Orzecznictwo

Postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z 7 października 2026 r., sygn. I Ns 25/26

Sąd: Sąd Okręgowy w Krakowie
Data: 7 października 2026
Sygnatura: I Ns 25/26
Rodzaj: Postanowienie

Sędzia: Marzena Stoces

Powołane przepisy

Treść orzeczenia

Sygn. akt I Ns 25/26

POSTANOWIENIE

Dnia 7 października 2026 r.

Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy

w składzie następującym

Przewodniczący: SSR del. Marzena Stoces

Protokolant: Julia Skowronek

po rozpoznaniu w dniu 6 października 2026 r. w N.

na rozprawie

sprawy z wniosku V. P. (2)

przy uczestnictwie Z. B. (1)

o wydanie orzeczenia w trybie art. 111 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku Kodeks wyborczy

postanawia:

zakazać uczestniczce Z. B. (1) rozpowszechniania nieprawdziwej informacji, jakoby V. I., będąc kandydatem na Prezydenta Miasta N., komunikował zamiar zwolnień grupowych od 15% do 20% pracowników Urzędu Miasta N., a w szczególności zakazanie rozpowszechniania stwierdzeń: że V. I. komunikuje że „idzie do (...) magistratu z hasłem zwolnienia 15-20% urzędników” i będą to „zwolnienia zbiorowe”, lub twierdzeń o treści tożsamej albo znaczeniowo równoważnej, przypisujących V. I. jako kandydatowi na Prezydenta Miasta N. publiczne komunikowanie zamiaru zwolnienia 15-20% liczby pracowników samorządowych Urzędu Miasta N.;

II.

nakazać uczestniczce Z. B. (1) sprostowanie nieprawdziwej informacji poprzez opublikowanie w formie postu, na jej własnych publicznie dostępnych profilach w serwisie (...) i w serwisie (...), oświadczenia następującej treści:

„SPROSTOWANIE

Ja niżej podpisana Z. B. (2) oświadczam, że moja wypowiedź w debacie wyborczej TVP (...) i Radia (...) z dnia 22 września 2026 r., w której stwierdziłam, że V. I. komunikuje zamiar zwolnienia 15-20% pracowników Urzędu Miasta N., była nieprawdziwa. Pan V. I. nigdy nie komunikował zamiaru zwolnienia 15-20% pracowników Urzędu Miasta N..

Przyznaję że nie miałam podstaw do przedstawienia tego twierdzenia jako faktu.

Z. B. (1)”,

zobowiązując uczestniczkę do opublikowania oświadczenia w terminie 12 (dwunastu) godzin od uprawomocnienia się postanowienia w niniejszej sprawie, w sposób umożliwiający jego niezwłoczne dostrzeżenie przez osoby zapoznające się z tym materiałem, bez możliwości ograniczenia jego widoczności oraz bez dodawania jakichkolwiek komentarzy, przy zastosowaniu czytelnego kroju czarnej czcionki na białym tle i redakcji tekstu jak w treści postanowienia, przy czym uczestniczka zobowiązana jest do utrzymywania publikacji oświadczenia na swoim profilu E. i U., jako przypiętego posta do profilu uczestniczki przez okres od jego opublikowania, do godziny 21:00 dnia 11 października 2026 r.;

III.

nakazać uczestniczce Z. B. (1) złożenia na jej koszt oświadczenia w serwisie internetowym redakcji Radia (...) pod adresem https://www.radiokrakow.pl/ i redakcji TVP (...) pod adresem (...).tvp.pl - o następującej treści:

(...)

Przyznaję że nie miałam podstaw do przedstawienia tego twierdzenia jako faktu.

Z. B. (1)”,

zobowiązując uczestniczkę do opublikowania oświadczenia w terminie 12 (dwunastu) godzin od uprawomocnienia się postanowienia w niniejszej sprawie, bezpośrednio na wskazanej powyżej stronie internetowej redakcji Radio (...) i TVP (...) na głównej stronie, w sposób umożliwiający jego niezwłoczne dostrzeżenie przez osoby zapoznające się z tym materiałem, bez możliwości ograniczenia jego widoczności oraz bez dodawania jakichkolwiek komentarzy, przy zastosowaniu czytelnego kroju czcionki J. koloru czarnego na białym tle i redakcji tekstu jak w treści postanowienia;

IV.

nakazać uczestniczce Z. B. (1) sprostowanie nieprawdziwej informacji poprzez opublikowanie w formie ogłoszenia na koszt uczestniczki w telewizji TVP (...) w godzinach emisji od godziny 19.00 do godziny 20.00 - oświadczenia o następującej treści:

(...)

Przyznaję że nie miałam podstaw do przedstawienia tego twierdzenia jako faktu.

(...)”,

zobowiązując uczestniczkę do opublikowania oświadczenia w terminie 24 (dwudziestu czterech) godzin od uprawomocnienia się postanowienia w niniejszej sprawie, w formie planszy tekstowej o białym tle wypełniającej cały ekran, wyświetlanej przez nieprzerwany okres 30 sekund, bez dodatkowych elementów graficznych, reklamowych lub audiowizualnych, bez podkładu muzycznego, bez lektora, bez animacji, a także bez komentarzy, w sposób zapewniający możliwość swobodnego zapoznania się z pełną treścią planszy oraz umożliwiający jego niezwłoczne dostrzeżenie przez osoby zapoznające się z tym materiałem, jak również przy zastosowaniu czytelnego kroju czcionki J. koloru czarnego na białym tle i redakcji tekstu jak w treści postanowienia, z wyrównaniem tekstu do środka ekranu, przy czym tekst ten powinien pozostawać statyczny przez cały 30-sekundowy okres emisji.

nakazać uczestniczce Z. B. (1) sprostowanie nieprawdziwej informacji poprzez opublikowanie ogłoszenia na koszt uczestniczki na antenie Radia (...), odczytanego wyraźnie przez lektora, bez żadnych wprowadzeń, dodatków, tła dźwiękowego, komentarzy lub odniesień,:

(...)

