności (fundusz leśny, w tym fundusz stabilizacji), ponadto podejmują działania na rzecz optymalizacji wydatków. Nie należy również zapominać, że podmiot ten gospodaruje na majątku Skarbu Państwa i realizacja zadań ustawowych Państwa stanowi jego obowiązek

4. Projektowana ustawa nie będzie miała wpływu na pozyskanie drewna i jego dostępność dla przemysłu drzewnego, a tym samym- nie będzie oddziaływać na wpływy budżetowe z tego tytułu.

5. Informacja o terminie wraz z jego uzasadnieniem znalazła się w piśmie przekazującym projekt do konsultacji, uzgodnień i opiniowania.

Proces ten stanowi powtórzenie UKO wobec dodania do listy beneficjentów dodatkowego podmiotu (parków krajobrazowych i zespołów parków krajobrazowych). To jedyna zmiana w projekcie zatem przewidywanie dłuższego terminu nie było konieczne. 6 i 7. Zgodnie z brzmieniem uzasadnienia zamieszczonego w OSR: Z uwagi na zakres projektu, który nie dotyczy problematyki praw i interesów związków pracodawców ani zadań związków zawodowych, projekt nie podlega

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych 4.

Proponowane zmiany obu ustaw są przykładem bezrefleksyjnego drenowania finansów dobrze funkcjonującej instytucji, prowadząc finalnie do jej likwidacji, a jednocześnie zaniedbywania wpływów do budżetu państwa (np. z przemysłu). 5.

Nie do zaakceptowania są ramy czasowe (7 dni) wyznaczone przez ministra właściwego ds. środowiska na konsultacje społeczne ww. projektu ustawy – albowiem pogłębionej analizy wymaga zgodność proponowanych rozwiązań z ustawą o finansach publicznych, zwłaszcza w kontekście niedookreślenia kierunków wydatkowania środków przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z wykorzystaniem nieopisanej prawnie daniny, jaką w tym projekcie przewidziano. 6.

Projekt przesłano do 6 stowarzyszeń (w tym 3 leśnych), kilkunastu NGO-sów, do dyrekcji wszystkich Parków Narodowych (23), Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, wszystkich RDOŚ (16) oraz Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych.

Zupełnie pominięto tutaj chociażby regionalne dyrekcje Lasów Państwowych, czy Związki Zawodowe działające w PGL Lasy Państwowe. 7.

Pomijanie w tej kwestii Związków Zawodowych jest sprzeczne z Art. 19

opiniowaniu przez reprezentatywne organizacje pracodawców i związki zawodowe.

PGL LP jako podmiot podległy i nadzorowany przez MKiŚ zgłosiło uwagi zarówno w toku uzgodnień wewnętrznych (jeszcze w 2025 r.) jak i w toku UKO w roku bieżącym (tabela opiniowania, poz.1)

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

Krajowy Sekretariat Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa NSZZ „Solidarność“

ustawy o związkach zawodowych. Zapisy tego projektu ustawy (pomniejszenie przychodów PGL Lasy Państwowe) będą miały wpływ na warunki pracy i płacy naszych członków, i jako takie powinny być konsultowane z reprezentatywnymi organizacjami związkowymi.

Wziąwszy pod uwagę powyższe, w ocenie Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ „Solidarność” przy Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu, dalsze procedowanie zmian ww. ustaw nie zasługuje na kontynuację.

STANOWISKO nr 1/02/2026 1.

Rada Krajowego Sekretariatu Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa NSZZ „Solidarność“ stanowczo protestuje przeciwko kolejnemu pominięciu

— w pracach opiniodawczych wyżej wymienionego projektu — reprezentatywnych związków zawodowych.

Niedopuszczalny jest również zbyt krótki termin (7 dni) ustalony dla konsultacji publicznych.

Uzasadnienie: . Projektodawcy w punkcie 5 OSR (Ocena Skutków Regulacji) decydują: cyt. „Z uwagi na zakres projektu, który nie dotyczy problematyki praw i interesów związków pracodawców ani zadań związków zawodowych, projekt nie podlega opiniowaniu przez reprezentatywne organizacje pracodawców i związki zawodowe”. Teza ta nie jest zgodna z prawdą, gdyż projekt jest kolejną ustawą, który próbuje obciążyć Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe(PGL

Uwagi nieuwzględnione Informacja o terminie wraz z jego uzasadnieniem znalazła się w piśmie przekazującym projekt do konsultacji, uzgodnień i opiniowania.

Proces ten stanowi powtórzenie UKO wobec dodania do listy beneficjentów dodatkowego podmiotu (parków krajobrazowych i zespołów parków krajobrazowych). To jedyna zmiana w projekcie zatem przewidywanie dłuższego terminu nie było konieczne. 2.Uwaga bez związku z zakresem regulacji – działania, o których mowa w uwadze, nie są działaniami nieuprawnionymi (są wdrażane przez podmioty takie jak PGL LP i RDOŚ/GDOŚ), nie mają też w charakteru systemowego, lecz tymczasowy (zabezpieczenie w postaci moratorium, weryfikacja potencjalnych rezerwatów z Shadow list) a przez to trudno zakładać, że przyczynią się do likwidacji podmiotu z ponad 100-letnią historią funkcjonowania.

Jak wskazywano wcześniej, założenia projektu były poparte analizą już istniejących zobowiązań

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych LP) kolejną daniną w wysokości 2% przychodów. Takie działanie musi mieć wpływ na stabilność firmy PGL LP oraz na warunki pracy i płacy jej pracowników. 2.

Rada Krajowego Sekretariatu Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa NSZZ Solidarność negatywnie ocenia projekt ustawy UD108, który w powiązaniu z innymi nieprawnymi działaniami MKiŚ (Moratorium, Shadow List, Starolasy i inne), może doprowadzić do likwidacji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.

Uzasadnienie: W punkcie 4 OSR projektodawcy przyjmują, że projekt wpłynie na PGL LP poprzez cyt.

„Zmniejszenie zysków PGL LP. Poprawa wizerunku organizacji w oczach społeczeństwa“. Chociaż gdyby projektodawca uważniej przeczytał ustawę o lasach napisałby poprawnie „Pogorszenie wyniku PGL LP“, gdyż celem tej firmy nie jest osiąganie zysków. Ponadto w punkcie 7 OSR w wierszu dodatkowe informacje projektodawcy, szczegółowo informują o warunkach gospodarowania PGL LP, cyt:

„Powierzając mienie Skarbu Państwa w zarząd PGL LP, ustawodawca wyznaczył niezwykle szeroko zakres i rozmiar zadań o szczególnym, strategicznym znaczeniu dla państwa. Są to przede wszystkim zadania o charakterze przyrodniczym, proekologicznym i społecznym. Nakładając zadania, ustawodawca wskazał jednocześnie w art. 50 ust. 1 ustawy o lasach, że „Lasy Państwowe prowadzą działalność na

PGL LP, jak również dostępnych danych finansowych. Nie bez wpływu pozostały informacje o wynikach licznych kontroli, które wskazywały na nieprawidłowości i niezgodne z prawem wykorzystywanie majątku Skarbu Państwa przez jednostki PGL LP. Mimo kilkukrotnie większej skali niż proponowane 2 % przychodu, działania te nie zachwiały finansami ani wynikiem finansowym organizacji. Działania podjęte w ramach resortu, reformujące system zarządzania i finansowy LP przynoszą efekty m.in. w postaci ograniczania kosztów administracyjnych oraz wymuszają analizę prowadzonych działań również w aspekcie ekonomicznym. Daje to dodatkową gwarancję zabezpieczenia środków na działania przewidziane w projekcie ustawy.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych zasadzie samodzielności finansowej i pokrywają koszty działalności z własnych przychodów... kończąc ją wyjaśnieniami cyt. „ ....Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że proponowana zmiana bezpośrednio wpłynie na zmniejszenie salda funduszu leśnego, czy to w postaci zmniejszonego odpisu podstawowego (mniejsze wpływy środków na fundusz leśny), czy też zwiększonej dopłaty na wyrównanie niedoborów (większe wypływy środków funduszu leśnego), a wartość zmniejszenia salda (środków własnych PGL LP) wyniesie 2% przychodów ze sprzedaży drewna w nadleśnictwach. Należy również zaznaczyć, że z uwagi na fakt, iż wynik finansowy na działalności leśnej jest bezpośrednio powiązany z rachunkiem wyrównawczym funduszem leśnym), to w ramach zachowania ustawowej zasady samodzielności finansowej, niedobory finansowe wynikające ze wzrostu kosztów (przy dodatnim saldzie funduszu leśnego) nie znajdą swego odzwierciedlenia w samym wyniku na działalności leśnej, ale jak wskazano powyżej, będą skutkowały spadkiem salda, dopóty saldo funduszu leśnego jest dodatnie“.

Potwierdzają więc, że po wyczerpaniu funduszu leśnego, takie rozwiązanie będzie niemożliwe lub zabójcze dla PGL LP.

Projektodawcy nie analizują wpływu nieprawnych decyzji podjętych dotychczas przez MKiŚ (Moratorium, Shadow List, Starolasy i inne), znacząco ograniczających możliwości przychodowe PGL LP (ok. 2 mld zł). W OSR brak jest również

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych informacji, że saldo funduszu leśnego w ostatnich latach drastycznie spada i przy takim tempie spadku, wystarczy go na 2-3 lata.

Lasy Państwowe są już obciążone daniną w wysokości 2% przychodów rocznie (ok. 230 mln zł) na potrzeby dróg samorządowych.

Odprowadzają również do budżetu znaczące podatki: VAT, PIT, CIT oraz podatki lokalne (ok. 2,5 mld).

Istniejące w Polsce formy ochrony przyrody w większości leżą na terenach zarządzanych przez Lasy Państwowe. PGL LP ponosi znaczące koszty inwentaryzacji zasobów, często opracowania planów zadań ochronnych oraz ich ochrony (ochrona różnorodności przyrodniczej, ochrona p.pożarowa, ochrona przed chorobami i szkodnikami, usuwanie skutków klęsk żywiołowych, ochrona przed kradzieżami i kłusownictwem i innym szkodnictwem).

Lasy Państwowe od wielu lat w istotny sposób zasilają finansowo funkcjonowanie parków narodowych. Łączne roczne koszty wydatkowane na ten cel to ok. 30 mln zł.

Nieracjonalne drenowanie finansów Lasów Państwowych doprowadzi finalnie do ich likwidacji – przykłady z przeszłości na innych przedsiębiorstwach państwowych są doskonale znane.

