Sygnatura akt IV U 500/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
dnia 19 sierpnia 2026 r.
Sąd Rejonowy w Świdnicy , IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w osobie Sędzi Magdaleny Piątkowskiej
protokolant : O. W.
po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2026 r. na rozprawie
sprawy z odwołania J. L.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w E.
z dnia 11 lipca 2025 r., znak : (...)-(...)
o świadczenie rehabilitacyjne
oddala odwołanie.
UZASADNIENIE
Powódka J. L. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w E. z dnia 11 lipca 2024 roku, znak: (...), którą zmieniono decyzję: z dnia 12.05.2020r. (...), z dnia 27.08.2020r. (...), z dnia 11.12.2020r. (...) w ten sposób, że
- odmówiono powódce prawa do wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego za okres od (...)
- zobowiązano powódkę do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 14.176,10 zł, na którą składa się: należność główna w kwocie 10.208,26 zł z funduszu chorobowego za okres od 1.07.2020r. do 31.10.2020r., od 1.12.2020r. do 31.12.2020r., od 1.02.2021r. do 26.02.2021r., a także odsetki w kwocie 3.967,84 zł z funduszu chorobowego.
Powódka wniosła w odwołaniu o umorzenie w całości pobranych świadczeń rehabilitacyjnych. W uzasadnieniu wskazała, że w spornych latach podjęła pracę, ponieważ została wprowadzona w błąd przez organ rentowy, który poinformował ją, iż może podjąć zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia. Podkreśliła również, że pozostaje w bardzo trudnej sytuacji (nie posiada pracy, ani dochodów z żadnego innego źródła, nie ma oszczędności, a jedynie długi po byłym mężu), leczy się z powodu przewlekłej depresji, stanów lękowych oraz zaburzeń snu, a w codziennym funkcjonowaniu pomagają jej dzieci. Wskazała, że jej stan zdrowia nie uległ poprawie i nadal pozostaje w trakcie leczenia.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. wniósł o oddalenie odwołania.
W uzasadnieniu powołano podstawę prawną decyzji, a to art. 17 ust. 1, art. 66 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 84 ust 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazano, że organ rentowy w wyniku przeprowadzonego postępowania z urzędu, o którym skarżąca była zawiadomiona pismem z dnia 26.03.2025r. po weryfikacji uprawnień ustalił nieprawidłowości związane z wykorzystywaniem zwolnienia od pracy mając orzeczoną niezdolność do jej wykonywania. Przeprowadzone postępowanie pozwoliło przyjąć, że w czasie niezdolności do pracy skarżąca wykonywała czynności związane z zawartą umową na rzecz innego płatnika oraz wykorzystywała zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem. W związku z powyższym organ ustalił, że powódka nie ma prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za okresy wskazane w zaskarżonej decyzji, a z uwagi na to, że świadczenie rehabilitacyjne zostało wypłacone, świadczenie to jako nienależnie pobrane podlegało zwrotowi.
W toku postępowania
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Zakład Ubezpieczeń Oddział w E. wszczął dnia 26.03.2025r. z urzędu postępowanie w sprawie weryfikacji uprawnień powódki do świadczenia rehabilitacyjnego z tytułu zatrudniania w (...) SP. Z.O.O. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w okresie zatrudniania w (...) SP. Z.O.O. powódka była niezdolna do pracy z powodu choroby.
W związku z powyższym, przyznano powódce prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres od (...)
(...) składek (...) SP. Z O.O. na podstawie decyzji ustaliła uprawnienia i wypłaciła świadczenie rehabilitacyjne za powyższy okres. W czasie orzeczonej niezdolności do pracy powódka podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu u innych płatników w ramach zawartej umowy zlecenia.
(...) składek (...) SP. Z O.O. SP.K. poinformowała Zakład Ubezpieczeń Społecznych, że w okresie od 14.07.2020r. do (...) powódka wykonywała pracę w ramach zawartej umowy oraz pomiędzy tymi okresami u innego płatnika.
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zwrócił się do płatnik składek z prośbą o udzielnie informacji odnośnie świadczenia przez powódkę pracy w okresach od (...) z tytułu zawartych umów. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie otrzymał informacji od pozostałych płatników składek.
W związku z powyższym, dnia 7.05.2025r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wystąpił do powódki z pisemną prośbą o dostarczenie stosownego zaświadczenia w sprawie świadczenia przez powódkę w powyższych okresach lub złożenia na tą okoliczność oświadczenia. Powódka nie złożyła odpowiedzi.
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że za miesiące (...) zostały odprowadzone przez płatników składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu zawartych umów zlecenia. Za miesiące 11/2020, 01/2021 składka nie została odprowadzona.
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznał, że w miesiącu 08/2020, 09/2020, 10/2020, 12/2020, 02/2021 powódka wykonywała pracę w ramach zawartej umowy z dodatkowego ubezpieczenia w ramach umowy zlecenia.
