Art. 43. Czynności sądu poza siedzibą i obszarem właściwości

§ 1. Sąd może pełnić czynności poza swoją siedzibą, a w razie konieczności także poza obszarem swojej właściwości, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości lub jeżeli przez to nastąpi znaczne zmniejszenie kosztów.

§ 2. (uchylony)

Komentarz do Art. 43.

Przepis określa, w jakich sytuacjach sąd może wykonywać czynności poza swoją siedzibą, a wyjątkowo także poza obszarem swojej właściwości. Jest to rozwiązanie pozwalające na dostosowanie miejsca wykonywania czynności do okoliczności konkretnej sprawy, bez zmiany samego zakresu właściwości sądu.

Zgodnie z § 1 sąd może podjąć czynności poza siedzibą, co oznacza, że przepis przyznaje mu możliwość działania w innym miejscu, ale nie nakłada takiego obowiązku. Skorzystanie z tej możliwości musi być uzasadnione jednym z dwóch powodów:

wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości,
dzięki działaniu poza siedzibą nastąpi znaczne zmniejszenie kosztów.

Przesłanki te mają charakter alternatywny, więc wystarczające jest spełnienie jednej z nich. Przepis nie wskazuje, jakie konkretnie czynności mogą być wykonywane poza siedzibą ani jak należy oceniać „dobro wymiaru sprawiedliwości” lub „znaczne zmniejszenie kosztów”. Wynika z niego natomiast, że miejsce czynności może zostać wyznaczone elastycznie, gdy przemawiają za tym względy związane z prawidłowym wykonywaniem wymiaru sprawiedliwości albo istotną oszczędnością.

Działanie poza obszarem właściwości sądu zostało ujęte bardziej rygorystycznie. Może do niego dojść „w razie konieczności”, a więc tylko w sytuacji wymagającej takiego rozwiązania, przy zachowaniu jednej z przesłanek wskazanych w § 1. Regulacja wyznacza tym samym granicę terytorialnego działania sądu, dopuszczając jej przekroczenie w szczególnych okolicznościach. § 2 jest uchylony i nie zawiera obowiązującej normy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 2001 r. poz. 1070.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 42a.Art. 44.