Wobec powyższego Rada Krajowego Sekretariatu Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa NSZZ „Solidarność“ wnosi do wszystkich organów państwa, mających wpływ na stanowienie prawa, o odrzucenie projektu w całości.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych 50

Stowarzyszenie Ustawa o lasach: art. 58c Producentów Płyt (Projekt: art. 1 … – Drewnopochodnych w zmiana dot. art. 58c)

Polsce

Prawo ochrony środowiska: art. 401c ust. 8 (Projekt: art. 2 pkt 2 – zmiana dot. art. 401c ust. 8)

Projektowana regulacja dotycząca skreślić projektowaną zmianę art. dystrybucji środków pochodzących z Lasów 58c Państwowych powinna zapewniać jednoznaczne zakwalifikowanie środków w systemie finansów publicznych oraz pełną transparentność i kontrolę (parlamentarną/budżetową). Model „dystrybucji środków” poza reżimem budżetowym zwiększa ryzyko nieczytelności strumienia finansowego i rozproszenia odpowiedzialności.

Skreślić projektowaną zmianę art.

Powierzenie gospodarowania środkami 401c ust. 8 POŚ (tj. pozostawić (uzyskanymi z Lasów Państwowych) rozwiązanie budżetowe / nie Narodowemu Funduszowi Ochrony przenosić gospodarowania środkami Środowiska i Gospodarki Wodnej zamiast do NFOŚiGW). budżetowi państwa zwiększa pośrednictwo instytucjonalne, może osłabiać przejrzystość oraz utrudniać kontrolę publiczną i parlamentarną nad strumieniem wydatków.

Prawo ochrony Projektowane wyłączenie typu: „z Skreślić projektowaną zmianę środowiska: art. 400a wyłączeniem przedsięwzięć, zadań i ust. 1 pkt 19, 19a, 27–30, działań, których bezpośrednim celem jest 32, 36 i 39 (Projekt: art. gospodarcze wykorzystanie pozyskanego 2 pkt 2 – zmiana dot. art. drewna” jest nieostre i może blokować 400a ust. 1 wskazanych działania ochronne, w których pozyskanie punktów) drewna jest skutkiem ubocznym (np. cięcia sanitarne, bezpieczeństwo publiczne,

Uwaga nieuwzględniona Przekazywanie środków do NFOŚiGW uprości procedurę. Parki narodowe będą mogły uzyskiwać środki bezpośrednio z NFOŚiGW w drodze dotacji, w tym na okres kilku lat. Możliwa będzie także realizacja zadań wieloletnich co jest bardzo istotne w ochronie przyrody. Budżet państwa może finansować działania wyłącznie w okresie roku (rok budżetowy), co utrudnia planowanie wieloletnie. Ponadto NFOŚiGW posiada doświadczenie w realizacji programów związanych z ochroną przyrody.

Należy zauważyć, że NFOŚiGW objęty jest stabilizującą regułą wydatkową (SRW), o której mowa w art. 112aa ustawy o finansach publicznych (uofp), a jego wydatki podmiotów objęte są limitem wydatków SRW i podlegają ścisłej kontroli.

Uwaga nieuwzględniona Wyjaśnienie jw.

Uwaga nieuwzględniona Projekt ustawy wskazuje wyraźnie na „bezpośredni cel” co nie dotyczy przykładów przywołanych w uwadze („skutków ubocznych”).

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

Związek Zawodowy „Budowlani”

ochrona przeciwpożarowa, usuwanie skutków klęsk).

Biorąc udział w konsultacjach społecznych dotyczących projektu ustawy UD108, Krajowa Sekcja Leśnictwa i Ochrony Środowiska ZZ „Budowlani” przedstawia negatywną opinię oraz zastrzeżenia merytoryczne wobec zaproponowanych rozwiązań legislacyjnych.

1. Brak systemowego rozwiązania problemu finansowania ochrony przyrody.

Choć projekt identyfikuje realny problem niedofinansowania ochrony przyrody (w szczególności parków narodowych i RDOŚ), proponowany mechanizm nie rozwiązuje go w sposób systemowy.

Przeniesienie ciężaru finansowania z budżetu państwa na Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe stanowi w istocie quasi-podatek sektorowy, który zastępuje odpowiedzialność Skarbu Państwa za realizację konstytucyjnego obowiązku ochrony środowiska.

Rozwiązanie to nie eliminuje przyczyn niedofinansowania, a jedynie przesuwa je na jeden podmiot gospodarczy przez co może doprowadzić do narusza zasady samodzielności finansowej PGL Lasy Państwowe wynikającej z Art. 50 UoL.

2. Wątpliwa zasadność progresywnego systemu stawek (art. 58c ust. 2 ustawy o lasach)

Projektowany progresywny system stawek uzależniony od wolumenu pozyskania drewna wprowadza mechanizm fiskalny o charakterze sankcyjnym, który nie jest

Uwagi nieuwzględnione 1.Zadaniem ustawy jest stworzenie dodatkowego mechanizmu wsparcia (finansowania) ochrony przyrody, realizowanej przez podmioty ustawowo do tego wskazane; nie ma na celu systemowego rozwiązania problemu, bo do tego potrzebne byłyby środki znacznie przewyższające możliwości Lasów Państwowych.

2. Uwaga nieadekwatna do konsultowanego projektu ustawy (progresywny system stawek był proponowany w pierwotnym projekcie ustawy, w roku 2024, i projektodawca odstąpił od tego pomysłu na początku 2025 roku, przedstawiając nowy projekt ustawy)

3. Zakres został zawężony względem postulowanych przez organy ochrony przyrody do obszarów priorytetowych. Aktualny projekt ustawy dokładnie je precyzuje.

Pozostałe uwagi odnoszą się do pierwotnego projektu ustawy (z 2024 r.), co pozwala sądzić, że konsultujący nie zapoznał się z projektem aktualnym, konsultowanym powtórnie – w sierpniu 2025 r. i obecnie.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych powiązany z rzeczywistym oddziaływaniem na środowisko, lecz wyłącznie z ilością pozyskanego surowca. Pomija się takie czynniki jak struktura wiekowa drzewostanów, cele hodowlane, potrzeby sanitarne czy zobowiązania międzynarodowe. W praktyce może to prowadzić do zniekształcenia racjonalnej gospodarki leśnej oraz decyzji podejmowanych pod presją fiskalną, a nie przyrodniczą. Dodatkowo, w sytuacji ograniczania pozyskania drewna w związku z realizacją celów klimatycznych (LULUCF), wpływy do NFOŚiGW mogą okazać się niestałe i niewystarczające, co podważa stabilność całego mechanizmu finansowego.

3. Nieprecyzyjne i zbyt szerokie kierunki wydatkowania środków (art. 401c ust. 8a POŚ)Projekt nie zawiera wystarczająco precyzyjnych gwarancji, że środki pochodzące z wpłat Lasów Państwowych będą kierowane na jasno zdefiniowane, priorytetowe cele ochrony przyrody. Brak ustawowego katalogu zadań oraz pozostawienie kluczowych decyzji programom priorytetowym NFOŚiGW stwarza ryzyko rozproszenia środków, finansowania działań o niskiej efektywności ekologicznej lub dublowania innych instrumentów wsparcia. 4.Ryzyko naruszenia stabilności finansowej Lasów Państwowych Choć OSR wskazuje, że planowane wpłaty nie zagrażają zasadzie samofinansowania Lasów Państwowych, ocena ta opiera się na danych historycznych i krótkookresowych.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych Nie uwzględnia ona w wystarczającym stopniu zmienności rynku drewna, rosnących kosztów pracy, energii oraz realizacji dodatkowych obowiązków środowiskowych. Stałe obciążenie finansowe może w dłuższej perspektywie ograniczyć zdolność LP do inwestowania w trwałość lasów i adaptację do zmian klimatu.

5. Niewystarczające zabezpieczenia w zakresie klęsk żywiołowych (art. 58c ust. 5)Choć projekt przewiduje możliwość wyłączenia drewna pozyskanego w wyniku klęsk żywiołowych z podstawy naliczania wpłat, mechanizm ten pozostaje uznaniowy i nieprecyzyjny. Brak jednoznacznych kryteriów może prowadzić do sporów interpretacyjnych oraz niepewności planistycznej po stronie jednostek Lasów Państwowych, szczególnie w warunkach nasilających się ekstremalnych zjawisk pogodowych.

6. Automatyczna waloryzacja stawek bez mechanizmu korekcyjnego (art. 58c ust. 7)Wprowadzenie corocznej waloryzacji stawek o wskaźnik CPI, bez powiązania jej z kondycją finansową Lasów Państwowych ani realnymi potrzebami ochrony przyrody, może prowadzić do automatycznego wzrostu obciążeń, niezależnie od sytuacji gospodarczej sektora leśnego. Brak mechanizmu okresowej ewaluacji zasadności stawek należy uznać za istotną lukę regulacyjną.

7. Skutki pośrednie dla sektora drzewnego

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

Międzyregionalna Sekcja Pracowników Leśnictwa NSZZ „Solidarność” Regionu Świętokrzyskiego i Ziemi Radomskiej

Wprowadzenie dodatkowych obciążeń finansowych dla Lasów Państwowych w dobie dekoniunktury na rynku surowców drzewnych może skutkować wzrostem cen drewna, co uderzy w konkurencyjność polskiego przemysłu meblarskiego i budowlanego, pogłębiając negatywne skutki gospodarcze. Projekt UD108, mimo słusznie zidentyfikowanego problemu, w obecnym kształcie należy ocenić negatywnie. Proponowane rozwiązania mają charakter doraźny i fiskalny, nie zapewniają stabilnego, systemowego finansowania ochrony przyrody oraz przerzucają odpowiedzialność państwa na jeden podmiot gospodarczy – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe.

Działając z upoważnienia Międzyregionalnej Sekcji Pracowników Leśnictwa NSZZ „Solidarność” Regionu Świętokrzyskiego i Ziemi Radomskiej, biorącej udział w konsultacjach społecznych dotyczących procedowania ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy — Prawo ochrony środowiska (UD108), zgłaszam w imieniu MSPL NSZZ „Solidarność” RŚ i ZR następujące uwagi i zastrzeżenia do treści proponowanych zapisów: 1.

Proponowane zmiany obu ustaw zagrażają zasadzie samowystarczalności finansowej Lasów Państwowych, określonej wprost w ustawie o lasach. Wynika z niej obowiązek osiągania nadwyżki przychodów nad ponoszonymi kosztami. Wyłączanie kolejnych obszarów leśnych z użytkowania, wzrost kosztów pozyskania drewna oraz

Uwagi nieuwzględnione

1. Uwaga częściowo poza zakresem regulacji („Wyłączanie kolejnych obszarów leśnych z użytkowania, wzrost kosztów pozyskania drewna (…)”)

Kwestia ta będzie przedmiotem stałego monitoringu ze strony podmiotu nadzorującego (MKiŚ), również na etapie przygotowywania i zatwierdzania planu finansowego LP.

