Postanowienie III SZ 2/06

Postanowienie z dnia 16 maja 2006 r. III SZ 2/06 Przepis art. 89 § 1 k.p.c. upoważnia adwokata, radcę prawnego oraz rzecznika patentowego wyłącznie do uwierzytelniania udzielonego im pełno- mocnictwa, co nie obejmuje uwierzytelniania innych dokumentów urzędowych, w tym dokumentu przy pomocy którego organ osoby prawnej wykazuje swoje umocowanie do działania w imieniu osoby prawnej (art. 68 w związku z art. 67 § 1 k.p.c.). Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn (sprawozdawca), Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2006 r. sprawy z powództwa „Z.” SA w C. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o nałożenie kary pieniężnej, na skutek zażalenia strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r. [...] u c h y l i ł zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny w Warszawie w sprawie z powództwa „Z.” SA w C. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o nałożenie kary pieniężnej postanowieniem z 21 lutego 2006 r. odrzucił apelację strony powodowej. Zdaniem Sądu apelacja podlegała odrzuceniu z dwóch przyczyn. Po pierwsze, zgodnie z art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. apelacja powinna zawierać wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku z zazna- czeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia. W niniejszej sprawie apelacja nie spełniała przesłanki z art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c., skoro brak w niej określenia zakresu żądanego uchylenia. Drugą przyczyną, dla której apelacja podlegała odrzuceniu było nieprawidłowe poświadczenie za zgodność z oryginałem kserokopii odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Radca prawny nie jest bowiem uprawniony do poświadczania dokumen- 2 tów. Wyjątek stanowi tu pełnomocnictwo, którego odpis radca prawny może sam uwierzytelnić w oparciu o przepis art. 89 § 1 zdanie 2 k.p.c. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19 maja 2003 r., III CZP 21/04 (Wokanda 2004 nr 12, poz. 1), wska- zał, że radca prawny nie jest uprawniony do uwierzytelniania tzw. dalszych pełno- mocnictw. Tym bardziej żaden przepis nie uprawnia go do poświadczania za zgod- ność z oryginałem innych dokumentów urzędowych, przy pomocy których jest obo- wiązany wykazać swoje uprawnienie do działania w imieniu osoby prawnej, właści- wie reprezentowanej (art. 68 k.p.c.). Pełnomocnik powoda w zażaleniu na przedmiotowe postanowienie Sądu Apelacyjnego zaskarżył je w całości, jednocześnie zarzucając mu błędną interpreta- cję przepisów, to jest art. 89 §1 k.p.c., poprzez przyjęcie, że upoważnienie radcy prawnego do uwierzytelniania odpisu pełnomocnictwa dotyczy jedynie samego do- kumentu pełnomocnictwa, nie zaś całego aktu (sensu largo) pełnomocnictwa, a więc również jego integralnej części potwierdzającej reprezentację organu mocodawcy - odpisu KRS; oraz poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie stanowiska Sądu Najwyższego zaprezentowanego w orzeczeniu z dnia 19 maja 2004 r., III CZP 21/04. W następnej kolejności podniósł zarzut błędnej interpretacji art. 373 zdanie drugie k.p.c., poprzez jego zastosowanie w sprawie, mimo iż sankcja odrzucenia apelacji w nim zawarta dotyczy jedynie sytuacji, gdy w konsekwencji wezwania sądu do uzu- pełnienia braków formalnych pisma procesowego strona nie dokonała lub nienależy- cie dokonała tegoż obowiązku, zaś wezwanie Sądu nie dotyczyło - ponieważ nie mogło w świetle art. 3701 k.p.c. dotyczyć - przesłanki zawartej w art. 368 §1 pkt 5 k.p.c. Ostatecznie zarzucił również błędną wykładnię językową treści apelacji powo- da z 13 czerwca 2005 r., poprzez przyjęcie, że apelujący nie zawarł w jej treści, zgodnie z dyspozycją art. 368 §1 pkt 5 k.p.c., wniosku o zmianę lub uchylenie za- skarżonego orzeczenia oraz zakresu żądanej zmiany lub uchylenia. Mając na względzie powyższe naruszenie wniósł o uchylenie postanowienia i rozpoznanie zażalenia jako oczywiście uzasadnionego w rozumieniu art. 395 § 2 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny w Warszawie; uchylenie zaskarżonego postanowienia i w konsekwencji merytoryczne rozpatrzenie wniesionej w dniu 13 czerwca 2005 r. apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 9 maja 2005 r.; ewentual- nie zaś wniósł o przekazanie sprawy do Sądu Najwyższego w Warszawie w celu jej rozpoznania. