Postanowienie IV CZ 54/12

Sygn. akt IV CZ 54/12 POSTANOWIENIE Dnia 20 września 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa J. J. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 września 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 18 lutego 2011 r., oddala zażalenie; nie obciąża żalącego kosztami postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie W wyroku z dnia 18 lutego 2011 r. Sąd Apelacyjny postanowił zasądzić od powoda J. J. na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik procesowy J. J. wniósł o jego zmianę i odstąpienie od obciążania powoda kosztami postępowania apelacyjnego, ewentualnie wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W art. 102 k.p.c. ustawodawca odwołuje się do pojęcia „wypadków szczególnie uzasadnionych”. Takie sformułowanie wprawdzie nie jest klauzulą generalną, jednak opiera się na zwrocie niedookreślonym, który może odsyłać również do argumentów natury aksjologicznej. Regulacja ta znajdzie zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, gdy z uwagi na okoliczności konkretnej sprawy, zastosowanie reguł ogólnych k.p.c. dotyczących zwrotu kosztu procesu byłoby nieuzasadnione. W rozważanej sprawie nie ma okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 102 k.p.c. W szczególności takiej okoliczności nie stanowi samo zwolnienie od kosztów sądowych, co przesądził ustawodawca w art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. „o kosztach sądowych w sprawach cywilnych” (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 90 poz. 594 ze zm.). Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 grudnia 2011r. (IV CZ 111/11, niepubl.) celem zwolnienia od kosztów sądowych jest zagwarantowanie prawa strony dostępu do sądu, zaś uwzględnienie tego celu odpada w sytuacji, gdy sąd rozstrzyga o kosztach procesu między stronami. Przy wytoczeniu powództwa strona powodowa musi się liczyć z możliwością obciążenia jej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji. jw