Art. 19. Wyłączenie sędziego na wniosek

Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Komentarz do Art. 19.

Przepis określa dodatkową podstawę wyłączenia sędziego, niezależną od przyczyn wymienionych w art. 18. Chodzi o sytuację, w której w sprawie występuje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Nie jest więc konieczne wykazanie, że sędzia rzeczywiście nie jest bezstronny. Wystarczające jest istnienie takiej okoliczności, która obiektywnie może podważać zaufanie do jego bezstronności w konkretnej sprawie.

Wyłączenie następuje na żądanie samego sędziego albo na wniosek strony. Oznacza to, że przepis przewiduje dwa sposoby uruchomienia tej procedury. Sędzia może sam wskazać okoliczność budzącą wątpliwości, a strona może zwrócić się o jego wyłączenie, gdy dostrzega podstawę do zakwestionowania jego bezstronności. Ostatecznie to sąd dokonuje wyłączenia, po stwierdzeniu, że wskazana okoliczność ma charakter uzasadniający wątpliwość co do bezstronności.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na ochronie zaufania do rozpoznania sprawy przez sędziego postrzeganego jako bezstronny. Regulacja obejmuje nie tylko sytuacje wyraźnie wskazane w art. 18, lecz także inne okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla oceny bezstronności w danej sprawie. Jej zastosowanie jest zatem związane z konkretnym kontekstem postępowania i wymaga oceny, czy określona okoliczność rzeczywiście może wywołać uzasadnioną wątpliwość.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 143.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 18.Art. 20.