Art. 39. Sieć szkół podstawowych i dowóz uczniów

Brzmienie obowiązuje od 25 kwietnia 2026 r. Zmieniono: ust. 5a, ust. 5b, ust. 6, ust. 7a, ust. 8. Podstawa: Ustawa z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. 2026 poz. 504.

Zmiana uchwalona, wejdzie w życie po ogłoszeniu ustawy zmieniającej. Zmiana obejmie: ust. 5, ust. 5a, ust. 5aa, ust. 5b, ust. 6, ust. 7a, ust. 8. Podstawa: Ustawa o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw.

Zobacz zapowiedziane brzmienie

Ten tekst jeszcze nie obowiązuje. Zacznie obowiązywać po ogłoszeniu ustawy zmieniającej.

5aa. Publicznej szkole podstawowej, w tym szkole, o której mowa w art. 95 ust. 2 i 3, obwód ustala się w uchwale, o której mowa w ust. 5, określając w szczególności nazwy miejscowości, a w miastach – nazwy ulic lub ich części, należących do jej obwodu. Publicznej szkole podstawowej prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu 4 terytorialnego lub osobę fizyczną nie ustala się obwodu, chyba że osoba ta wystąpi z takim wnioskiem. Obwód publicznej szkoły podstawowej ustala się tak, aby: 1) obowiązkowe zajęcia edukacyjne w poszczególnych oddziałach tej szkoły, w miarę możliwości, rozpoczynały się na pierwszej albo na drugiej godzinie lekcyjnej w tej szkole oraz

2) miejsce zamieszkania każdego ucznia należało do obwodu wyłącznie jednej publicznej szkoły podstawowej.

5b. Obwód publicznej szkoły podstawowej, o której mowa w art. 95 ust. 2 i 3, nie może posiadać części wspólnej z obwodem innej publicznej szkoły podstawowej, w tym szkoły, której jest podporządkowana szkoła podstawowa filialna, w zakresie klas objętych strukturą organizacyjną publicznej szkoły podstawowej, o której mowa w art. 95 ust. 2 i 3.

2) miejsce zamieszkania każdego ucznia należało do obwodu wyłącznie jednej publicznej szkoły podstawowej.

1. Sieć publicznych szkół podstawowych powinna być zorganizowana w sposób umożliwiający wszystkim dzieciom spełnianie obowiązku szkolnego, z uwzględnieniem ust. 2.

2. Droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać:

1) 3 km – w przypadku uczniów klas I–IV szkół podstawowych;

2) 4 km – w przypadku uczniów klas V–VIII szkół podstawowych.

3. Jeżeli droga dziecka z domu do szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka:

1) przekracza odległości wymienione w ust. 2, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice, a do ukończenia przez dziecko 7 lat – także zwrot kosztów przejazdu opiekuna dziecka środkami komunikacji publicznej;

2) nie przekracza odległości wymienionych w ust. 2, gmina może zorganizować bezpłatny transport, zapewniając opiekę w czasie przewozu.

4. Obowiązkiem gminy jest:

1) zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym – także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy

21. rok życia;

2) zapewnienie dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 36 ust. 17, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą:

a) 24. rok życia – w przypadku uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna,

b) 25. rok życia – w przypadku uczestników zajęć rewalidacyjno- -wychowawczych.

3) (uchylony)

4a. Gmina może zorganizować dzieciom i młodzieży niepełnosprawnej, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do szkoły ponadpodstawowej oraz ośrodka, o którym mowa w art. 2 pkt 7, również w przypadkach, w których nie ma takiego obowiązku.

5. Rada gminy, z uwzględnieniem ust. 1 i 2, ustala plan sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także określa granice obwodów publicznych szkół podstawowych, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy. W przypadku publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez inne organy, określenie granic ich obwodów następuje w uzgodnieniu z tymi organami. Uchwała rady gminy podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

5a. W uchwale, o której mowa w ust. 5 i 7 i 7, wskazuje się adresy siedzib szkół, o których mowa w ust. 5 i 7, oraz adresy innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.