Przyznaję że nie miałam podstaw do przedstawienia tego twierdzenia jako faktu.

(...),

zobowiązując uczestniczkę do opublikowania oświadczenia na antenie w terminie 24 (dwudziestu czterech) godzin od uprawomocnienia się postanowienia w niniejszej sprawie w terminie emisji antenowej od godz. 19 do godz. 21.

VI.

oddalić wniosek w pozostałym zakresie;

VII.

stwierdzić, że wnioskodawca i uczestnik ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

SSR del. Marzena Stoces

UZASADNIENIE

Postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 7 października 2026 roku

Wnioskodawca V. P. (1), działając jako pełnomocnik wyborczy Komitetu Wyborczego Wyborców V. I. N. dla Mieszkańców, wniósł o:

I. zakazanie uczestniczce Z. B. (2) rozpowszechniania nieprawdziwej informacji, jakoby V. I., będąc kandydatem na Prezydenta Miasta N., komunikował zamiar zwolnień grupowych od 15% do 20% pracowników Urzędu Miasta N., a w szczególności zakazanie rozpowszechniania stwierdzeń:

że V. I. komunikuje że „idzie do (...) magistratu z hasłem zwolnienia 15–20% urzędników” i będą to „zwolnienia zbiorowe”,

lub twierdzeń o treści tożsamej albo znaczeniowo równoważnej, przypisujących V. I. jako kandydatowi na Prezydenta Miasta N. publiczne komunikowanie zamiaru zwolnienia 15–20% liczby pracowników samorządowych Urzędu Miasta N..

II. nakazanie uczestniczce Z. B. (2):

1/ usunięcia wszelkich publicznie dostępnych publikacji uczestniczki zawierających zakwestionowaną informację, w szczególności publikacji zawierających lub reprodukujących fragment debaty wyborczej TVP (...), TVP (...) i Radia (...) z dnia 22 września 2026 r., w którym uczestniczka stwierdziła:

„C. mówimy o zwolnieniach na poziomie 20–15%, bo tak pan radny komunikuje, to jest znacznie więcej niż tylko kadra zarządzająca. To są po prostu zwolnienia grupowe.”

oraz:

„Pójście do (...) magistratu z hasłem zwolnienia 15–20% jest absolutnie paraliżujące dla pracy urzędników już w dniu dzisiejszym.”

w szczególności z publicznie dostępnych profili i kanałów komunikacji uczestniczki w serwisach społecznościowych, o ile uczestniczka dokonała tam dalszego rozpowszechnienia tego materiału.

2/ nakazanie uczestniczce sprostowania nieprawdziwej informacji poprzez opublikowanie, na jej własnym publicznie dostępnym profilu w serwisie (...) oraz na jej własnym publicznie dostępnym profilu w serwisie (...), oświadczenia następującej treści:

„(...)

Ja niżej podpisana Z. B. (2) oświadczam, że moja wypowiedź w debacie wyborczej TVP (...) i Radia (...) z dnia 22 września 2026 r., w której stwierdziłam, że V. I. komunikuje zamiar zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N., była nieprawdziwa. Pan V. I. nigdy nie komunikował zamiaru zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N..

Przyznaję że nie miałam podstaw do przedstawienia tego twierdzenia jako faktu.

Przepraszam Pana V. I. za rozpowszechnienie tej nieprawdziwej informacji i wprowadzenie jego wyborców w błąd.

Z. B. (1)”

Oświadczenie powyższe powinno zostać opublikowane przez uczestniczkę w terminie 12 (dwunastu) godzin od uprawomocnienia się postanowienia w niniejszej sprawie, bezpośrednio na profilu uczestniczki w serwisach (...) w formie posta, w sposób umożliwiający jego niezwłoczne dostrzeżenie przez osoby zapoznające się z tym materiałem, bez możliwości ograniczenia jego widoczności przez uczestniczkę lub osoby działające na jej polecenie lub też za jej zgodą oraz bez dodawania jakichkolwiek komentarzy, wyjaśnień lub innych treści umniejszających jego znaczenie, jak również przy zastosowaniu czytelnego kroju czcionki koloru czarnego na białym tle i redakcji tekstu jak powyżej, przy czym uczestniczka zobowiązana jest do utrzymywania publikacji oświadczenia na swoim profilu E. i U., jako przypiętego posta do profilu uczestniczki przez okres od jego opublikowania, do co najmniej godziny 21:00 dnia 11 października 2026 r. (koniec głosowania w drugiej turze wyborów) – bez ograniczania ich widoczności przez ten czas i bez ingerowania w ich treść.

4/ sprostowania nieprawdziwej informacji – poprzez opublikowanie w formie ogłoszenia na koszt uczestniczki w serwisie internetowym redakcji Radia (...) pod adresem

https://www.radiokrakow.pl/ i redakcji TVP (...) pod adresem

krakow.tvp.pl – oświadczenia o następującej treści:

(...)

Ja niżej podpisana Z. B. (2) oświadczam, że moja wypowiedź w debacie wyborczej TVP (...) i Radia (...) z dnia 22 września 2026 r., w której stwierdziłam, że V. I. komunikuje zamiar zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N., była nieprawdziwa. Pan V. I. nigdy nie komunikował zamiaru zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N..

