Sygn. akt
XVII AmE 254/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 grudnia 2024 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:
Przewodniczący –
Sędzia SO Anna Maria Kowalik
Protokolant – sekretarz sądowy Joanna Nande
po rozpoznaniu 9 grudnia 2024 roku w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwa
Fundacji (...) z siedzibą w J.
przeciwko
Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
z udziałem
(...) sp. z o.o. z siedzibą w J.
o kontynuowanie postępowania administracyjnego w przedmiocie zawarcia umowy o przyłączenie do sieci
na skutek odwołania powódki od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 20 kwietnia 2023 roku r., Nr (...)
1.
oddala odwołanie;
2.
zasądza od Fundacji (...) w J. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych), z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;
3.
zasądza od Fundacji (...) w J. na rzecz (...) sp. z o.o. w J. kwotę 737,00 zł (siedemset trzydzieści siedem złotych), z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sędzia SO Anna Maria Kowalik
Sygn. akt XVII AmE 254/23
UZASADNIENIE
Decyzją z 20 kwietnia 2023 roku nr (...)Prezes Urzędu Regulacji Energetyki
(dalej Prezes URE) na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.)
(dalej „k.p.a.”), w związku z art. 30 ust. 1i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r., poz. 1385 z późn. zm.) postanowił
umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie rozstrzygnięcia przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki sporu dotyczącego odmowy zawarcia umowy kompleksowej dostarczania ciepła do obiektu w J. przy ul. (...) należącego do
Fundacji (...)
z siedzibą w J.
(dalej „Fundacja”, „powódka”) przez
(...) Spółka z o.o.
z siedzibą w J.,
(dalej „Przedsiębiorca” lub (...)), wszczętego jako postępowanie o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego nieuzasadnionego wstrzymania
4 października 2018 r. dostaw ciepła do obiektu Fundacji przez (...).
Od powyższej Decyzji powódka złożyła odwołanie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o „nakazanie prowadzenia postępowania celem bezpośredniego przyłączeni do sieci (...), a nie pośredniego poprzez sieć J.”.
W odpowiedzi na odwołanie, Prezes URE i zainteresowany (...) wnieśli o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od powódki na ich rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy- Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 17 października 2018 r. do Prezesa URE wpłynął wniosek powódki
o rozstrzygnięcie na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne sporu dotyczącego nieuzasadnionego wstrzymania 4 października 2018 r. dostaw ciepła do obiektu powódki w J. przy ul. (...) przez (...)
(wniosek k. 176-177 akt adm.).
Jednocześnie powódka wystąpiła z wnioskiem o wydanie przez Prezesa URE,
na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy – Prawo energetyczne, postanowienia określającego warunki podjęcia i kontynuowania dostaw ciepła do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu.
W dniu 25 października 2018 r. Prezes URE zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie rozstrzygnięcia sporu w sprawie nieuzasadnionego wstrzymania dostaw ciepła
(zawiadomienie k. 182-184 akt adm.).
Jednocześnie, postanowieniem z 25 października 2018 r. Prezes URE na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy – Prawo energetyczne postanowił ukształtować tymczasowe warunki kontynuowania przez (...) dostaw ciepła
(postanowienie k. 184a-184c akt adm.).
Ciepło dostarczane było do powódki na podstawie umowy kompleksowej zawartej 17 października 2014 roku
(Umowa kompleksowa k. 24-26 akt adm.).Następnie (...) poinformowało powódkę, że od 1 kwietnia 2018 r. rozliczenia za dostarczone ciepło będą dokonywane w oparciu o nowy układ pomiarowo-rozliczeniowy i w związku z tym, 30 maja 2018 r. (...) przesłało do powódki Aneks nr (...) do umowy kompleksowej dostosowujący zapisy umowy do wprowadzonych zmian
(k.43, 52 akt adm.).
Powódka pismem z 4 czerwca 2018 r. stwierdziła, że odrzuca aneks jako niezgodny z prawem i taryfą, a następnie nie zaakceptowała wystawionych faktur i zaprzestała od 1 kwietnia 2018 r. regulowania należności za ciepło dostarczone do obiektu
(k.55 akt adm.).
W związku z tym, (...) wypowiedziała umowę kompleksową pismem z 30 sierpnia 2018 r., zgodnie z § 11 ust. 3 i ust. 4 lit. b) umowy kompleksowej (w brzmieniu nadanym aneksem nr (...) z dnia 17 października 2014 r.) przedstawiając jako podstawę wypowiedzenia zwłokę z zapłatą należności za ciepło (§ 11 ust. 3 umowy kompleksowej), a także niezależnie od powyższego, znaczne straty ciepła w odcinku sieci ciepłowniczej zasilającej w/w budynki, nie należącej do (...) ( § 11 ust. 4 lit. b) umowy kompleksowej). Według (...) umowa kompleksowa uległa rozwiązaniu 18 września 2018 r. i w związku z powyższym, wobec nie podpisania przez Odbiorcę nowej umowy, w dniu 4 października 2018 r. doszło do wstrzymania dostaw ciepła
(k.63- akt adm.).