2. Analiza sprawozdań finansowych Lasów Państwowych wskazuje na znikome finansowanie

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych nakładanie kolejnych obciążeń finansowych doprowadzi do tego, że LP staną się deficytowe. Wielofunkcyjność lasów sprawia, że niektóre funkcje są źródłem przychodów (np. funkcja produkcji drewna), podczas gdy inne (społeczne, ochronne, środowiskowe) generują koszty w postaci dodatkowych nakładów na ich realizację. Warunki gospodarowania poszczególnych nadleśnictw są bardzo zróżnicowane, stąd ponad połowa z nich jest deficytowa i wykonuje ustawowe obowiązki tylko dzięki dotacjom z Funduszu Leśnego, który jest dziś zagrożony. 2.

Większość istniejących w Polsce form ochrony przyrody, jak np. rezerwaty, parki krajobrazowe, obszary Natura 2000, znajduje się w lasach będących w zarządzie PGL Lasy Państwowe, które ponoszą znaczące koszty inwentaryzacji zasobów i ich ochrony (ochrona różnorodności przyrodniczej, ochrona przeciwpożarowa, ochrona przed chorobami i szkodnikami, usuwanie skutków klęsk żywiołowych, ochrona przed kradzieżami i kłusownictwem). Zwracam też uwagę na okoliczność, że Lasy Państwowe od wielu już lat w istotny sposób zasilają finansowo funkcjonowanie parków narodowych. 3.

W projekcie ustawy brak jest zapisów zabezpieczających, w postaci mechanizmu wstrzymującego/ ograniczającego wpłaty na rzecz NFOŚiGW w przypadku dekoniunktury na rynku drzewnym powodującej zachwianie płynności finansowej PGL Lasy

ochrony przyrody – rzędu 0,5 % rocznych przychodów. Do tego należy doliczyć różne dodatkowe wydatki które można powiązać z ochroną przyrody, ale nadal stanowi to niewielki udział w stosunku np. do kosztów administracji i stałego zarządu.

4. Projektowana ustawa nie będzie miała wpływu na pozyskanie drewna i jego dostępność dla przemysłu drzewnego, a tym samym – nie będzie oddziaływać na wpływy budżetowe z tego tytułu.

5. Informacja o terminie wraz z jego uzasadnieniem znalazła się w piśmie przekazującym projekt do konsultacji, uzgodnień i opiniowania.

Proces ten stanowi powtórzenie UKO wobec dodania do listy beneficjentów dodatkowego podmiotu (parków krajobrazowych i zespołów parków krajobrazowych). To jedyna zmiana w projekcie zatem przewidywanie dłuższego terminu nie było konieczne. 6 i 7. Zgodnie z brzmieniem uzasadnienia zamieszczonego w OSR: Z uwagi na zakres projektu, który nie dotyczy problematyki praw i

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych Państwowe. Niezależnie od sytuacji 2% trzeba byłoby płacić. 4.

Nie do zaakceptowania są ramy czasowe (7 dni) wyznaczone przez ministra właściwego ds. środowiska na konsultacje społeczne ww. projektu ustawy — albowiem pogłębionej analizy wymaga zgodność proponowanych rozwiązań z ustawą o finansach publicznych, zwłaszcza w kontekście niedookreślenia kierunków wydatkowania środków przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z wykorzystaniem nieopisanej prawnie daniny, jaką w tym projekcie przewidziano. 6.

Nie do zaakceptowania jest także sposób przeprowadzenia konsultacji polegający na wysłaniu projektu do konsultacji tylko do części zainteresowanych instytucji, powodując wyraźną dysproporcję w rozkładzie głosów. Projekt przesłano do 6 stowarzyszeń (w tym 3 leśnych), do kilkunastu NGO-sów, do dyrekcji wszystkich Parków Narodowych (23), Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, wszystkich RDOŚ (16) oraz Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych. Zupełnie pominięto tutaj chociażby regionalne dyrekcje Lasów Państwowych, czy Związki

interesów związków pracodawców ani zadań związków zawodowych, projekt nie podlega opiniowaniu przez reprezentatywne organizacje pracodawców i związki zawodowe.

PGL LP jako podmiot podległy i nadzorowany przez MKiŚ zgłosiło uwagi zarówno w toku uzgodnień wewnętrznych (jeszcze w 2025 r.) jak i w toku UKO w roku bieżącym (tabela opiniowania, poz.1)

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot

Zawodowe działające w PGL Lasy Państwowe. 7.

Pomijanie w tej kwestii Związków Zawodowych jest sprzeczne z Art. 19 ustawy o związkach zawodowych. Zapisy tego projektu ustawy (pomniejszenie przychodów PGL Lasy Państwowe) będą miały wpływ na warunki pracy i płacy naszych członków, i jako takie powinny być konsultowane z reprezentatywnymi organizacjami związkowymi Wziąwszy pod uwagę powyższe, w ocenie Międzyregionalnej Sekcji Pracowników Leśnictwa NSZZ „Solidarność” Regionu Świętokrzyskiego i Ziemi Radomskiej, dalsze procedowanie zmian ww. ustaw nie zasługuje na kontynuację.

Cała nowelizacja; Art. 1 Dochodowe użytkowanie lasów po art. 58b dodaje się art. 58c w ustęp 2 publicznych przez Lasy Państwowe brzmieniu: „1. Dyrektor Generalny powinno przekładać się na godne dokonuje corocznie wpłat na rzecz finansowanie ochrony przyrody. parków narodowych w łącznej Stowarzyszenie wskazuje, że środki te wysokości stanowiącej powinny trafić bezpośrednio (bez równowartość 5% przychodów pośrednictwa ze strony NFOŚiGW) do uzyskanych przez Lasy Państwowe polskich parków narodowych czyli ze sprzedaży drewna. instytucji zarządzających najcenniejszymi 2. Wysokość środków wypłacanych fragmentami rodzimej przyrody, które poszczególnym parkom narodowym jednak pozostają w stanie permanentnego określana jest na podstawie podziału niedofinansowania (wyjątek stanowi kwoty, o której mowa w ust. 1 przez Tatrzański Park Narodowy). liczbę ustanowionych parków Zamiast także naliczać środki od rozmiaru narodowych.”. pozyskanego drewna (i to na zasadzie progresywnej) stoimy na stanowisku, że korzystniejszym sposobem będzie dokonywanie corocznych odpisów w łącznej wysokości stanowiącej równowartość % przychodów uzyskanych

Uwaga nieuwzględniona.

Podmioty publiczne które mają być beneficjentami środków, to w większości podmioty funkcjonujące w systemie finansów publicznych. Nie ma prawnej możliwości bezpośredniego przekazywania im środków przez Lasy Państwowe.

Pozostałe uwagi („Zamiast także naliczać środki od rozmiaru pozyskanego drewna (i to na zasadzie progresywnej) stoimy na stanowisku, że korzystniejszym sposobem będzie dokonywanie corocznych odpisów w łącznej wysokości stanowiącej równowartość % przychodów uzyskanych przez Lasy Państwowe ze sprzedaży drewna”) dotyczą projektu w wersji z 2024 r. i są nieadekwatne do procedowanego projektu ustawy.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

Cała nowelizacja

przez Lasy Państwowe ze sprzedaży drewna. Taki mechanizm jest prosty i uniezależniony od interpretacji (obecnie nie wiadomo nawet czy projekt wskazuje na m3 grubizny netto czy brutto). Podobny mechanizm już funkcjonuje i dotyczy odpisu na Fundusz Drogowy. Należy zrezygnować także z uznaniowych wyłączeń, dotyczących drewna pozyskanego „z obszarów objętych działaniem siły wyższej”. Praktyka pokazuje, że jest to pojęcie bardzo szeroko interpretowane przez Lasy Państwowe.

Każdorazowo więc będzie to wymagać całej procedury sprawdzającej i dużego zaangażowania kadrowego po stronie Ministerstwa Klimatu i Środowiska, generując zbędne koszty.

Jak wskazano w opinii PROP nr 2024-12 zmienić art. 58 ust 3a punkt 1 Uwaga nieuwzględniona funkcjonujące zapisy promują poprzez skreślenie sformułowania dofinansowywanie parków narodowych z „realizowanej metodami gospodarki Poza zakresem regulacji Funduszu Leśnego na działania ochronne leśnej, dodać pkt 1a o brzmieniu „realizowane metodami gospodarki leśnej. „badania naukowe i ochronę Stoi to w jaskrawej sprzeczności z główną przyrody, z wyłączeniem działań ideą powoływania parków narodowych związanych z pozyskaniem drewna z czyli zachowaniu spontanicznych procesów ekosystemów leśnych. przyrodniczych kształtujących naturalną dynamikę ekosystemów leśnych. Należy poprawić przepisy, które de facto w zamian za dofinansowanie z Funduszu Leśnego wymuszają na parkach narodowych nieprawidłowe i szkodliwe przyrodniczo praktyki.

Projekt nowelizacji powinien być okazją nie po art. 58b dodaje się art. 58ab w Uwaga nieuwzględniona tylko do sprawiedliwego finansowania brzmieniu: „art. 58ab. 1. Zabroniona ochrony przyrody ze środków jest działalność Lasów Państwowych Poza zakresem regulacji wypracowanych przez Lasy Państwowe z wykraczająca poza zakres zarządu

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych użytkowania lasów publicznych, ale także powinien uniemożliwić wydatkowanie tych środków na cele niezwiązane z zarządem nad lasami.

lasami wynikający z art. 4 ust. 3 polegająca, w szczególności na: a) bezpośrednim lub pośrednim finansowaniu przez Lasu Państwowe projektów lub przedsięwzięć Decyzje i zarządzenia Dyrektora służących celom wykraczającym Generalnego Lasów Państwowych poza zadania określone ustawą, w wydawane są w oparciu o art. 33 ust. 3 pkt tym działań promocyjnych lub 3, 8 i art. 58 ust. 2 pkt 1 ustawy o lasach, wspierających na rzecz samorządów, jednak zadania Dyrektora Generalnego partii politycznych oraz osób Lasów Państwowych określone w tych fizycznych, prawnych lub jednostek przepisach traktowane są bardzo szeroko i organizacyjnych nieposiadających wykorzystywane do wydatkowania środków osobowości prawnej; b) na cele wykraczające poza te, do realizacji przekazywaniu środków funduszu których Lasy Państwowe zostały powołane. leśnego na cele wykraczające poza Jednocześnie w ustawie o lasach brakuje określone w art. 58.”. regulacji określających zakres i sposób oraz prowadzenia nadzoru nad Lasami art. 59 otrzymuje brzmienie: 24 „art.