Przyznaję że nie miałam podstaw do przedstawienia tego twierdzenia jako faktu.

Przepraszam Pana V. I. za rozpowszechnienie tej nieprawdziwej informacji i wprowadzenie jego wyborców w błąd.

Z. B. (1)”

Oświadczenie powyższe powinno zostać opublikowane przez uczestniczkę w terminie 12 (dwunastu) godzin od uprawomocnienia się postanowienia w niniejszej sprawie, bezpośrednio na wskazanej powyżej stronie internetowej redakcji Radio (...) i TVP (...) na głównej stronie, w sposób umożliwiający jego niezwłoczne dostrzeżenie przez osoby zapoznające się z tym materiałem, bez możliwości ograniczenia jego widoczności przez uczestniczkę lub osoby działające na jej polecenie lub też za jej zgodą oraz bez dodawania jakichkolwiek komentarzy, wyjaśnień lub innych treści umniejszających znaczenie publikacji, jak również przy zastosowaniu czytelnego kroju czcionki koloru czarnego na białym tle J. lub podobnej i redakcji tekstu jak powyżej, przy czym uczestniczka zobowiązana jest do utrzymywania publikacji oświadczenia na tej stronie internetowej, przez okres od jego opublikowania, do co najmniej godziny 21:00 dnia 11 października 2026 r. (koniec głosowania w drugiej turze wyborów) – bez ograniczania ich widoczności przez ten czas i bez ingerowania w ich treść.

5/ sprostowania nieprawdziwej informacji – poprzez opublikowanie w formie ogłoszenia na koszt uczestniczki w telewizji (...) w godzinach emisji od godziny 19.00 do godziny 20.00 – oświadczenia o następującej treści:

(...)

Ja niżej podpisana Z. B. (2) oświadczam, że moja wypowiedź w debacie wyborczej TVP (...) i Radia (...) z dnia 22 września 2026 r., w której stwierdziłam, że V. I. komunikuje zamiar zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N., była nieprawdziwa. Pan V. I. nigdy nie komunikował zamiaru zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N..

Przyznaję że nie miałam podstaw do przedstawienia tego twierdzenia jako faktu.

Przepraszam Pana V. I. za rozpowszechnienie tej nieprawdziwej informacji i wprowadzenie jego wyborców w błąd.

Z. B. (1)”

Oświadczenie powyższe powinno zostać opublikowane przez uczestniczkę w terminie 24 (dwudziestu czterech) godzin od uprawomocnienia się postanowienia w niniejszej sprawie, w formie planszy tekstowej o białym tle wypełniającej cały ekran, wyświetlanej przez nieprzerwany okres 30 sekund, bez dodatkowych elementów graficznych, reklamowych lub audiowizualnych, bez podkładu muzycznego, bez lektora, bez animacji, a także bez komentarzy, wyjaśnień lub innych treści w szczególności umniejszających znaczenie publikacji, z wyjątkiem tekstu sprostowania i przeprosin, w sposób zapewniający możliwość swobodnego zapoznania się z pełną treścią planszy oraz umożliwiający jego niezwłoczne dostrzeżenie przez osoby zapoznające się z tym materiałem, jak również przy zastosowaniu czytelnego, wyraźnego kontrastowego kroju czcionki J. koloru czarnego na białym tle i redakcji tekstu jak powyżej, z wyrównaniem tekstu do środka ekranu, przy czym tekst ten powinien pozostawać statyczny przez cały 30-sekundowy okres emisji.

6/ sprostowania nieprawdziwej informacji – poprzez opublikowanie ogłoszenia na koszt uczestniczki na antenie Radia (...) – odczytanego wyraźnie przez lektora, bez żadnych wprowadzeń, dodatków, tła dźwiękowego, komentarzy lub odniesień, jak również bez zastosowania zabiegów formalnych lub treściowych umniejszających znaczenie, rangę i powagę tego oświadczenia, względnie zaznaczających dystans do jego formy i treści – o następującej treści:

„(...)

Ja niżej podpisana Z. B. (2) oświadczam, że moja wypowiedź w debacie wyborczej TVP (...) i Radia (...) z dnia 22 września 2026 r., w której stwierdziłam, że V. I. komunikuje zamiar zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N., była nieprawdziwa. Pan V. I. nigdy nie komunikował zamiaru zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N..

Przyznaję że nie miałam podstaw do przedstawienia tego twierdzenia jako faktu.

Przepraszam Pana V. I. za rozpowszechnienie tej nieprawdziwej informacji i wprowadzenie jego wyborców w błąd.

(...)

przy czym, oświadczenie powyższe powinno zostać opublikowane na antenie przez uczestniczkę w terminie 24 (dwudziestu czterech) godzin od uprawomocnienia się postanowienia w niniejszej sprawie w terminie emisji antenowej od godz. 19 do godz. 21.

III. Nakazanie uczestniczce przeproszenia V. I. kandydata na Prezydenta Miasta N. w terminie 8 (ośmiu) godzin od uprawomocnienia się postanowienia, poprzez doręczenie Wnioskodawcy, na ręce jego pełnomocnika – podpisanego własnoręcznie pisemnego oświadczenia uczestniczki, wydrukowanego drukiem czcionką 16 punktów Ł., tekst wyśrodkowany z wytłuszczonym tytułem (...), na białej czystej kartce papieru formatu A4 bez żadnej innej treści lub oznaczeń, o wyłącznie następującej treści jak w cudzysłowie:

(...)