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie okazało się uzasadnione. Skarżący trafnie zarzucił, że Sąd Apela- cyjny bezpodstawnie uznał, iż w rozpatrywanej apelacji nie określono zakresu żąda- nego uchylenia. Wbrew temu twierdzeniu apelujący na drugiej stronie apelacji [...] wskazał: „wnoszę o uchylenie w całości Wyroku Sądu Okręgowego i uwzględnienie złożonego odwołania”, co spełnia wymaganą przez art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. przesłan- kę przyjęcia apelacji do rozpoznania. Bezpodstawna okazała się również druga z podanych przesłanek odrzucenia apelacji, za którą Sąd Apelacyjny uznał złożenie przez pełnomocnika powoda po terminie nieprawidłowo poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii odpisu z KRS dotyczącego rejestracji strony powodowej. Nieprawidłowość ta polegała, według Sądu Apelacyjnego, na poświadczeniu odpisu przez pełnomocnika powoda - radcę prawnego, podczas, gdy zgodnie z art. 89 § 1 zdanie drugie k.p.c., radca prawny (adwokat, rzecznik patentowy) może uwierzytelnić jedynie odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Bezpodstawność tak określonego powodu odrzucenia apelacji wynika z dwóch przyczyn. Po pierwsze, zarzucane przez Sąd osobiste uwierzytel- nienie odpisu KRS było dokładnym wykonaniem zarządzenia przewodniczącego wy- działu z 21 lutego 2006 r. w brzmieniu: „wezwać r.pr. E.H. do poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii odpisu z KRS [...] w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia apelacji”. Pomimo to należy zgodzić się z prezentowanym w zaskarżo- nym postanowieniu poglądem, że art. 89 § 1 k.p.c. upoważnia adwokata, radcę prawnego oraz rzecznika patentowego wyłącznie do uwierzytelniania udzielonego im pełnomocnictwa, co nie obejmuje uwierzytelniania innych dokumentów urzędowych, w tym dokumentu przy pomocy którego organ osoby prawnej wykazuje swoje umo- cowanie do działania w imieniu osoby prawnej (art. 68 w związku z art. 67 § 1 k.p.c.). W rezultacie rozpatrywane pełnomocnictwo, jako wystawione przez organ powoda, którego umocowanie do działania w imieniu osoby prawnej nie zostało prawidłowo wykazane, nie odpowiada wymaganiom prawnym. Nie uzasadnia to jednak odrzuce- nia apelacji sporządzonej przez tak umocowanego pełnomocnika. Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela pogląd wyrażony ostatnio w postanowieniu Sądu Naj- wyższego z 27 stycznia 2005 r., II PZ 69/04 (OSNP 2005 nr 16, poz. 251), w którym Sąd ten stwierdził, że apelacja sporządzona przez nieuprawnionego pełnomocnika 4 podlega rozpoznaniu, jeśli zostanie potwierdzona przez stronę. W takiej sytuacji, sankcją niewykonania lub nienależytego wykonania przez radcę prawnego zarzą- dzenia sądu zobowiązującego do złożenia oświadczenia zgodnie z art. 89 § 3 k.p.c., nie jest odrzucenie apelacji, lecz niedopuszczenie go do występowania w sprawie (zob. również powołaną w tym postanowieniu uchwałę Sądu Najwyższego z 20 grudnia 1968 r., III CZP 93/68, OSNCP 1969 nr 7-8, poz. 129, zgodnie z którą sku- teczność prawna czynności procesowych dokonanych przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem procesowym, zależy od ich zatwierdzenia przez zainteresowaną stronę). Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze w związku z 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji. ========================================