Państwowymi, w tym w odniesieniu do

59. Rada Ministrów określi, w gospodarki finansowej. Społeczeństwo, w drodze rozporządzenia, szczegółowe tym organizacje społeczne, nie ma zasady gospodarki finansowej w zagwarantowanej ścieżki prawnej, po Lasach Państwowych, mając na zwalającej na zakwestionowanie budzących uwadze, że niedopuszczalne jest wątpliwości działań Lasów Państwowych. przekazywanie przez Lasy W efekcie mamy do czynienia z taką Państwowe środków na rzecz innych strukturą zarządzania finansami w Lasach podmiotów poza określonymi w Państwowych, w której przeważająca część ustawie przypadkami.” decyzji podejmowana jest na poziomie oraz wykreślenie w § 19 ust. 2 lit. wewnętrznych dokumentów Dyrektora pkt. 3 z rozporządzenia w sprawie Generalnego i dyrektorów regionalnych, a szczegółowych zasad gospodarki społeczeństwo obywatelskie nie ma finansowej w Państwowym narzędzi ich kwestionowania, pomimo że Gospodarstwie Leśnym Lasy lasy stanowią dobro publiczne.

Państwowe.

W dacie konsultacji publicznych znane są już ustalenia związane z audytem gospodarki finansowej Lasów Państwowych

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych za lata 2019-2023 r. Skala niegospodarności i marnotrawstwa jest uderzająca, ale nie wystarczy jedynie pociągnąć do odpowiedzialności za nadużycia, lecz trzeba uszczelnić obecne regulacje.

Polskie Towarzystwo Leśne

Należy ukrócić praktykę niekontrolowanego i uznaniowego przekazywania przez nadleśniczych części dodatniego wyniku finansowego wypracowanego przez zarządzane przez nich nadleśnictwa na cele niezwiązane z ich podstawową działalnością.

Zaproponowane w projekcie Ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy Prawo ochrony środowiska (projekt z dnia 30 stycznia 2026 r. Druk UD 108) zmiany zakładają obciążenie Państwowego Gospodarstwa Lasy Państwowe stałą daniną w wysokości 2% przychodu ze sprzedaży drewna, niezależnie od jego bieżącej kondycji finansowej, czy osiąganego zysku.

Założono, że z tego tytułu każdego roku Lasy Państwowe odprowadzać będą przeciętnie ok. 214-216 mln złotych.

Projektodawcy, w ocenie skutk6w regulacji (OSR) oraz w Uzasadnieniu do ww. projektu nie zakładają żadnych negatywnych skutków wprowadzanej regulacji, m.in. projekt nie będzie miał wpływu na ewentualną zmianę ceny drewna (ponieważ ewentualna fluktuacja ceny drewna spowodowana jest warunkami kształtującymi ceny na rynku drzewnym). Z tych tez względów projektowana zmiana ustawy nie będzie miała bezpośredniego wpływu na branżę drzewną, meblarską oraz

Uwagi nieuwzględnione Projekt nie ma wpływu na wielkość pozyskania i sprzedaży drewna przez PGL LP. W OSR zawarte zostały dane uwzględniające zarówno obecną sytuację PGL LP jak i przyszłe zdarzenia, które potencjalnie mogą wpłynąć na wielkość pozyskania drewna.

Ocenie w OSR podlegają długoterminowe skutki powszechnie obowiązujących regulacji prawnych, w tym ich skumulowane efekty: pozytywne oraz negatywne. OSR nie może jednak – wbrew przedstawionym sugestiom – uwzględniać tymczasowych zadań resortu realizowanych w ramach aktów wewnętrznych o charakterze zarządczym, nie normatywnym. Są one ograniczone czasowo i terytorialnie, podlegają stałemu monitoringowi i zawierają mechanizmy odstępstw, a ich celem jest jedynie zabezpieczenie wartości przyrodniczych lub społecznych do czasu wdrożenia docelowych rozwiązań legislacyjnych, których skutki zostaną poddane w przyszłości oddzielnej ocenie.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych papierniczą. Zmiany nie będą miały też istotnego wpływu na dzialalność podstawową PGL LP, nie zagrożą stabilności tego podmiotu, ani nie przyczynią się do naruszenia zasady samofinansowania PGL LP. W sytuacji spadku przychodów ze sprzedaży drewna, wartość wpłat dokonywanych do NFOŚiGW również będzie odpowiednio niższa.

Polskie Towarzystwo Leśne z niepokojem przyjmuje diagnozy (bardzo optymistyczne) zawarte w ocenie skutków regulacji (OSR) oraz w Uzasadnieniu, dotyczące możliwych konsekwencji wdrażanej regulacji. W naszej ocenie są one błędne. Zdaniem PTL istnieje realne ryzyko wystąpienia znaczących negatywnych skutków dla funkcjonowania Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, a w dalszej kolejności całego sektora leśno-drzewnego.

W ocenie skutków regulacji należy uwzględnić również efekt skumulowany proponowanej regulacji wraz z szeregiem inicjatyw realizowanych obecnie przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, w szczególności wskazać należy: trwającą obecnie ogólnopolską akcję wyznaczania starolasów, konsekwentne utrzymywanie moratorium na obszarze kilkudziesięciu tysięcy hektarów, intensywną akcję wyznaczania nowych rezerwat6w, propozycję objęcia 17% lasów (w zarządzie PGL LP) - tzw. lasów cennych przyrodniczo wzmocnioną ochroną, wyznaczanie lasów społecznych wokół jedenastu aglomeracji miejskich.

Większość przedstawionych uwag dotyczy opisu bieżących trudności branży drzewnej, zdarzeń niezwiązanych w żaden sposób z ustawą, jak również trwających procesów, których rezultat nie jest obecnie znany (jak np. pilotażowy proces wzmacniania funkcji społecznych lasów wokół wybranych dużych miast, tworzenie nowych rezerwatów przyrody, wyznaczanie starolasów).

Stabilność cen i dostępności surowca dla przemysłu drzewnego w Polsce zapewnia warunki gospodarcze niedostępne dla żadnej innej branży.

Średnie ceny surowca drzewnego są stabilne i przewidywalne, zgodne z trendem inflacyjnym.

Dowodzą temu dane wielokrotnie prezentowane publicznie w ostatnich miesiącach przez MKiŚ zarówno w mediach, jak i przy okazji spotkań z przedstawicielami branży leśno-drzewnej oraz resortu finansów i gospodarki w ramach udziału przedstawicieli MKiŚ i PGL LP w pracach Rady ds. Przemysłu Drzewnego i Meblarskiego.

Osiągnięto to przy stałym wzroście pozyskania drewna, do poziomu który należy utrzymać, jako wsparcie rodzimego przemysłu i którego przekroczenie byłoby sprzeczne z ideą zrównoważonej gospodarki leśnej.

W ciągu ostatnich dekad systematycznie wdrażano w PGL LP szereg rozwiązań pro-przyrodniczych, zgodnych z koncepcją leśnictwa bliższego naturze.

Działania te wiązały się ze znacznymi nakładami finansowymi lub zwiększonymi kosztami pozyskania drewna. Nie przeszkodziło to jednak w osiąganiu stabilnych i wysokich wyników finansowych PGL LP. Tworzenie nowych form ochrony, biogrup, znaczna redukcja rębni złożonych, certyfikacja FSC i tworzenie sieci powierzchni referencyjnych – te i inne działania

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych Niezależnie od oceny powyższych działań należy stwierdzić, że ich nieuchronnym skutkiem będzie znaczące ograniczenie podaży drewna, w szczególnosci wielkowymiarowego drewna liściastego.

Już w tej chwili zaznaczający się deficyt surowca drzewnego skutkuje wzrostem jego ceny, a branża drzewna odnotowuje bardzo znaczący spadek produkcji oraz rentowności. Niewątpliwie problem ten będzie się pogłębiał, wskutek postępującego ograniczania gospodarki leśnej na kolejnych obszarach. Wiarygodne rozpoznanie faktycznych konsekwencji gospodarczych, społecznych, a także przyrodniczych możliwe będzie dopiero po zakończeniu realizacji ww. inicjatyw (po ich pełnym praktycznym wdrożeniu). W związku z powyższym wprowadzanie na tym etapie (w sytuacji niedookreślonych warunków ekonomicznych przyszłego funkcjonowania PGL LP) kolejnego istotnego obciążenia finansowego dla PGL LP należy ocenić jako wysoce ryzykowne, ponieważ może ono zainicjować wystąpienie szeregu niebezpiecznych zjawisk zagrażających dalszemu funkcjonowaniu Lasów Państwowych oraz prowadzących do załamania sektora leśno-drzewnego.

W szczególności zagrożona będzie samowystarczalność finansowa Lasów Państwowych, z której wynika obowiązek osiągania nadwyżki przychodów nad ponoszonymi kosztami. Przedmiotowa danina w połączeniu z postępującymi ww. ograniczeniami możliwości prowadzenia zrównoważonej gospodarki leśnej finalnie

nie miały wpływu ani na ceny, ani sytuację finansową PGL LP. Analiza danych historycznych, w tym okresów stagnacji gospodarczej, nie pozwala zatem przyjąć hipotezy o jakimkolwiek zagrożeniu dla bezpieczeństwa organizacyjnego PGL LP, jak również cen i dostępności surowca.

Wynika to z faktu, że równoważenie funkcji przyrodniczych, społecznych i przyrodniczych zbiega się ze stałym zwiększaniem kompetencji pracowników PGL LP, optymalizacją procesów, wdrażaniem nowoczesnych technologii, mechanizacją, informatyzacją itd. Dodatkowo, zaplanowane działania związane ze wzmacnianiem funkcji przyrodniczych i społecznych lasów będą co najmniej równoważone przez gwałtownie rosnącą liczbę drzewostanów w wieku rębnym pochodzących z nasadzeń powojennych, jak również przyspieszenie przebudowy części drzewostanów, szczególnie monokultur degradujących siedliska.

OSR opiera się na wieloletnich średnich danych, nie na krótkookresowych trendach gospodarczych, które mają wpływ zarówno na sytuację przedsiębiorstw sektora drzewnego, jak i wyniki

PGL LP.

Wskazane nakłady PGL LP na ochronę przyrody to, jak określono w uwagach, również jedynie „wiarygodne szacunki” które nie znajdują pokrycia w bezpośrednich danych finansowych systemów księgowego PGL LP. Bez wątpienia działalność PGL LP w pewnej mierze przyczynia się także do ochrony zasobów przyrodniczych, ale wynika to m.in. z faktu istniejących w tym zakresie zobowiązań ustawowych (art. 7 uol) oraz gospodarowania na majątku Skarbu Państwa.