Ja niżej podpisana Z. B. (2) przepraszam Pana V. I. za rozpowszechnienie w debacie wyborczej TVP (...) i Radia (...) z dnia 22 września 2026 r. nieprawdziwej informacji, jakoby Pan V. I. komunikował zamiar zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N..

Oświadczam, że informacja ta była nieprawdziwa.

Przyznaję, że nie miałam podstaw do przedstawienia jako faktu twierdzenia, że Pan V. I. komunikował zamiar zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N..

Z. B. (2) (podpis własnoręczny)”

IV. Na podstawie art. 111 § 1 pkt 4 i 5 oraz § 4 Kodeksu wyborczego nakazanie uczestniczce opublikowania na koszt uczestniczki w „Gazecie (...)”, w jej najbliższym wydaniu, na połowie pierwszej strony, oświadczenia zatytułowanego SPROSTOWANIE I (...) wydrukowanego wyboldowaną czcionką Ł. minimum 40 punktów i wielkimi literami wyrównanymi do środka, natomiast o treści poniżej wydrukowanej na białym tle czcionką Ł. minimum 16 punktów, wyrównanej do środka, zawierającego wyłącznie tekst jak poniżej:

(...)

Oświadczam, że informacja ta była nieprawdziwa.

Przyznaję, że nie miałam podstaw do przedstawienia jako faktu twierdzenia, że Pan V. I. komunikował zamiar zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N..

Z. B. (2)”

a to wszystko w sposób zapewniający czytelność publikacji, poprzez zamieszczenie ogłoszenia w ramce na białym tle bez jakiejkolwiek innej treści lub oznaczeń;

V. Na podstawie art. 111 § 1 pkt 6 Kodeksu wyborczego nakazanie uczestniczce wpłacenia kwoty 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) na rzecz organizacji pożytku publicznego: FUNDACJA (...) W N. – O (...) [Numer KRS:

(...)

], z przeznaczeniem na pomoc w leczeniu dzieci poszkodowanych w wypadkach drogowych.

Wnioskodawca wniósł ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie wskazanych we wniosku dowodów oraz zasądzenie od uczestniczki na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że jest pełnomocnikiem wyborczym Komitetu Wyborczego Wyborców V. N. dla Mieszkańców, zaś V. I. jest kandydatem tego Komitetu w przedterminowych wyborach na Prezydenta Miasta N.. Kandydatura V. I. została zarejestrowana przez Miejską Komisję Wyborczą w N.. Wnioskodawca wskazał również, że V. I. jest radnym Rady Miasta N. VIII i IX kadencji.

Wnioskodawca podał, że w dniu 22 września 2026 r. odbyła się debata wyborcza z udziałem kandydatów na Prezydenta Miasta N., w tym V. I. i Z. B. (1). W trakcie części debaty obejmującej wzajemne pytania kandydatów uczestniczka zwróciła się do V. I. z pytaniem dotyczącym jego zapowiedzi w zakresie weryfikacji kadr, audytu oraz zwolnień w Urzędzie Miasta N. i spółkach miejskich. Pytała między innymi, czy ma on gotowe, zweryfikowane kadry na stanowiska dyrektorskie oraz do zarządów spółek miejskich i czy w istocie nie szykuje paraliżu decyzyjnego urzędu oraz fali zwolnień bez zaplecza ekspertów i specjalistów.

W odpowiedzi V. I. wskazał między innymi, że J. Z. (2) zatrudnił w samym magistracie 211 nowych osób, wobec czego zatrudnienie tych osób należałoby poddać przeglądowi. Podał również, że stanowiska zwolnione przez osoby będące – w jego ocenie – nominatami partyjnymi powinny być następnie obsadzane w drodze uczciwych i rzetelnych konkursów, w których mogliby brać udział zarówno dotychczasowi urzędnicy niższego i średniego szczebla, jak i osoby spoza urzędu.

Po tej wypowiedzi uczestniczka stwierdziła: „C. mówimy o zwolnieniach na poziomie 20–15%, bo tak pan radny komunikuje, to jest znacznie więcej niż tylko kadra zarządzająca. To są po prostu zwolnienia grupowe”. Następnie wskazała: „Pójście do (...) magistratu z hasłem zwolnienia 15–20% jest absolutnie paraliżujące dla pracy urzędników już w dniu dzisiejszym”.

Wnioskodawca podniósł, że wypowiedź uczestniczki zawierała nieprawdziwą informację, jakoby V. I. publicznie komunikował zamiar zwolnienia od 15% do 20% pracowników Urzędu Miasta N.. W jego ocenie wypowiedź ta nie stanowiła wyłącznie opinii, oceny ani prognozy dotyczącej możliwych następstw programu wyborczego V. I., lecz miała charakter twierdzenia o fakcie. Wnioskodawca zwrócił w tym zakresie szczególną uwagę na użyte przez uczestniczkę sformułowanie „bo tak pan radny komunikuje”, które – w jego ocenie – wskazywało odbiorcom, że V. I. miał wcześniej publicznie przedstawić zamiar redukcji zatrudnienia właśnie w tak określonej skali.

Wnioskodawca zaznaczył, że V. I. nie komunikował zamiaru zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N. ani nie posługiwał się takim przedziałem procentowym przy przedstawianiu swoich zamierzeń dotyczących polityki kadrowej miasta. Według twierdzeń wniosku wcześniejsze wypowiedzi V. I. odnosiły się natomiast do zamiaru przeprowadzenia audytu i przeglądu zatrudnienia, weryfikacji osób zatrudnionych po dniu 7 maja 2024 r. oraz zwolnienia tych osób, w odniesieniu do których w wyniku indywidualnej weryfikacji stwierdzono by, że zostały zatrudnione wskutek powiązań osobistych lub według kryteriów partyjnych.