5aa. Publicznej szkole podstawowej, w tym szkole, o której mowa w art. 95 ust. 2 i 3, obwód ustala się w uchwale, o której mowa w ust. 5, określając w szczególności nazwy miejscowości, a w miastach – nazwy ulic lub ich części, należących do jej obwodu. Publicznej szkole podstawowej prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną nie ustala się obwodu, chyba że osoba ta wystąpi z takim wnioskiem. Obwód publicznej szkoły podstawowej ustala się tak, aby:

1) obowiązkowe zajęcia edukacyjne w poszczególnych oddziałach tej szkoły, w miarę możliwości, rozpoczynały się na pierwszej albo na drugiej godzinie lekcyjnej w tej szkole oraz

2) miejsce zamieszkania każdego ucznia należało do obwodu wyłącznie jednej publicznej szkoły podstawowej.

5c. Ustalenie granic obwodu publicznej szkoły podstawowej w uchwale, o której mowa w ust. 5, następuje po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty o zgodności tego obwodu z warunkami określonymi w ust. 1, 2, 5a–5b, 5d i 7a. Do opinii stosuje się odpowiednio przepisy art. 89 i art. 98 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662).

5d. Nie ustala się obwodów szkołom specjalnym, szkołom integracyjnym, szkołom dwujęzycznym, szkołom podstawowym dwujęzycznym, szkołom sportowym, szkołom mistrzostwa sportowego, szkołom artystycznym, szkołom w okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich oraz szkołom przy zakładach karnych i aresztach śledczych.

6. (uchylony)

7. Rada powiatu ustala plan sieci publicznych szkół ponadpodstawowych oraz szkół specjalnych, z uwzględnieniem szkół ponadpodstawowych i specjalnych mających siedzibę na obszarze powiatu prowadzonych przez inne organy prowadzące, tak aby umożliwić dzieciom i młodzieży zamieszkującym na obszarze powiatu lub przebywającym w podmiotach i jednostkach, o których mowa w art. 4 pkt 2 lit. b, realizację odpowiednio obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki. Uchwała rady powiatu podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

7a. W przypadku szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego tworzenie i likwidacja innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych stanowi przekształcenie szkoły. Przepisy art. 89–89b–89b stosuje się.

7b. Przepisu ust. 7a nie stosuje się do tworzenia i likwidacji w podmiocie leczniczym oddziału specjalnego przez organ prowadzący szkołę albo przedszkole mające siedzibę poza podmiotem leczniczym.

8. (uchylony)

Komentarz do Art. 39.

Przepis określa zasady organizacji sieci szkół oraz obowiązki gminy i powiatu związane z zapewnieniem dzieciom i młodzieży możliwości realizacji obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki. Sieć publicznych szkół podstawowych powinna uwzględniać odległość między domem dziecka a szkołą. Droga nie może przekraczać 3 km dla uczniów klas I-IV oraz 4 km dla uczniów klas V-VIII.

Jeżeli odległość jest większa, gmina musi zapewnić bezpłatny transport i opiekę podczas przewozu albo zwrócić koszty przejazdu środkami komunikacji publicznej, gdy dowóz zapewniają rodzice. W przypadku dziecka, które nie ukończyło 7 lat, zwrot może obejmować także przejazd opiekuna. Przy mniejszej odległości gmina może zorganizować bezpłatny transport, również z zapewnieniem opieki.

Szczególne obowiązki dotyczą uczniów i uczestników zajęć z niepełnosprawnościami. Gmina zapewnia im bezpłatny transport i opiekę do właściwej szkoły albo ośrodka, w granicach wskazanych w przepisie i do określonego wieku. Może także zorganizować taki transport w przypadkach, w których nie jest to obowiązkowe.

Rada gminy ustala plan sieci prowadzonych przez gminę publicznych szkół podstawowych, granice ich obwodów oraz adresy siedzib i innych lokalizacji zajęć. Obwód powinien zapewniać, w miarę możliwości, rozpoczynanie zajęć na pierwszej lub drugiej godzinie lekcyjnej, a miejsce zamieszkania każdego ucznia powinno należeć do obwodu tylko jednej szkoły. Granice obwodu wymagają pozytywnej opinii kuratora oświaty. Przepis wskazuje też szkoły, którym obwodów się nie ustala.

Rada powiatu ustala plan sieci publicznych szkół ponadpodstawowych i specjalnych. Tworzenie lub likwidacja innych lokalizacji zajęć w szkołach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego jest traktowane jako przekształcenie szkoły, z wyjątkiem określonym w ust. 7b.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 2017 r. poz. 59.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

młodzież

przedszkola

Art. 38.Art. 39a.