„Podzielenie się” wypracowanym przychodem ze

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych doprowadzi do tego, ze Lasy Państwowe staną się deficytowe. Obecnie, głównie ze względu na pełnienie licznych funkcji pozaprodukcyjnych (usługi regulacyjne, rekreacyjne, ochrona walorów przyrodniczych) ponad połowa nadleśnictw jest deficytowa, są one dotowane dopłatami z funduszu leśnego, który zasilają pozostałe nadleśnictwa (dochodowe). Obecną kruchą równowagę łatwo zburzyć nieodpowiedzialnymi, nie popartymi rzetelną analizą ryzyka wystąpienia negatywnych skutków, zmianami w Ustawie o lasach, takim przykładem są zmiany proponowane w przedmiotowej nowelizacji oznaczonej symbolem UD108.

Potencjalne straty, także przyrodnicze, mogą być drastyczne.

Obecnie przytłaczającą większość istniejących w Polsce form ochrony przyrody znajduje się na obszarach leśnych zarządzanych przez Lasy Państwowe, np. rezerwaty (85% na gruntach LP), parki krajobrazowe (88 % lasów w granicach PK stanowią grunty zarządzane przez LP), obszary Natura 2000 (ekosystemy leśne w Naturze 2000 zajmują 3,3 mln ha, w tym ogromna większość, bo aż 87,5% znajduje się na gruntach zarządzanych przez LP), użytki ekologiczne (w zarządzie LP zewidencjonowano 8253 użytków ekologicznych o pow. 30 442 ha, co stanowi 99 % użytków ekologicznych w Polsce), ochrona strefowa (w Polsce funkcjonuje średnio 3989 stref z tego 3893 - 97,6% zlokalizowanych jest na gruntach zarządzanych przez LP), na gruntach PGL

sprzedaży drewna z podmiotami ochrony przyrody pozwoli uzyskać efekt synergii i wzmocnić krajowy system, bez uszczerbku dla realizacji innych zadań ustawowych PGL LP.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych

Forum Związków Zawodowych

LP ustanowiono zaewidencjonowano 11 314 pomnik6w przyrody, co stanowi jedną trzecią wszystkich pomników przyrody w Polsce.

Należy podkreślić, że Lasy Państwowe już teraz ponoszą ogromne koszty ochrony rodzimej przyrody (ochrona gatunkowa, ochrona siedlisk przyrodniczych, ochrona krajobrazowa, szeroko definiowana ochrona różnorodności biologicznej, ochrona przed pożarami, chorobami, szkodnikami, przed kradzieżami, kłusownictwem, ochrona zasobów genowych polskiej fauny i flory).

Wiarygodne szacunki wskazują, że roczny wkład Lasów Państwowych w ochronę polskiej przyrody wynosi ok. 1 miliarda złotych.

Upadek finansowy Lasów Państwowych oznaczał będzie również załamanie się obecnego systemu ochrony przyrody w Polsce.

Uwzględniając powyższą argumentację Polskie Towarzystwo Leśne negatywnie opiniuje propozycję obciążenia Lasów Państwowych dodatkową daniną, w postaci 2% przychodu ze sprzedaży drewna na rzecz instytucji państwowych ustawowo odpowiedzialnych za ochronę przyrody w Polsce.

Z niepokojem przyjęłam informację, iż projekt ten nie został dotychczas skierowany do Rady Dialogu Społecznego (dalej: „RDS”) celem umożliwienia reprezentatywnym partnerom społecznym wyrażenia opinii.

Informuję, iż w dniu 10 lutego br., niezwłocznie po powzięciu informacji o

Uwaga nieuwzględniona Projekt ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (UD108) przewiduje przekierowywanie do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) części środków finansowych z Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych procedowaniu projektu, Forum Związków Zawodowych zwróciło się do Biura RDS z zapytaniem, czy rzeczony dokument został przekazany do Rady przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. W odpowiedzi udzielonej tego samego dnia, Biuro RDS poinformowało, iż projekt ten oficjalnie nie wpłynął do konsultacji w ramach Rady.

Brak skierowania projektu UD108 do RDS stanowi rażące naruszenie zasad dialogu społecznego oraz złamanie przepisów ustawy o RDS, w szczególności art. 5 ust. 1–4 ustawy, która nakłada na członków Rady Ministrów obligatoryjny obowiązek kierowania projektów aktów prawnych w sprawach społeczno-gospodarczych do opinii strony pracowników i pracodawców.

Projekt UD108 w sposób oczywisty dotyczy tych kwestii, wprowadzając zmiany o fundamentalnym znaczeniu dla sektora leśnego i polskiej gospodarki. Zakłada on m.in. wprowadzenie obowiązkowych, kwartalnych wpłat z Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (dalej: „PGL LP”) na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w wysokości 2% przychodów ze sprzedaży drewna, co uderza w ustawową zasadę samodzielności finansowej i samofinansowania się PGL LP.

Co więcej, rozwiązanie to nie uwzględnia zmiennej koniunktury na rynku drzewnym ani rosnących kosztów adaptacji lasów do zmian klimatu, co grozi osłabieniem funkcji wyrównawczej Funduszu Leśnego oraz ograniczeniem zdolności jednostek do reagowania na klęski żywiołowe.

Państwowe (PGL LP) w wysokości uzależnionej od przychodu ze sprzedaży drewna uzyskanego w danym roku kalendarzowym i utworzenie zobowiązania wieloletniego w NFOŚiGW dedykowanego finansowaniu działań z zakresu ochrony przyrody.

Jak zostało zaznaczone w Ocenie Skutków Regulacji (OSR) projektu ustawy, projekt nie dotyczy spraw, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2026 r. poz. 836), dlatego nie podlega opiniowaniu przez Radę Dialogu Społecznego. Projekt nie będzie miał bowiem co do zasady wpływu na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym na funkcjonowanie przedsiębiorców. W szczególności projektowana regulacja nie będzie oddziaływać na branżę drzewną, meblarską oraz papierniczą. Istotą projektowanej ustawy jest wprowadzenie mechanizmu przepływu finansowego między PGL LP i NFOŚiGW, co pozostaje bez wpływu na ogólną sytuację społeczno-gospodarczą kraju.

Odnośnie do zarzutu dot. uchybień proceduralnych:

Zgodnie z § 40 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2026 r. poz. 404) organ wnioskujący, kierując projekt dokumentu rządowego do uzgodnień, konsultacji publicznych lub opiniowania, wskazuje termin do zajęcia stanowiska. W przypadku projektu ustawy szczegółowego uzasadnienia wymaga wyznaczenie terminu do zajęcia stanowiska krótszego niż 21 dni od udostępnienia tego projektu. Takie uzasadnienie zostało zamieszczone przez Ministerstwo Klimatu i

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych Wobec istotnej wagi projektowanych zmian, wyznaczony przez Ministerstwo zaledwie siedmiodniowy termin na konsultacje tak złożonego i fundamentalnego dokumentu uznaję za absolutnie niewystarczający.

Jednocześnie, wyrażam głębokie rozczarowanie faktem, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie zwróciło się bezpośrednio o opinię do Związku Leśników Polskich w Rzeczypospolitej Polskiej — największej, reprezentatywnej, zrzeszającej ponad 12 tysięcy członków organizacji związkowej w PGL Lasy Państwowe. Pominięcie tak istotnego, reprezentatywnego partnera społecznego przy zmianach mających kluczowe znaczenie dla przyszłości przedsiębiorstwa i warunków pracy leśników jest działaniem niezrozumiałym.

W związku z powyższym, proszę o pilne udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Kiedy Ministerstwo zamierza formalnie skierować projekt UD108 do konsultacji w ramach Rady Dialogu Społecznego?

2. Czy w związku z dotychczasowymi uchybieniami proceduralnymi, proces konsultacyjny zostanie odpowiednio wydłużony, aby zapewnić realny udział partnerów społecznych?

3. Z jakich przyczyn merytorycznych przyjęto zaledwie siedmiodniowy termin na konsultacje projektu o tak szerokim wpływie na sektor finansów publicznych i gospodarkę?

Środowiska zarówno w piśmie przewodnim, kierującym projekt do konsultacji w dniu 2 lutego br., jak i w OSR projektu ustawy. Jest nim fakt, że projekt był już wcześniej dwukrotnie kierowany do konsultacji: w dniu 17 stycznia oraz 23 maja 2025 r., a przekazanie projektu do konsultacji w dniu 2 lutego br. stanowiło jedynie ponowienie tego etapu rządowego procesu legislacyjnego wobec wprowadzenia zmiany dotyczącej listy beneficjentów, co pozostaje bez wpływu na zasadniczy cel i kształt regulacji.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

- tabela uwag z konsultacji publicznych Konstatując, Forum Związków Zawodowych oczekuje niezwłocznego podjęcia działań naprawczych mających na celu przywrócenie ustawowych ram trójstronnego dialogu społecznego w procesie legislacyjnym dotyczącym polskiego leśnictwa i ochrony przyrody, jak i wszelkich innych istotnych projektów o charakterze społeczno-gospodarczym, gdzie głos strony pracowniczej jest ustawowo gwarantowany i merytorycznie niezbędny.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów)

– tabela uwag z opiniowania Lp .

Podmiot wnoszący uwagę Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych

Jednostka Treść uwagi redakcyjna, do której wnoszona jest uwaga1)

Art. 1 Realizacja obowiązku dokonywania opłaty powinna odbywać się w sposób uwzględniający sytuację finansową LP, tak aby nie doprowadzić do sytuacji, w której wniesienie opłaty przekroczy możliwości płatnicze Lasów Państwowych, w szczególności możliwość wyrównania niedoborów w nadleśnictwach, z wykorzystaniem środków funduszu leśnego. Prowadzić to może do sytuacji, w której zagrożona będzie możliwość samofinansowania się Lasów.

Propozycja brzmienia przepisu

Stanowisko projektodawcy do wniesionej uwagi

Art. 1. W ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2025 r. poz. 567 i 1795) po art. 58b dodaje się art. 58c w brzmieniu:

„Art. 58c. 1. Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych dokonuje kwartalnych wpłat na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w przypadku, gdy przychody uzyskane ze sprzedaży drewna w nadleśnictwach, będą wyższe, a co najmniej równe kosztom działalności administracyjnej i podstawowej w nadleśnictwach.

2. Wysokość wpłaty za dany kwartał stanowi równowartość 2% przychodów uzyskanych za ten kwartał przez Lasy Państwowe ze sprzedaży drewna w nadleśnictwach.