Powódka natomiast twierdziła, że umowa kompleksowa, nie została skutecznie wypowiedziana i rozwiązana, i w związku z powyższym nie było podstaw do wstrzymania dostaw ciepła. Jej zdaniem, (...) nie miała podstaw do wystawiania faktur
w oparciu o niezaakceptowany przez powódkę aneks do umowy kompleksowej i wobec braku faktur wystawionych w oparciu o obowiązujące postanowienia umowy kompleksowej nie można mówić o zaległościach w opłatach za dostarczone ciepło
(okoliczność niesporna).
W sprawie zaistniał spór cywilnoprawny odnośnie skuteczności rozwiązania umowy kompleksowej pomiędzy (...) i powódkę, w szczególności spór odnośnie spełnienia przesłanek wypowiedzenia umowy kompleksowej z uwagi na zwłokę powódki w opłatach za dostarczone ciepło oraz z uwagi na znaczne straty ciepła w sieci nie należącej do (...)
(mail pozwanego k.124-125 akt adm.).
Prezes URE nie posiada kompetencji do dokonywania wiążących ustaleń w kwestii skuteczności wypowiedzenia umowy i w związku z powyższym oceny jej obowiązywania między stronami sporu.
W związku z powyższym, postanowieniem z 18 grudnia 2018 r. Prezes URE, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie rozstrzygnięcia przez Prezesa URE sporu dotyczącego nieuzasadnionego wstrzymania dostaw ciepła. Jednocześnie wezwał strony sporu do wystąpienia, do właściwego sądu, o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w tej sprawie
(postanowienie k. 239-241 akt adm.).
Postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało zaskarżone przez powódkę
do Sądu Okręgowego w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji
i Konsumentów zażaleniem z 29 grudnia 2018 r.
(zażalenie k. 252--257 akt adm.).
Postanowieniem z 15 stycznia 2020 r. (sygn. akt XVII Amz 21/19) Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uchylił zaskarżone postanowienie Prezesa URE
(postanowienie k. 299 akt adm.).
Na powyższe postanowienie, Prezes URE wniósł zażalenie do Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który postanowieniem z 30 listopada 2020 r. utrzymał zaskarżone postanowienie (sygn. akt VII AGz 250/20
(postanowienie k. 327 akt adm.).
Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu postanowienia uznał, że zawieszenie postępowania nie było konieczne, ponieważ w istocie postępowanie zainicjowane przez Fundację nie dotyczy nieuzasadnionego wstrzymania dostaw ciepła, a treści nowej umowy kompleksowej oraz zasad rozliczania stron za dostarczone ciepło. W ocenie Sądu regulator powinien postępowanie zakończyć wydaniem decyzji merytorycznej ustalającej treść umowy dostarczania ciepła pomiędzy Fundacją i (...)
(uzasadnienie k. 328-334 akt adm.).
Niezależnie od powyższego, pismami z 13 czerwca 2020 r. oraz 20 lipca 2020 r. Fundacja wystąpiła do Prezesa URE z wnioskiem o rozstrzygnięcie przez Prezesa URE sporu czy publicznoprawnym obowiązkiem (...), jest posiadanie sieci przesyłowej do obiektu Fundacji oraz o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego odmowy zawarcia umowy kompleksowej dostarczania ciepła
(pisma k. 343-344 oraz 350-351 akt adm.).
Postanowieniem z 14 sierpnia 2020 r. Prezes URE odmówił wszczęcia postępowania w tych sprawach, ustalając, że do obiektu zlokalizowanego w J. przy ul. (...), należącego do powódki, ciepło dostarczane jest przez (...), za pomocą jej własnej sieci ciepłowniczej oraz sieci ciepłowniczej należących do Zakładów (...) S.A. z siedzibą w J. i węzłów ciepłowniczych. Innymi słowy obiekt Fundacji nie jest przyłączony bezpośrednio do sieci ciepłowniczej (...), a zatem zawarcie umowy kompleksowej sprzedaży i dystrybucji ciepła, nie stanowi publicznoprawnego obowiązku sprzedawcy lub dystrybutora ciepła. Zgodnie bowiem z art. 5a ust. 3 ustawy – Prawo energetyczne przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją ciepła jest obowiązane do zawarcia umowy kompleksowej z odbiorcą końcowym przyłączonym do sieci ciepłowniczej tego przedsiębiorstwa na wniosek tego odbiorcy. Ponadto przepisy prawa energetycznego nie zawierają publicznoprawnego obowiązku sprzedawcy ciepła do zawarcia umowy sprzedaży ciepła z odbiorcą.
