Wyrok I PKN 106/99

Wyrok z dnia 16 czerwca 1999 r. I PKN 106/99 Racjonalizacja zatrudnienia zmierzająca do obniżenia kosztów działalno- ści pracodawcy stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia zmieniające- go. Przewodniczący: SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Sędziowie SN:Józef Iwulski, Walerian Sanetra. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 1999 r. sprawy z po- wództwa Mirosława B. przeciwko Zarządowi Gminy w L. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu z dnia 19 listopada 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu, wyrokiem z dnia 19 listopada 1998 r., oddalił apelację powoda Mirosława B. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Kaliszu z dnia 12 maja 1998 r. [...] oddalającego po- wództwo o przywrócenie do pracy. W sprawie tej ustalono, że powód od 1 września 1984 r. był zatrudniony na stanowisku dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w L. W dniu 15 listopada 1996 r. wójt na posiedzeniu Zarządu Gminy wysunął propozycję ograniczenia zatrudnienia powoda do 1/2 etatu w celu zminimalizowania wydatków związanych z utrzymaniem GOK. Zarząd Gminy podjął stosowną uchwałę w przed- miocie racjonalizacji wydatków. W związku z tym powód otrzymał w dniu 2 stycznia 1997 r. wypowiedzenie zmieniające, z zachowaniem 3 miesięcznego okresu wypo- wiedzenia, upływającego 31 marca 1997 r. Powodowi zaproponowano pracę na do- tychczasowym stanowisku w wymiarze 1/2 etatu. Nie złożył on oświadczenia o od- mowie przyjęcia zmienionych warunków zatrudnienia. Natomiast od 1 kwietnia do 31 sierpnia 1997 r. korzystał z długotrwałego zwolnienia lekarskiego. Równocześnie 2 powód pracował jako nauczyciel muzyki w Szkole Podstawowej w L. na 1/2 etatu i pracę tę wykonywał bezkolizyjnie z obowiązkami dyrektora GOK. W dniu 9 paź- dziernika 1997 r. pozwany na wniosek powoda wydał mu świadectwo pracy, stwier- dzające ustanie jego stosunku pracy w GOK w drodze porozumienia stron. Na miejs- ce powoda zatrudniono nowego dyrektora GOK na 1/2 etatu, co przyniosło oszczędności w kwocie 4000 zł miesięcznie. Na tle takich ustaleń Sąd drugiej instancji uznał za prawidłowe wnioski Sądu Rejonowego, że uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia zmieniającego powodowi warunki pracy i płacy były względy natury ekonomicznej, związane z dążeniem poz- wanego do racjonalizacji wydatków na utrzymanie GOK, a nie osobiste nieporozu- mienia istniejące między wójtem a powodem. W kasacji powoda podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 233 § 2, 382 i 385 KPC przez błędną ocenę dowodów i wadliwe uzasadnienie wyroku. Zdaniem skarżącego, zmniejszenie wymiaru zatrudnienia na stanowisku dy- rektora GOK nie przyniosło oszczędności w kwocie 4000 zł miesięcznie, skoro po- wód na pełnym etacie zarabiał 740 zł miesięcznie, a przy obniżeniu wymiaru czasu pracy, proponowano powodowi 305 zł miesięcznie. W rzeczywistości zatem obniże- nie wymiaru zatrudnienia powoda dawało zysk symboliczny. Równoczesne wystę- powanie nadwyżek w budżecie pozwanego Zarządu Gminy wskazywało na pozor- ność względów ekonomicznych prowadzących do wypowiedzenia zmieniającego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wprawdzie potwierdził się kasacyjny zarzut oczywiście błędnego przyjęcia przez Sąd drugiej instancji, że oszczędności z tytułu zmniejszenia wymiaru zatrud- nienia powoda wyniosą 4000 zł miesięcznie, jednakże nie miało to wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie. Sądy nie są władne oceniać uprawnionych działań organów samorządowych podjętych w celu racjonalizacji gminnych wydatków na kulturę. Realizacja takich działań w postaci ograniczenia zatrudnienia w gminnym ośrodku kultury w sposób racjonalny i niepodważalny prowadziła do oczywistego zmniejszenia kosztów utrzy- mania tej placówki kulturalnej. Nie miał przesądzającego znaczenia rozmiar oszczędności finansowych uzyskanych w wyniku redukcji do połowy wymiaru zatrud- nienia powoda na stanowisku dyrektora gminnego ośrodka kultury, skoro Sądy po 3 przeprowadzeniu postępowania dowodowego potwierdziły wskazaną powodowi przyczynę wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy, którą było dążenie do ograniczenia kosztów utrzymania GOK. Istotne w sprawie jest także to, że powód w tym samym czasie pracy łączył zatrudnienie na stanowisku dyrektora GOK z dodatkowym zatrudnieniem nauczy- cielskim. Nadto jego następca jest zatrudniony również w niepełnym wymiarze czasu pracy, łącząc to - według twierdzeń powoda - z dodatkowym zatrudnieniem na stanowisku nauczyciela przedszkola gminnego. Fakty te niepodważalnie wskazują na racjonalność ograniczenia wymiaru zatrudnienia na stanowisku dyrektora gmin- nego ośrodka kultury do 1/2 etatu. Potwierdziło to zasadność podanej powodowi przyczyny wypowiedzenia zmieniającego wywołanej dążeniem do zmniejszenia kosztów utrzymania gminnej placówki kulturalnej. Nadto w sprawie tej wskazano, że po przejęciu ośrodka przez gminę powód w dążeniu do racjonalizacji kosztów utrzymania kierowanej przez siebie placówki doko- nywał redukcji innych etatów. Okoliczności te potwierdzają, że spowodowane racjo- nalizacją wydatków na gminną kulturę ograniczenie wymiaru czasu jego pracy miało wystarczające uzasadnienie, bez względu na niepotwierdzone w postępowaniu do- wodowym fakty osobistych animozji występujących między wójtem a powodem, które jakoby miały stanowić rzeczywistą przyczynę wypowiedzenia zmieniającego. Powyższe prowadzi do wniosku, że racjonalizacja zatrudnienia, zmierzająca do obniżenia kosztów działalności pracodawcy, może stanowić uzasadnioną przy- czynę wypowiedzenia pracownikowi warunków pracy i płacy (art. 42 KP). W konse- kwencji Sąd Najwyższy oddalił kasację jako nieuzasadnioną na podstawie art. 39312 KPC. ========================================