3. Wpłaty za dany kwartał dokonuje się w terminie do 30. dnia pierwszego miesiąca następującego po tym kwartale.”.

Analiza wyniku finansowego LP oraz dodatkowych, szczegółowych danych finansowych wskazuje na istniejący istotny potencjał w zakresie redukcji kosztów PGL LP, co przy zachowaniu stabilności przychodów ze sprzedaży drewna pozwoli na skuteczne i bezpieczne realizowanie projektowanego zobowiązania, bez ryzyka zagrożenia stabilności finansowej Lasów Państwowych.

Kwestia ta będzie przedmiotem

W przypadku aktu nowelizującego należy wskazać jednostkę redakcyjną projektu oraz jednostkę redakcyjną zmienianego aktu prawnego.

Lp .

Podmiot wnoszący uwagę

Karkonoski Park Narodowy z siedzibą w Jeleniej Górze

Jednostka redakcyjna, do której wnoszona jest uwaga1)

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j.

Dz. U. z 2025 r. poz. 647 z późn. zm.).

Art. 400a ust 1

Treść uwagi

Rozszerzenie katalogu działań z ustawy Prawo ochrony środowiska wspieranych finansowo w ramach działalności parków narodowych ze środków redystrybuowanych przez NFOŚIGW o art. 400a ust 1 pkt 5.

Parki Narodowe w katalogu działań ochronnych mają przypisane działania w zakresie realizacji zadań modernizacyjnych i inwestycyjnych służących ochronie środowiska i gospodarce wodnej, w tym dotyczących instalacji lub urządzeń ochrony przeciwpowodziowej i obiektów małej retencji wodnej, zaopatrzenia ludności w wodę, odprowadzania i oczyszczania ścieków oraz instalacji i urządzeń służących ponownemu wykorzystaniu wód. Na realizację tych działań potrzebują zabezpieczenia środków finansowych. Przykładami takich potrzeb są regulacja gospodarki wodno-kanalizacyjnej w obiektach administrowanych przez Parki Narodowe, w obiektach zlokalizowanych na obszarach parków narodowych. Utrzymanie i odbudowa urządzeń służących gospodarowaniu wodami na terenach

Propozycja brzmienia przepisu

art. 400a ust. 1 pkt 5 pkt 19, 19a, 27– 30, 32, 36, 38 i 39, realizowanych przez parki narodowe oraz województwa na rzecz parków krajobrazowych lub zespołów parków krajobrazowych;

Stanowisko projektodawcy do wniesionej uwagi

stałego monitoringu ze strony podmiotu nadzorującego (MKiŚ).

Uwaga nieuwzględniona Zadania z zakresu inwestycji służących ochronie środowiska i gospodarce wodnej, w tym dotyczących instalacji lub urządzeń ochrony przeciwpowodziowej i obiektów małej retencji wodnej, zaopatrzenia ludności w wodę, odprowadzania i oczyszczania ścieków oraz instalacji i urządzeń służących ponownemu wykorzystaniu wód wykraczają poza zakres działań, służących stricte ochronie przyrody.

W odniesieniu do możliwości wspófinansowania projektów: również w zakresie funduszy unijnych posiadają dedykowane, odrębne instrumenty od tych, przeznaczonych na prowadzenie działań z zakresu ochrony przyrody i bioróżnorodności.

Lp .

Podmiot wnoszący uwagę

NFOŚiGW

Jednostka redakcyjna, do której wnoszona jest uwaga1)

Wariant I Wprowadzenie do wyliczenia w art. 401c ust. 8a ustawy – Prawo ochrony środowiska (art. 2 pkt 2 projektu)

Wariant II

Art. 401c ust. 1 oraz wprowadzenie do wyliczenia w art. 401c ust. 8a ustawy – Prawo ochrony środowiska

Treść uwagi

parków narodowych, w tym ochronie przeciwpowodziowej, małej retencji, ponownemu wykorzystaniu wód.

Zabezpieczenie możliwości ubiegania się o dofinansowanie realizowania zabiegów ochronnych przez parki narodowe w zakresie w/w zadań umożliwi wypełnianie zapisów planów ochrony parków narodowych, realizacje polityk i strategii gospodarowania wodami, zwiększania odporności na zmiany klimatu w obszarach administrowanych przez PN.

1. W projektowanym art. 401c ust. 8a ustawy Poś konieczne jest zwiększenie obniżonego na tym etapie prac poziomu 0,2 % kosztów ponoszonych przez NFOŚiGW w związku z obsługą nowego zobowiązania wieloletniego do poziomu pierwotnie zakładanego, który wynosił 1 %.

2. NFOŚiGW zauważa, że ustalony w trakcie wcześniejszych prac nad projektem poziom 1% był rozwiązaniem kompromisowym (wobec proponowanego wcześniej poziomu 2%), który wskazywał, że obsługa nowych zadań przez NFOŚiGW będzie realizowana w

Propozycja brzmienia przepisu

Stanowisko projektodawcy do wniesionej uwagi

Wariant I

Art. 401c „8a. Środki Narodowego Funduszu w wysokości nie mniejszej niż kwota przychodów, o których mowa w art. 401 ust. 7 pkt 21, po pomniejszeniu o koszty obsługi tych przychodów, jednak nie więcej niż o 1% kwoty tych przychodów, przeznacza się na finansowanie przedsięwzięć, zadań i działań, o których mowa w:”.

Uwaga nieuwzględniona Przeznaczanie części środków z zobowiązania wieloletniego pozwolenia zintegrowane na pokrywanie kosztów obsługi przychodów, o których mowa w art. 401 ust. 7 pkt 21 ustawy Poś, nie jest możliwe. Nie można się zgodzić na zaproponowane brzmienie art. 401c ust. 1, gdyż przepis ten: 1) byłby niespójny z pozostałymi przepisami art. 401c (koszty obsługi określonych przychodów są pokrywane z tych przychodów, a nie z innych środków NFOŚiGW), 2) w świetle art. 8a projektowanej ustawy, oznaczałby ryzyko wystąpienia podwójnego

Wariant II

Art. 401c „1. Środki Narodowego Funduszu w wysokości nie mniejszej niż kwota przychodów, o których mowa w art. 401 ust. 7 pkt 1, po pomniejszeniu o

Lp .

Podmiot wnoszący uwagę

Jednostka redakcyjna, do której wnoszona jest uwaga1) (art. 2 pkt 2 projektu)

Pkt 6 OSR „Dodatkowe informacje …”

Treść uwagi

Propozycja brzmienia przepisu

sposób oszczędny, również z częściowym wykorzystaniem obecnych zasobów kadrowych, i pozwoli na prawidłową obsługę wszystkich zadań wprowadzanych projektowaną ustawą.

3. Należy podkreślić, że w projektowanej ustawie oraz OSR nie wskazano przesłanek uzasadniających obniżenie aż 5krotnie rocznego kosztu obsługi przez NFOŚiGW zadań w 2026 r. i w latach następnych, a także nie wykazano, w jaki sposób taki poziom kosztów zapewni NFOŚiGW efektywne i skuteczne realizowanie nowych zadań wprowadzanych projektowaną ustawą.

4. W projektowanym OSR nie ma żadnych możliwych do zweryfikowania danych na temat ukształtowania kosztów obsługi w stałej wysokości 452 tys. zł i jaki był powód nieuwzględniania w projekcie wytycznych Ministra Finansów do stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych

koszty obsługi tych przychodów, przeznacza się na:

1) finansowanie zadań ministra właściwego do spraw klimatu, o których mowa w art. 206 i 212; 2) pokrycie kosztów obsługi przychodów, o których mowa w art. 401 ust. 7 pkt 21.”.

„8a. Środki Narodowego Funduszu w wysokości nie mniejszej niż kwota przychodów, o których mowa w art. 401 ust. 7 pkt 21, po pomniejszeniu o koszty obsługi tych przychodów, jednak nie więcej niż o 0,2% kwoty tych przychodów, przeznacza się na finansowanie przedsięwzięć, zadań i działań, o których mowa w:”.

W pkt 6 OSR proponuje się zastąpić dwa akapity w brzmieniu:

„Przychód NFOŚiGW z tytułu wpłat pochodzących ze środków PGL LP, przeznaczony na realizację zadań określonych w projekcie ustawy, będzie pomniejszony o koszty obsługi tych przychodów, jednak nie więcej niż 0,2 %. Maksymalny roczny koszt obsługi szacowany na rok 2026 wyniesie 452 tys. zł. Aktualnie szacuje się, że w 2026 r. koszt ten obejmie w

Stanowisko projektodawcy do wniesionej uwagi

finansowana kosztów przychodów z LP.

obsługi

Zgodnie ze stanowiskiem MF przekazanym na wcześniejszym etapie procedowania niniejszego projektu finansowanie obsługi przychodów, o których mowa w art. 401 ust. 7 pkt 21 ustawy Poś, nie może obejmować finansowania nowych etatów.

Zakłada się, że środki przekazywane przez LP w ramach projektowanego zobowiązania ustawowego będą obsługiwane przy wykorzystaniu odrębnego trybu i przy minimalnym zaangażowaniu proceduralnym, pozwalającym na minimalizowanie ryzyka nieprawidłowości, ale niegenerującym dodatkowych obciążeń dla systemu (tak instytucji, jak i beneficjentów). Należy przy tym zauważyć, że beneficjenci środków w ramach projektowanej regulacji to podmioty z sektora administracji (rządowej i samorządowej), na co dzień funkcjonujące w reżimie finansów publicznych (jako jsfp lub odbiorcy środków publicznych).

Lp .

Podmiot wnoszący uwagę

Jednostka redakcyjna, do której wnoszona jest uwaga1)

Treść uwagi

Propozycja brzmienia przepisu

Stanowisko projektodawcy do wniesionej uwagi

ustaw, które nakazują m.in. uwzględnianie zmiany wartości pieniądza w czasie.

5. Z uwagi na konieczność zapewnienia finansowania w sposób ciągły kosztów obsługi ponoszonych przez NFOŚiGW w ramach zobowiązania wieloletniego, niezbędne jest zwiększenie poziomu tych kosztów w stosunku do poziomu określonego w projekcie w celu pełnej realizacji nowych zadań, które będą dotyczyć zadań komórki ekologicznej w zakresie: − programowania systemu wsparcia (m.in. przygotowanie nowych programów priorytetowych, dokumentacji naboru, w tym regulaminu naboru, wzorów wniosków, szkoleń dla potencjalnych beneficjentów), − ogłaszania i przeprowadzania naborów (rozpatrywanie wniosków o dofinansowanie, zawieranie umów), − udzielania i rozliczania wsparcia (ocena wniosków o płatność, monitorowanie

szczególności koszty usług obcych nabywanych wyłącznie na potrzeby obsługi ww. zadań (w szczególności usługi informatyczne, w tym związane z budową i utrzymaniem dedykowanej aplikacji dla obsługi wniosków o dofinansowanie i umów zawartych z beneficjentami, działania informacyjno-promocyjne, w tym szkolenia dla wnioskodawców/beneficjentów, inne usługi, w tym doradcze), a także koszty podróży służbowych oraz koszty ogólne NFOŚiGW (pośrednie).