Wnioskodawca wskazał również, że przywołana przez V. I. podczas debaty liczba 211 osób odnosiła się do osób nowo zatrudnionych, których zatrudnienie miało zostać poddane przeglądowi, a nie do liczby osób przeznaczonych do zwolnienia. Według danych przytoczonych we wniosku na koniec 2024 r. w Urzędzie Miasta N. zatrudnionych było 3.217 osób, wobec czego 15% tej liczby stanowiło około 483 osoby, natomiast 20% – około 643 osoby. Liczba 211 osób odpowiadała natomiast około 6,56% ogółu zatrudnionych.

W ocenie wnioskodawcy zakwestionowana wypowiedź pozostawała w bezpośrednim związku z prowadzoną kampanią wyborczą. Została wygłoszona podczas publicznej debaty kandydatów na Prezydenta Miasta N. i odnosiła się bezpośrednio do programu konkurencyjnego kandydata. Uczestniczka powiązała przypisywaną V. I. zapowiedź zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N. ze „zwolnieniami grupowymi” oraz z paraliżem pracy urzędu. Zdaniem wnioskodawcy wypowiedź ta stanowiła element negatywnej agitacji wyborczej i mogła wpływać na sposób postrzegania kandydata przez wyborców.

Wnioskodawca podkreślił, że przedmiotem wniosku nie była krytyczna ocena zapowiedzi V. I. dotyczących audytu, weryfikacji zatrudnienia czy zmian kadrowych ani ocena zasadności tych zamierzeń. Wniosek dotyczył wyłącznie przypisania mu konkretnego twierdzenia, zgodnie z którym miał publicznie komunikować zamiar zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N.. W ocenie wnioskodawcy twierdzenie takie miało charakter informacji podlegającej obiektywnej weryfikacji w kategoriach prawdy i fałszu.

Wnioskodawca wskazał nadto, że znaczenie i zasięg zakwestionowanej wypowiedzi uzasadniały zastosowanie żądanych środków ochrony. Podniósł, że wypowiedź została sformułowana w trakcie debaty wyborczej transmitowanej przez media, w bezpośredniej konfrontacji kandydatów, a użycie konkretnego przedziału procentowego 15–20% mogło szczególnie utrwalić tę informację w świadomości odbiorców. Okoliczności te uzasadniały, zdaniem wnioskodawcy, zarówno zakaz dalszego rozpowszechniania informacji i jej sprostowanie, jak również pozostałe środki wskazane we wniosku.

Uczestniczka Z. B. (1) wniosła o oddalenie wniosku w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając swoje stanowisko, uczestniczka zakwestionowała twierdzenie, że rozpowszechniła nieprawdziwą informację. Podniosła, że jej wypowiedź podczas debaty nie może być oceniana w oderwaniu od wcześniejszych publicznych wypowiedzi V. I. dotyczących zatrudnienia w Urzędzie Miasta N., jednostkach miejskich i spółkach komunalnych oraz zapowiadanej przez niego weryfikacji zatrudnienia i zmian kadrowych.

Uczestniczka powołała się w szczególności na wcześniejsze wypowiedzi V. I. dotyczące zatrudniania osób według klucza partyjnego, konieczności dokonania przeglądu zatrudnienia oraz zwolnienia osób, które – w jego ocenie – otrzymały zatrudnienie wskutek powiązań osobistych lub politycznych. Wskazała również na wypowiedź V. I. podczas XXXVIII nadzwyczajnej sesji Rady Miasta N. z dnia 23 października 2025 r., podczas której mówił on o potrzebie uzyskania listy osób zatrudnionych po dniu 7 maja 2024 r. i poddania ich weryfikacji, a następnie przeprowadzenia analogicznych działań w spółkach miejskich i innych jednostkach. W toku tej wypowiedzi V. I. odnosił się również do „dobrych kilkuset osób do zwolnienia”.

Uczestniczka powołała się także na wypowiedź V. I. z dnia 2 września 2026 r. w programie (...). V. I. wskazywał wówczas na 211 nowych osób zatrudnionych w Urzędzie Miasta N., co najmniej dwukrotnie większą liczbę nowych osób w spółkach miejskich oraz osoby zatrudniane na stanowiskach zwalnianych przez dotychczasowych pracowników, wskazując przy tym, że skala osób podlegających – w jego ocenie – weryfikacji wynosiła ponad tysiąc. Uczestniczka wskazywała również, że na pytanie prowadzącego odnoszące się do „wielkich czystek” lub „wielkiej weryfikacji” V. I. udzielił odpowiedzi twierdzącej.

Uczestniczka odwołała się ponadto do innych publicznych wypowiedzi V. I., w których krytycznie oceniał on poziom kosztów administracyjnych miasta, rozbudowę struktury Urzędu Miasta N., tworzenie nowych departamentów i stanowisk kierowniczych oraz wskazywał na potrzebę ograniczenia liczby stanowisk i „odchudzenia” struktury magistratu.

W ocenie uczestniczki jej wypowiedź podczas debaty stanowiła zatem dopuszczalną ocenę i interpretację wcześniejszych publicznych wypowiedzi V. I. dotyczących zakresu planowanych przez niego zmian kadrowych. Uczestniczka podniosła również, że wypowiedź została sformułowana w ramach debaty politycznej prowadzonej w toku kampanii wyborczej, w której zakres dopuszczalnej krytyki konkurenta politycznego jest szerszy.