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. decyzją z dnia 11 lipca 2024 roku, znak: (...) zmienił decyzję: z dnia 12.05.2020r. (...), z dnia 27.08.2020r. (...), z dnia 11.12.2020r. (...) w ten sposób, że:
- odmówiono powódce prawa do wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego za okres od (...)
- zobowiązano powódkę do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 14.176,10 zł, na którą składa się: należność główna 10.208,26 zł z funduszu chorobowego za okres od (...)od (...)
Ustaleń stanu faktycznego sąd dokonał w oparciu o dokumenty zgromadzone w sprawie skorelowane z okolicznościami wskazanymi przez powódkę w odwołaniu, gdzie nie przeczyła ona wykonywaniu pracy zarobkowej w spornym okresie. Odnosząc się do kwestii procesowych, Sąd zawiadomił powódkę o nieuwzględnieniu jej wniosku o zmianę terminu rozprawy i konieczności stawienia się celem przesłuchania. Wobec jej niestawiennictwa na rozprawie sąd pominął dowód z jej przesłuchania. Ponadto Sąd na podstawie art. 235
2
§ 1 pkt 2 k.p.c. pominął dowód stanowiący wniosek powódki o zwrócenie się o kartę lekarską zawarty w piśmie z dnia 14.08.2026 r. albowiem dowód ten był nieprzydatny do wykazania faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczności dotyczące stanu zdrowia powódki oraz kontynuowania przez nią leczenia pozostawały bez znaczenia a w odniesieniu do świadczenia pracy zarobkowej w spornych okresach orzeczonej niezdolności do pracy, a kwestia stanu zdrowia powódki nie była przedmiotem niniejszej sprawy.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd zważył:
Odwołanie było niezasadne.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie zasadności odmowy powódce prawa do wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego za okresy od (...) oraz zobowiązanie powódki do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 14.176,10 zł, na którą składa się należność główna 10.208,26 zł z funduszu chorobowego za wskazane okresy oraz odsetki w kwocie 3.967,84 zł z funduszu chorobowego.
Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 854 z późn. zm.); zwanej dalej ustawą zasiłkową, ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia od pracy, w przypadku, gdy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy: 1) wykonuje pracę zarobkową lub 2) podejmuje aktywność niezgodną z celem tego zwolnienia.
W myśl art. 66 ust. 1a ustawy zasiłkowej wypłatę zasiłku wstrzymuje się, jeżeli: 1) powstaną okoliczności uzasadniające ustanie prawa do zasiłku; 2) okaże się, że prawo do zasiłku nie istniało; 3) zasiłek nie może być doręczony z przyczyn niezależnych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Stosownie do ust. 2 powyższego art., jeżeli świadczenie zostało pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego lub wskutek okoliczności, o których mowa w art. 15-17 i art. 59 ust. 6 i 7, wypłacone kwoty podlegają potrąceniu z należnych ubezpieczonemu zasiłków bieżących oraz z innych świadczeń z ubezpieczeń społecznych lub ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej.
Z kolei zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 199 z późn. zm.) osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust. 11. Odsetki, z zastrzeżeniem ust. 1a, są naliczane od dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty. W razie zwrotu należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń, w terminie wskazanym w decyzji zobowiązującej do zwrotu tych należności, nie nalicza się odsetek od spłaconych należności za okres od dnia przypadającego po dniu wydania decyzji do dnia spłaty (ust. 1a) Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się: 1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia; 3) świadczenia z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą z ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, co do których stwierdzono, że w okresie ich pobierania świadczeniobiorca wykonywał w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia (ust.2).
Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał odwołanie powódki za całkowicie niezasadne. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, opartego na aktach organu rentowego oraz oświadczeniach złożonych w odwołaniu jednoznacznie wynika, że powódka w okresach pobierania świadczenia rehabilitacyjnego z tytułu niezdolności do pracy w ramach zatrudnienia w (...) SP. Z.O.O. wykonywała pracę zarobkową na podstawie umów zlecenia zawartych z innymi płatnikami składek, co potwierdzają odprowadzone za miesiące 08/2020, 09/2020, 10/2020, 12/2020 oraz 02/2021 składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu zawartych umów zlecenia.
Wykonywanie pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy stanowi bezwzględną przesłankę utraty prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, niezależnie od motywów podjęcia zatrudnienia czy podnoszonego przez powódkę subiektywnego przekonania o wprowadzeniu jej w błąd przez pracowników organu rentowego oraz niezależnie od kontynuowania leczenia schorzeń natury psychicznej. Podjęcie pracy w tym okresie powoduje, że wypłacone świadczenie rehabilitacyjne stało się świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 66 ust. 2 ustawy zasiłkowej w związku z art. 84 ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, co uzasadniało wstrzymanie jego wypłaty oraz obowiązek zwrotu pobranych kwot należności głównej w wysokości 10.208,26 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w kwocie 3.967,84 zł obliczonymi na podstawie art. 84 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 477
14 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji wyroku, oddalając odwołanie.