Przepisy przewidujące pomniejszenie przychodów uzyskiwanych przez NFOŚiGW z tytułu kosztów obsługi tych przychodów funkcjonują w ustawie – Prawo ochrony środowiska przy innych zobowiązaniach wieloletnich, wskazanych w art. 401c tej ustawy.

Należy także zwrócić uwagę, że koordynacja projektów finansowanych ze środków krajowych wiąże się z koniecznością zapewnienia odpowiedniego poziomu obsługi przez

NFOŚIGW.

Zakładając brak zwiększenia poziomu aktualnego zatrudnienia, pewna pula środków (w wysokości nie większej niż 0,2% wpłat PGL LP) zostanie skierowana do

MKiŚ deklaruje zaangażowanie i wsparcie dla NFOŚiGW na etapie ustalania optymalnego i zakładającego minimum obciążeń sposobu obsługi środków w ramach dedykowanego programu priorytetowego.

Lp .

Podmiot wnoszący uwagę

Jednostka redakcyjna, do której wnoszona jest uwaga1)

Treść uwagi

Propozycja brzmienia przepisu

osiąganych efektów rzeczowych i ekologicznych, dokonywanie rozliczeń).

6. Należy również zauważyć, że w każdym procesie udzielanego dofinansowania konieczne jest zaangażowanie komórek horyzontalnych niezbędnych do realizacji obsługi naborów i udzielanego dofinansowania, w tym: przeprowadzania analiz finansowych, badania dopuszczalności pomocy publicznej, ustanawiania zabezpieczeń, weryfikacji rozliczeń, obsługi finansowoksięgowej dofinansowania, przeprowadzanie dedykowanych kontroli, dochodzenie zwrotów środków podlegających zwrotowi, obsługi prawnej.

7. W ocenie NFOŚiGW jeżeli w projekcie nie odwołano się do zasady ogólnej, przyjętej dla zobowiązań wieloletnich wskazanych w art. 401c ust. 1-5 i 8-9b ustawy Poś, tj. pomniejszania kosztów obsługi przychodów bez wskazania konkretnego udziału procentowego, to określenie

finansowania obsługi zadań wynikających z projektu ustawy.”

Dwoma akapitami w następującym brzmieniu:

Wariant I „Przychód NFOŚiGW z tytułu wpłat pochodzących ze środków PGL LP, przeznaczony na realizację zadań określonych w projekcie ustawy, będzie pomniejszony o koszty obsługi tych przychodów, jednak nie więcej niż 1%. W ramach tych środków zostanie sfinansowane zatrudnienie pracowników w wymiarze maksymalnie 8 etatów (pracownicy komórek ekologicznych zajmujący się obsługą wniosków i umów o dofinansowanie), a także nastąpi sfinansowanie kosztów usług obcych nabywanych wyłącznie na potrzeby obsługi zadań (w tym usługi informatyczne, działania informacyjno-promocyjne), kosztów podróży służbowych (w tym kontroli) oraz kosztów ogólnych NFOŚiGW (pośrednich), ustalanych wg stawki zryczałtowanej w wysokości 20% kosztów osobowych.

Przepisy przewidujące pomniejszenie przychodów uzyskiwanych przez NFOŚiGW z tytułu kosztów obsługi

Stanowisko projektodawcy do wniesionej uwagi

Lp .

Podmiot wnoszący uwagę

Jednostka redakcyjna, do której wnoszona jest uwaga1)

Treść uwagi

Propozycja brzmienia przepisu

konkretnego poziomu tych kosztów musi być oparte na wskazanej pracochłonności poszczególnych procesów realizowanych przez NFOŚiGW, związanego z udzielaniem i rozliczaniem dofinansowania ze środków NFOŚiGW.

W przypadku braku zgody na takie działanie, konieczne jest wskazanie nowego źródła pokrycia kosztów obsługi przychodów, o których mowa w art. 401 ust. 7 pkt 21 ustawy Poś, lub dodanie nowego celu w art. 401c ust. 1 ustawy Poś (określającego zobowiązanie wieloletnie „pozwolenia zintegrowane”, którego środki są przeznaczane na finansowanie przez ministra właściwego do spraw klimatu, zadań o których mowa w art. 206 i 212 ustawy Poś) dla możliwości pokrywania kosztów obsługi przychodów, o których mowa w art. 401 ust. 7 pkt 21 ustawy Poś.

tych przychodów funkcjonują w ustawie – Prawo ochrony środowiska przy innych zobowiązaniach wieloletnich, wskazanych w art. 401c tej ustawy.”.

Wariant II „Przychód NFOŚiGW z tytułu wpłat pochodzących ze środków PGL LP, przeznaczony na realizację zadań określonych w projekcie ustawy, będzie pomniejszony o koszty obsługi tych przychodów, jednak nie więcej niż 0,2%. Koszty obsługi przychodów uzupełniająco będą mogły być pokrywane również ze środków zobowiązania wieloletniego „pozwolenia zintegrowane”.

W ramach tych środków pochodzących z dwóch źródeł zostanie sfinansowane zatrudnienie pracowników w wymiarze maksymalnie 8 etatów (pracownicy komórek ekologicznych zajmujący się obsługą wniosków i umów o dofinansowanie), a także nastąpi sfinansowanie kosztów usług obcych nabywanych wyłącznie na potrzeby obsługi zadań (w tym usługi informatyczne, działania informacyjno-promocyjne), kosztów

Stanowisko projektodawcy do wniesionej uwagi

Lp .

Podmiot wnoszący uwagę

Jednostka redakcyjna, do której wnoszona jest uwaga1)

Treść uwagi

Propozycja brzmienia przepisu

Stanowisko projektodawcy do wniesionej uwagi

podróży służbowych (w tym kontroli) oraz kosztów ogólnych NFOŚiGW (pośrednich), ustalanych wg stawki zryczałtowanej w wysokości 20% kosztów osobowych.

Państwowa Rada Ochrony Przyrody

1. Państwowa Rada Ochrony Przyrody wyraziła już zdanie w sprawie proponowanych rozwiązań w opinii PROP/2025-08 z 6 lutego 2025 r. i potwierdziła ją (w stosunku do drugiej wersji projektu ustawy) pismem PROP/PREZ/2025-09 z 28 maja 2025 r. Tezy tej opinii są nadal aktualne, w szczególności podtrzymujemy te rekomendacje, które nie zostały dotychczas uwzględnione.

2. Zwracamy uwagę na potrzebę ustawowego zagwarantowania, że uzyskane środki będą rzeczywiście wykorzystane wyłącznie na ochronę przyrody. W tym kontekście, biorąc także pod uwagę doświadczenia z

Uwaga częściowo uwzględniona.

Ad 1 i 2.

Projektodawca podziela stanowisko PROP że uzyskane środki powinny być wykorzystane wyłącznie na ochronę przyrody i w taki sposób został skonstruowany projekt ustawy.

Przychylamy się do stanowiska PROP w odniesieniu do usunięcia z projektu możliwości finansowania działań w ramach pkt 36) nabywanie, utrzymanie, obsługę i zabezpieczenie specjalistycznego sprzętu i urządzeń technicznych Postulaty dalszego zawężenia lub doprecyzowania katalogu finansowanych zadań nie mogą zostać

Lp .

Podmiot wnoszący uwagę

Jednostka redakcyjna, do której wnoszona jest uwaga1)

Treść uwagi

funkcjonowaniem NFOŚiGW w przeszłości, ponownie akcentujemy, że nie powinno być możliwości przeznaczania ich na cele określone w art. 400a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska:

a) pkt 19 (przeciwdziałanie klęskom żywiołowym i likwidowanie ich skutków),

b) pkt 30 (zwiększanie lesistości kraju i ochrona lasu; zapobieganie szkodom w lasach i likwidacja szkód),

c) pkt 36 (nabywanie, utrzymanie, obsługę i zabezpieczenie specjalistycznego sprzętu i urządzeń technicznych).

Głębsze i bardziej szczegółowe propozycje, na co powinny, a na co nie powinny być kierowane środki, przedstawiliśmy w poprzedniej opinii.

3. W art. 4 projektu określono „maksymalny limit wydatków” na kolejne lata w wysokości dokładnie równej prognozie wydatków bazującej na sytuacji ekonomicznej z 2024 r., zakładając czteroletni okres potrzebny NFOŚiGW na pełne wykorzystywanie otrzymanych środków.

Logika nakazywałaby określenie „maksymalnego limitu” w taki sposób, by nie paraliżował on funkcjonowania rozwiązań

Propozycja brzmienia przepisu

Stanowisko projektodawcy do wniesionej uwagi

uwzględnione.

W ocenie projektodawcy obecne brzmienie przepisów, w szczególności odnoszących się do wyłączenia finansowania działań, których bezpośrednim celem jest gospodarcze wykorzystanie pozyskanego drewna, zapewnia wystarczające ukierunkowanie środków na realizację celów przyrodniczych.

Należy przy tym zauważyć, że skuteczna realizacja celów ochronnych w określonych przypadkach nie może zostać osiągnięta na obszarze objętym stanem klęski żywiołowej (pkt 19) lub w lesie objętym ochroną, a zagrożonym wystąpieniem istotnej szkody biotycznej lub abiotycznej (pkt 30, zatem przewidzenie możliwości finansowania - w ściśle uzasadnionych sytuacjach - działań również w tym zakresie wydaje się w pełni uzasadnione.

Lp .

Podmiot wnoszący uwagę

Jednostka redakcyjna, do której wnoszona jest uwaga1)

Treść uwagi

wprowadzanych ustawą np. w przypadku wzrostu ceny drewna lub wykorzystania środków na projekty o krótszym lub dłuższym okresie realizacji – tj. z marginesem na takie sytuacje, np. na poziomie 150–200% najbardziej prawdopodobnego scenariusza finansowego. Projekty dotyczące ochrony przyrody cechują się sezonową, uwarunkowaną fenologicznie zmiennością wydatków

– zatem zbędny i szkodliwy wydaje się mechanizm zaproponowany w ust. 3. 5

Państwowa UD 108 Wskazane jest dopracowanie Rada Ochrony uzasadnienie uzasadnienia projektu, w Środowiska szczególności ograniczenie powtórzeń względem OSR oraz powtórzeń tezy głównej. Konieczna wydaje się także korekta językowa.