Uczestniczka zakwestionowała również zasadność żądanych przez wnioskodawcę środków ochrony oraz ich zakres.

Bezsporne w sprawie były następujące okoliczności:

V. I. jest kandydatem na Prezydenta Miasta N. jest kandydatem na Prezydenta Miasta N. w przedterminowych wyborach, których II tura odbędzie się w dniu 11 października 2026 r.

Z. B. (1) jest kandydatem na Prezydenta Miasta N. w przedterminowych wyborach, których II tura odbędzie się w dniu 11 października 2026 r. wyborach.

Sąd ustalił nadto następujący stan faktyczny:

W dniu 22 września 2026 r. odbyła się w telewizji TVP (...), z jednoczesną emisją na antenie Radia (...), debata wyborcza z udziałem kandydatów na Prezydenta Miasta N., w tym V. I. i Z. B. (1). W trakcie części debaty obejmującej wzajemne pytania kandydatów uczestniczka zwróciła się do V. I. z pytaniem dotyczącym jego zapowiedzi w zakresie weryfikacji kadr, audytu oraz zwolnień w Urzędzie Miasta N. i spółkach miejskich.

Uczestniczka Z. B. (1) zapytała:

„B. radny, zapowiadał pan wczoraj chyba w rolce, ale już od dłuższego czasu pan zapowiada wielką weryfikację kadr, audyt, zwolnienia w Urzędzie Miasta, w spółkach miejskich, a jednocześnie buduje pan narrację kandydata antysystemowego, takiego outsidera politycznego, tak bym powiedziała. Proszę o bardzo konkretną odpowiedź.

Czy ma pan gotowe, zweryfikowane kadry na stanowiska dyrektorskie?

Czy w zarządach spółek miejskich?

Czy tak naprawdę szykuje pan nam paraliż decyzyjny Urzędu i falę zwolnień bez zaplecza ekspertów i specjalistów?”

Na co V. I. odpowiedział:

Bardzo dziękuję za to pytanie.

Szanowni państwo, rzeczywiście ja jestem za tym, żeby stanowiska w N. były obsadzone według kryteriów merytorycznych, a nie według kryterium tego, czy ktoś posiada legitymację partyjną tej czy innej partii. I faktycznie J. Z. (2) stworzył w samym magistracie 211 nowych osób, zatrudnił w magistracie 211 nowych osób, więc trzeba to wszystko przeglądnąć.

Natomiast oczywiście nie jest tak, że ja mam gotowe osoby na poszczególne stanowiska, bo wtedy bym sam sobie przeczył. Ja chcę żeby te stanowiska, które zostaną zwolnione przez tych nominatów partyjnych, były obsadzane w wyniku uczciwych, rzetelnych konkursów, gdzie wygra najlepsza osoba z tych, które się zgłoszą. W związku z tym pani senator jest rzeczą jasną, że nie mogę z góry powiedzieć, kto te konkursy wygra. W nich będą mogli startować ci obecni urzędnicy niższego i średniego szczebla, dla których nagle otworzy się szansa na karierę, bo do tej pory byli blokowani, bo nie mieli tej legitymacji partyjnej. Ale też będą mogły startować osoby z zewnątrz, które mają na przykład doświadczenie w biznesie. Każdy będzie mógł wystartować, a takie konkursy będą w pełni przejrzyste, bo będę chciał, żeby na przykład wysłuchania odbywały się w postaci publicznej, żeby ludzie mogli przyjść i posłuchać, co który z kandydatów na przykład na członków zarządu spółki miejskiej ma do powiedzenia.”

W 30 sekundowym czasie przeznaczonym na ripostę Z. B. (1) powiedziała:

„C. mówimy o zwolnieniach na poziomie 20–15%, bo tak pan radny komunikuje, to jest znacznie więcej niż tylko kadra zarządzająca. To są po prostu zwolnienia grupowe. Przez lata dopracowaliśmy się solidnej, rzetelnej, merytorycznej kadry urzędniczej. Za to miasto N. nasi podatnicy zapłacili. Pójście do (...) magistratu z hasłem zwolnienia 15-20% jest absolutnie paraliżujące dla pracy urzędników już w dniu dzisiejszym. Uważam, że to jest bardzo zła metoda, nawet na oszczędności bądź tym bardziej na zarządzanie. Ale pan radny nie ma doświadczenia w zarządzaniu dużymi organizacjami i pewnie stąd takie podejście”

dowód: fragment debaty na pendrive – załącznik do wniosku, transkrypcja nagranej debaty – załącznik do wniosku k. 9

Debata została opublikowana poprzez umieszczenie nagrania na żywo na stronach:

Radio (...) https://www.youtube.com/watch?v=(...)

TVP (...) https://krakow.tvp.(...)przedterminowe-wybory-prezydenta-(...)-debata

Dowód: wydruki ze stron internetowych (print screen)/ załączniki do wniosku k. 10

W dniu poprzedzającym debatę ani dwa dni wcześniej kandydat V. I. na swoim profilu w serwisie (...) nie zamieścił rolki, w której podałby zamiar zwolnienia 20–15% urzędników Urzędu Miasta N..

Dowód: profil V. I. na fb

W poście na swoim profilu na stronie E. z 21.09.2026r. godz. 11.50 V. I. zawarł stwierdzenia:

„Przyszłość N. nie może leżeć w rękach osób bez doświadczenia i kwalifikacji. Nie możemy pozwolić na to, by najważniejsze stanowiska w mieście trafiały do osób wybranych nie ze względu na kompetencje, ale przez znajomości czy partyjne układy. N. potrzebuje ludzi, którzy chcą pracować dla mieszkańców, a nie dla własnych interesów.

