Art. 1. Prawo zrzeszania się i reprezentowania interesów członków

1. Obywatele polscy realizują prawo zrzeszania się w stowarzyszeniach, zgodnie z przepisami Konstytucji oraz porządkiem prawnym określonym w ustawach.

2. W zakresie swoich celów statutowych stowarzyszenia mogą reprezentować interesy zbiorowe swoich członków wobec organów władzy publicznej.

3. Stowarzyszenia mają prawo wypowiadania się w sprawach publicznych.

Komentarz do Art. 1.

Przepis określa podstawowe znaczenie stowarzyszeń oraz zakres uprawnień związanych z ich działalnością. Wskazuje, że obywatele polscy realizują prawo zrzeszania się w stowarzyszeniach. Korzystanie z tego prawa odbywa się zgodnie z przepisami Konstytucji oraz porządkiem prawnym określonym w ustawach. Oznacza to, że przepis łączy swobodę tworzenia i uczestniczenia w stowarzyszeniach z koniecznością działania w ramach obowiązujących regulacji.

Istotnym elementem jest możliwość reprezentowania przez stowarzyszenie zbiorowych interesów swoich członków wobec organów władzy publicznej. Uprawnienie to nie ma charakteru ogólnego, ponieważ zostało ograniczone do zakresu celów statutowych stowarzyszenia. Związek między reprezentowaniem interesów a celami statutowymi wyznacza więc granice tej aktywności.

Przepis przyznaje stowarzyszeniom także prawo wypowiadania się w sprawach publicznych. Obejmuje ono możliwość zajmowania stanowiska w kwestiach dotyczących życia publicznego, niezależnie od tego, czy wypowiedź służy bezpośredniej reprezentacji interesów członków. W praktyce art. 1 przedstawia stowarzyszenie jako formę realizacji prawa zrzeszania się, podmiot reprezentujący zbiorowe interesy członków w granicach swoich celów statutowych oraz uczestnika debaty o sprawach publicznych. Należy przy tym odróżnić te dwa obszary: reprezentowanie interesów wymaga związku z celami statutowymi, natomiast prawo wypowiadania się odnosi się ogólnie do spraw publicznych.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 1989 r. poz. 104.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

stowarzyszenia

Art. 2.