UD 108 projekt Wskazuje się, że zaproponowany

Art. 2) 2) 20 zapis wyłączający przedsięwzięcia służące pozyskiwaniu drewna nie adresuje ryzyka finansowania innych wydatków nieuzasadnionych lub niewystarczająco uzasadnionych ze środków udostępnianych przez regulację.

Propozycja brzmienia przepisu

Stanowisko projektodawcy do wniesionej uwagi

dedykowanego programu i będą podlegały weryfikacji przed udzieleniem dofinansowania.

Ad 3 Maksymalny limit wydatków w kolejnych latach został określony na poziomie wynikającym z prognoz pozyskania i sprzedaży drewna w Lasach Państwowych a z drugiej strony- w oparciu o wieloletnie doświadczenia NFOŚiGW w obsłudze projektów i beneficjentów (w tym: relacji pomiędzy poziomem kontraktacji a realnym wydatkowaniem środków w ramach zobowiązań wieloletnich).

Zasadne wydaje się skrócenie Uwaga częściowo uwzględniona uzasadnienia oraz przeprowadzenie Dokonano ponownej weryfikacji i kontroli redakcyjno-językowej. naniesiono korekty na projekt uzasadnienia i OSR … z wyłączeniem przedsięwzięć, działań i zadań, które nie pozostają w bezpośrednim i uzasadnionym związku z realizacją celu głównego i priorytetowego, jakim jest ochrona przyrody i krajobrazu, ani nie przyczyniają się do jego długofalowego osiągnięcia.

Uwaga nieuwzględniona Możliwość finansowania działań w ramach projektowanego mechanizmu została ograniczona do wybranych aspektów dotyczących ochrony przyrody i krajobrazu, wskazanych w ustawie POŚ, a na etapie wdrażania zostanie doprecyzowana w treści programu priorytetowego, na podstawie którego będzie

Lp .

Podmiot wnoszący uwagę

Jednostka redakcyjna, do której wnoszona jest uwaga1)

Treść uwagi

Całość regulacji Pozytywnie ocenia się wprowadzenie

– uwaga natury zmiany polegającej na rozszerzeniu ogólnej katalogu beneficjentów, co odpowiada kierunkowi wskazywanemu w dotychczas zgłaszanych uwagach.

UD 108 projekt Uzupełnienie listy zadań, które będą art. 2 ust. 2 mogły być finansowane ze środków NFOŚiGW o pozycje wynikające z wejścia w życie Rozporządzeniu UE 2024/1991 w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych;

Propozycja brzmienia przepisu

Nd.

Art. 2.2 Środki Narodowego Funduszu w wysokości nie mniejszej niż kwota przychodów, o których mowa w art. 401 ust. 7 pkt 21, po pomniejszeniu o koszty obsługi tych przychodów, jednak nie więcej niż o 0,2% kwoty tych przychodów, przeznacza się na finansowanie przedsięwzięć, zadań i działań, o których mowa w:

1) art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, 27–29, 32, 38 i 39, a także na przygotowywanie dokumentacji i prowadzenie prac niezbędnych do planowania i realizacji odbudowy zasobów przyrodniczych w ramach Rozporządzenia UE 2024/1991 w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych, realizowanych przez

Stanowisko projektodawcy do wniesionej uwagi

dokonywane przekazywanie środków do uprawnionych podmiotów.

W świetle tych zasad dodatkowe wyłączenie przedsięwzięć, zadań i działań, których bezpośrednim celem jest gospodarcze wykorzystanie pozyskanego drewna wydaje się wystarczającym zaadresowaniem wskazanego ryzyka.

Uwaga przyjęta do wiadomości

Uwaga nieuwzględniona Uwaga wykracza poza zakres projektowanej regulacji.

Proponowane zmiany nie mają na celu rozszerzania katalogu zadań wskazanych w ustawie POŚ a jedynie wskazanie tych spośród istniejących, które będą mogły podlegać finansowaniu przy udziale środków

PGL LP.

Lp .

Podmiot wnoszący uwagę

Jednostka redakcyjna, do której wnoszona jest uwaga1)

Treść uwagi

UD 108 projekt Wyłączenie z celów, które mogą być art. 2 ust. 2 finansowane ze środków NFOŚiGW przez parki narodowe, GDOŚ i RDOŚ oraz województwa na rzecz parków krajobrazowych lub zespołów parków krajobrazowych, tych z nich, które nie są niezbędne dla wdrażania efektywnych działań w zakresie ochrony przyrody, a które tworzą poważne ryzyko nadużyć i działań nie służących ochronie przyrody.

Wykreślenie pkt 30 i 36 z art. 2. ust 2 projektu UD 108

Propozycja brzmienia przepisu

parki narodowe oraz województwa na rzecz parków krajobrazowych lub zespołów parków krajobrazowych;

2) art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, 27–29, 32 i 39 a także na opracowywanie krajowego planu odbudowy zasobów przyrodniczych przygotowywanie dokumentacji i prowadzenie prac niezbędnych do planowania i realizacji odbudowy zasobów przyrodniczych o którym mowa w Rozporządzeniu UE 2024/1991 w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych, realizowanych przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz regionalnych dyrektorów ochrony środowiska

1) art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, 27–29, 32, 38 i 39, realizowanych przez parki narodowe oraz województwa na rzecz parków krajobrazowych lub zespołów parków krajobrazowych;

Stanowisko projektodawcy do wniesionej uwagi

Uwaga częściowo uwzględniona Przychylamy się do stanowiska PROP w odniesieniu do usunięcia z projektu możliwości finansowania działań w ramach pkt 36) nabywanie, utrzymanie, obsługę i zabezpieczenie specjalistycznego sprzętu i urządzeń technicznych.

Postulaty dalszego zawężenia lub doprecyzowania katalogu finansowanych zadań nie mogą zostać uwzględnione.

W ocenie projektodawcy obecne brzmienie przepisów, zapewnia optymalne

Lp .

Podmiot wnoszący uwagę

Babiogórski Park Narodowy

Jednostka redakcyjna, do której wnoszona jest uwaga1)

art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, 27– 30, 32, 36, 38 i 39

Treść uwagi

Propozycja dopisania do katalogu działań związanych z udostępnianiem obszaru Parku, określonego w ustawie z dnia 9 maja 2025 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r. poz. 647), punktów 38 i 42, który ma charakter katalogu zamkniętego.

Proponowana zmiana wynika z braku

Propozycja brzmienia przepisu

Stanowisko projektodawcy do wniesionej uwagi

2) art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, 27–29, 32 i 39, realizowanych przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz regionalnych dyrektorów ochrony środowiska

ukierunkowanie środków na realizację celów przyrodniczych.

Pkt 30) w art. 400a POŚ: zadania związane ze zwiększaniem lesistości kraju oraz zapobieganiem szkodom w lasach i likwidacją tych szkód, spowodowanych przez czynniki biotyczne i abiotyczne umożliwi będzie finansowanie działań podejmowanych często np. w parkach narodowych, pod warunkiem ich należytego uzasadnienia

Zaznaczam również, że sam fakt uwzględnienia danego celu/działania w katalogu działań potencjalnie możliwych do sfinansowania nie stanowi jeszcze o ich faktycznym finansowaniu w ramach konkretnych przedsięwzięć. Szczegółowe warunki zostaną dookreślone w ramach dedykowanego programu i będą podlegały weryfikacji przed udzieleniem dofinansowania. …przeznacza się na finansowanie Uwaga nieuwzględniona przedsięwzięć, zadań i działań, o Pkt 42) inne zadania służące których mowa w: ochronie środowiska i gospodarce art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, 27–30, 32, wodnej, wynikające z zasady 36, 38, 39, 38 i 42 zrównoważonego rozwoju i zgodne z polityką ochrony środowiska określa bardzo szeroki katalog potencjalnych zadań służących (ogólnie) ochronie

Lp .

Podmiot wnoszący uwagę

Jednostka redakcyjna, do której wnoszona jest uwaga1)

Treść uwagi

Propozycja brzmienia przepisu

uwzględnienia jednego z podstawowych zadań Parku, jakim jest udostępnianie jego obszaru.

Białowieski Park Narodowy

Ustawa z dnia 9 maja 2025 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r. poz. 647)

Dopisanie do art. 400a pkt 43 do 43) o zadania związane z ustawy z dnia 9 maja 2025 r. – Prawo udostępnianiem obszaru Parku ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r. poz. 647)

Projekt: Art. 2 ust 2)

Zmieniany akt: w art. 401c po ust. 8 dodaje się ust. 8a (…) ust.2) „art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, 27–30, 32, 36 i 39,…”

Brak uwzględnienia dofinansowania ust.2) „art. 400a ust. 1 pkt 19, 19a, do realizacji zadania 26, czyli: 26–30, 32, 36 i 39,…”

26) działania związane z utrzymaniem i zachowaniem parków oraz ogrodów, będących przedmiotem ochrony na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Stanowisko projektodawcy do wniesionej uwagi

środowiska i gospodarce wodnej, tymczasem założeniem projektu jest skoncentrowanie dodatkowego wsparcia na zadaniach priorytetowych z punktu widzenia ochrony przyrody i zadań, realizowanych przez podmioty ustawowo do tego powołane.

Uwaga nieuwzględniona Uwaga wykracza poza zakres projektowanej regulacji.

PGL LP.

Uwaga nieuwzględniona Proponowane zadania wykraczają poza katalog działań, służących stricte ochronie przyrody – podstawą do ich realizacji są przepisy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Pozostałe załączniki tego druku

2823-ustawa.docx (DOCX)
2823-uzasadnienie.docx (DOCX)

Źródło: Kancelaria Sejmu RP, plik druku nr 2823. Odczyt automatyczny z 2026-08-05.

Wróć do przebiegu prac nad projektem

Treść druku

SEJM

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

U S T AWA

UZASADNIENIE

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

DOLNOŚLĄSKIE

KUJAWSKO-POMORSKIE

LUBELSKIE

LUBUSKIE

ŁÓDZKIE

MAŁOPOLSKIE

MAZOWIECKIE

OPOLSKIE

PODKARPACKIE

PODLASKIE

POMORSKIE

ŚLĄSKIE

ŚWIĘTOKRZYSKIE

WARMIŃSKO-MAZURSKIE

WIELKOPOLSKIE

ZACHODNIOPOMORSKIE

PGL LP.

GDOŚ/RDOŚ

JST

JST

JST

FENX.01.056)

FEPW.02.037)

PGL LP

POLSKI ZWIĄZEK

PGL LP.

NFOŚIGW.

PGL LP.

PGL LP.

Pozostałe załączniki tego druku