Nie mam nad sobą szefa w A. ani setek partyjnych działaczy czekających na zatrudnienie. Jestem niezależnym kandydatem i chcę, żeby N. był zarządzany sprawnie przez osoby doświadczone, a nie legitymujące się członkostwem partii.

Jako prezydent N. przeprowadzę weryfikację wszystkich osób zatrudnionych w ciągu ostatnich dwóch lat w urzędzie oraz miejskich spółkach. Każdy przypadek zostanie przeanalizowany pod kątem możliwych przesłanek nepotyzmu, kolesiostwa czy braku transparentności przy przeprowadzaniu konkursów. Jeśli taki przypadek zostanie ujawniony, to osoby te nie utrzymają swoich funkcji.

W ich miejsce zatrudnimy specjalistów z najlepszymi kwalifikacjami - wyłonionych w transparentnych konkursach, zarówno spośród pracowników urzędu, jak i kandydatów zewnętrznych.

Jednym z największych problemów jest przy tym szklany sufit nad głowami urzędników niskiego i średniego szczebla. Często na tych stanowiskach pracują osoby doświadczone i kompetentne, które chciałyby działać dla miasta, ale nie mają ani wsparcia, ani możliwości rozwoju. Dlatego moja prezydentura będzie dla takich osób szansą.”

Dowód: print screen posta z fb z 21.09.godz.11.50 k.11

W poście na swoim profilu na stronie E. z 21.09.2026r. godz. 16.38 V. I. zawarł stwierdzenia:

„W zarządach (...) spółek zasiada łącznie 28 osób. Rekordzistami są Wodociągi, których zarząd liczy 6 osób oraz (...) Holding (...) z zarządem złożonym z 5 członków. Z kolei członków rad nadzorczych mamy aż 43. Zgodnie z prawem mogłoby być ich o połowę mniej...To dodatkowe koszty wynagrodzeń i premii, a przede wszystkim rozmycie odpowiedzialności za podejmowane decyzje. Spółki miejskie są dziś często postrzegane jako przykłady nepotyzmu i przechowalnia dla osób związanych z partiami politycznymi. Nie ma potrzeby, aby zarządy były aż tak rozbudowane. Dlatego zmniejszę ich liczebność do ustawowego minimum - zarządy będą składać się z 1 lub 2 osób, a rady nadzorcze będą wyłączenie 3-osobowe. Dziś N. potrzebuje specjalistów, którzy będą skutecznie zarządzać i kontrolować działalność spółek, a nie nominatów partyjnych traktujących te stanowiska jako dodatkowe źródło dochodu. A. zarządy, jawne konkursy i transparentność to realne oszczędności dla miasta liczone w milionach złotych rocznie.”

Dowód: print screen posta z fb z 21.09.godz.16.38 k. 11v

W poście na swoim profilu na stronie E. z 22.09.2026r. godz. 13.39 V. I. zawarł stwierdzenia:

„Jedną z pierwszych decyzji, jakie podejmę jako prezydent, będzie zlecenie niezależnego audytu Urzędu Miasta, spółek i jednostek miejskich.

Przeanalizowane zostaną umowy, faktury, zlecenia, wydatki oraz zasady zatrudniania. Trzeba przeanalizować również rozbudowaną strukturę organizacyjną miasta i zlikwidować zbędne stanowiska kierownicze oraz departamenty, dla których nie ma uzasadnienia.

Sprawdzimy, gdzie występują nieuzasadnione koszty i gdzie można znaleźć oszczędności, które nie będą obciążać mieszkańców. Po jego zakończeniu wyniki zostaną upublicznione, bo N. mają prawo do jasnych informacji, o tym, na co wydawane są ich pieniądze.

N. potrzebuje niezależności, przejrzystych finansów i odpowiedzialnego zarządzania.

Dowód: print screen posta z fb z 21.09.godz.16.38 k. 10v

W artykule dla portalu LoveKrakow.pl z 22.10.2025r. została zacytowana wypowiedź V. I.: „ N. ma dziś przynajmniej o 15 proc. wyższe koszty administracyjne niż inne duże miasta”

Dowód: wydruk z LoveKrakow.pl artukył pt „V. I. zostaje prezydentem. Jaką ma receptę na zadłużenie N.- załącznik do odpowiedzi na wniosek k.38-43

W artykule dla portalu LoveKrakow.pl z 29.10.2025r. została zacytowana wypowiedź V. I. z XXXVIII nadzwyczajnej sesji Rady Miasta N. z 23.10.2025r. : „Po tym jak zostałbym prezydentem poprosiłbym o listę tych osób, które zostały zatrudnione w urzędzie po 7 maja 2024 roku, czyli po dniu zaprzysiężenia J. Z. (1) na urząd prezydenta, każda z tych osób byłaby przeglądnięta pod kątem czy dostała pracę po znajomości, po linii partyjnej, to nie jest trudno, wystarczy sprawdzić, co robi ta osoba, czy pracuje dobrze czy źle”, i dalej: „Sądzę, że przytłaczająca większość z tych osób pracuje źle, bo dostała tę pracę po znajomości bądź po linii partyjnej i wszystkie te osoby byłyby zwolnione, a następnie tą samą procedurę powtórzylibyśmy w spółkach miejskich i w innych miejscach, sądzę, że to byłoby dobre kilkaset osób do zwolnienia, tłustych kotów, których zatrudniliście, które nic nie robią i które nadają się do zwolnienia.