Jednocześnie Prezes URE ustalił, że ze stanu faktycznego sprawy nie wynika, aby powódka wystąpiła do (...) z wnioskiem o przyłączenie jego obiektu do sieci ciepłowniczej i aby (...) odmówiło jej przyłączenia do sieci z uwagi na brak warunków technicznych lub ekonomicznych.
Wobec powyższego, ponieważ pomiędzy stronami nie istniał spór odnośnie odmowy przyłączenia obiektu powódki do sieci ciepłowniczej (...), Prezes URE nie miał podstaw do oceny czy po stronie (...) istnieje publicznoprawny obowiązek przyłączenia obiektu powódki bezpośrednio do sieci ciepłowniczej (...). Ponieważ żądaniu powódki nie odpowiadał publicznoprawny obowiązek przedsiębiorstwa energetycznego, Prezes URE uznał, że nie jest władny rozstrzygnąć sprawy spornej zainicjowanej przez Fundację
(postanowienie wraz z uzasadnieniem k. 355-358 akt adm.).
Postanowienie to zostało zaskarżone przez Fundację (
zażalenie k. 360-362 akt adm.).
Postanowieniem z 6 grudnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział SOKiK, oddalił zażalenie Fundacji (sygn. akt XVII Amz 36/21)
(postanowienie k. 368 akt adm.).
Na to postanowienie Fundacja złożyła zażalenie do Sądu Apelacyjnego w Warszawie, VII Wydziału Gospodarczy i Własności Intelektualnej, który postanowieniem z 26 maja 2022 r. oddalił zażalenie Fundacji na postanowienie Sądu Okręgowego z 6 grudnia 2021 r. (sygn. akt VII AGz 102/22)
(postanowienie k. 369 akt adm.).
Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje:
SOKiK prawomocnym postanowieniem z 15 stycznia 2020 roku uchylił postanowienie Prezesa URE z 18 grudnia 2018 roku o zawieszeniu postępowania w sprawie nieuzasadnionego wstrzymania dostaw ciepła, wskazując jednocześnie, że faktycznym przedmiotem sporu jest odmowa zawarcia umowy kompleksowej dostarczania ciepła oraz zobowiązując regulatora do ustalenia treści tej umowy między stronami.
W innym późniejszym postępowaniu wszczętym również na wniosek powódki, Prezes URE uznał, że z uwagi na brak po stronie (...) publicznoprawnego obowiązku zawarcia umowy kompleksowej z Fundacją (nieprzyłączonej bezpośrednio do sieci ciepłowniczej (...)) nie ma kompetencji do rozstrzygania sporu w sprawie odmowy zawarcia umowy kompleksowej między (...) i Fundacją. Prawidłowość tego orzeczenia została potwierdzona przez Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 6 grudnia 2021 roku i Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z 26 maja 2022 roku.
Reasumując Sądy uznały, że na (...) nie ciąży publicznoprawny obowiązek zawarcia z powódką umowy kompleksowej na dostarczenie ciepła, bowiem obiekt powódki nie jest bezpośrednio przyłączony do instalacji ciepłowniczej należącej do (...).
W tym stanie rzeczy, Prezes URE słusznie uznał, że rozstrzygnięcie sprawy zapoczątkowanej wnioskiem powódki z 17 października 2018 roku, a dotyczącej ustalenia treści umowy kompleksowej dostarczania ciepła jest zbędne, skoro wiadomo, że (...) nie ma publicznoprawnego obowiązku zawarcia takiej umowy. Stało się tak min, dlatego, że wniosek wcześniejszy (pierwotnie o wstrzymanie dostaw, którego kwalifikację zmienił Sąd) został niejako „skonsumowany" przez wniosek późniejszy (w przedmiocie odmowy zawarcia umowy kompleksowej).
Zgodnie zaś z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Właśnie z taką sytuacją Prezes URE miał do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem rozstrzygnięcie pierwotnego wniosku dotyczącego ustalenia treści umowy kompleksowej stało się zbędne, wobec wcześniejszego ustalenia braku po stronie (...) publicznoprawnego obowiązku zawarcia z powódką umowy kompleksowej.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na oddalenie odwołania w całości, powódkę należało uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niej na rzecz pozwanego i zainteresowanego zwrot kosztów procesu.
Na powyższe koszty złożyło wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego i zainteresowanego w wysokości 720,00 zł ustalone w oparciu § 14 ust. 2 pkt 3
Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2023, poz. 1931 t.j.) oraz 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, w przypadku zainteresowanego.
Sędzia SO Anna Maria Kowalik
(...)
a)
(...)
b)
(...)
c)
(...)
Sędzia SO Anna Maria Kowalik