Dowód: wydruk z LoveKrakow.pl artykuł pt „„Tłuste koty” za 6, 5 tys. Kto chce zwalniać setki miejskich urzędników i dlaczego”- załączniki do odpowiedzi na wniosek k.51-55, k. 50

W wywiadzie V. I. dla C. B. w programie „Poranne rozmowy zero” z dnia 2.09.2026r. kandydat w odpowiedzi na pytanie o największej wyzwania 100 pierwszych dni i podejmowane decyzje zawarł wypowiedź: „Po pierwsze, w N. mieliśmy do czynienia (…) z tak zwaną epidemią kolesiostwa, czyli z namiotami partyjnymi, z nadania partyjnego, często niekompetentnymi. (…) więc takich przypadków było mnóstwo. No i trzeba po prostu przeglądnąć te osoby, które zatrudnił.” Na dalsze pytanie C. B.: „to ile?” Kandydat V. I. odpowiedział: „211 utworzono nowych stanowisk w Urzędzie Miasta. W ciągu tych dwóch lat prezydentury J. Z. (1) co najmniej drugie tyle w spółkach miejskich. Nie mamy pełnych danych, ale wiem że to jest jeszcze więcej, a to mówimy o nowych stanowiskach, a dodatkowo część osób została zatrudniona przez J. Z. (1) na stanowiska, które się opróżnili, bo na przykład ktoś poszedł na emeryturę, jakiś dyrektor wieloletni i. Więc to jest moim zdaniem skala rzędu ponad tysiąca osób. „

Na dalsze pytanie C. B.: „to będą jakieś wielkie czystki w N. czy wielka weryfikacja?” Kandydat V. I. odpowiedział:” Uważam, że tak, że (...) na to zasługują.”

Dowód: fragment wywiadu na pendrive – załącznik do odpowiedzi na wniosek, transkrypcja nagranej wywiadu – k. 36-37

Powyższe okoliczności Sąd ustalił w oparciu o powołane dokumenty i nagrania, których prawdziwość nie była kwestionowana przez żadną ze stron, zatem nie było powodu, aby odmówić im waloru pełnej wiarygodności.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Wniosek zasługiwał na częściowe uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 111 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy, jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe, materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia: zakazu rozpowszechniania takich informacji, przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje, nakazania sprostowania takich informacji, nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste, nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone, a także nakazania uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 100.000 zł na rzecz organizacji pożytku publicznego.

Przewidziany w art. 111 Kodeksu wyborczego szczególny tryb ochrony znajduje zastosowanie do wypowiedzi pozostających w związku z prowadzoną agitacją wyborczą i zawierających informacje nieprawdziwe. Dla zastosowania ochrony konieczne jest zatem ustalenie, że zakwestionowana wypowiedź stanowiła element agitacji wyborczej, zawierała informację poddającą się weryfikacji według kryterium prawdy i fałszu oraz że informacja ta była nieprawdziwa. Tryb ten nie służy natomiast weryfikowaniu ocen, opinii czy prognoz, które ze swej natury nie mogą zostać uznane za prawdziwe albo fałszywe.

W realiach niniejszej sprawy nie budziło wątpliwości Sądu, że zakwestionowana wypowiedź uczestniczki pozostawała w bezpośrednim związku z prowadzoną kampanią wyborczą. Została wygłoszona podczas publicznej debaty kandydatów na Prezydenta Miasta N., w ramach bezpośredniej wymiany wypowiedzi pomiędzy Z. B. (1) a V. I., i odnosiła się do przedstawianych przez niego zamierzeń dotyczących funkcjonowania Urzędu Miasta N. oraz polityki kadrowej. Tym samym stanowiła formę agitacji wyborczej w rozumieniu art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego.

Istota sporu sprowadzała się natomiast do oceny charakteru i prawdziwości stwierdzenia uczestniczki: „C. mówimy o zwolnieniach na poziomie 20–15%, bo tak pan radny komunikuje, to jest znacznie więcej niż tylko kadra zarządzająca. To są po prostu zwolnienia grupowe”, a następnie: „Pójście do (...) magistratu z hasłem zwolnienia 15–20% jest absolutnie paraliżujące dla pracy urzędników już w dniu dzisiejszym”.

Wypowiedź tę należało oceniać jako całość i w kontekście przebiegu debaty, przy jednoczesnym rozróżnieniu zawartych w niej elementów ocennych od twierdzeń dotyczących faktów.

Określenia odnoszące się do „zwolnień grupowych” czy też do „paraliżującego” wpływu zapowiadanych zmian na funkcjonowanie urzędu mają w znacznej mierze charakter ocenny. Stanowiły one wyraz stanowiska uczestniczki co do możliwych następstw realizacji programu konkurencyjnego kandydata. Uczestniczka była uprawniona do krytycznej oceny zamierzeń V. I., w tym do przedstawiania własnego stanowiska co do możliwego wpływu zapowiadanej przez niego weryfikacji zatrudnienia na funkcjonowanie Urzędu Miasta N..

Inny charakter miało jednak stwierdzenie, że V. I. komunikuje zamiar zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N..

W tym zakresie istotne znaczenie miało użycie przez uczestniczkę sformułowania „bo tak pan radny komunikuje”, a następnie odwołanie się do „pójścia do (...) magistratu z hasłem zwolnienia 15–20%”. Uczestniczka nie przedstawiła wskazanego przedziału procentowego jako własnej oceny, prognozy czy rezultatu interpretacji wcześniejszych wypowiedzi V. I.. Sposób sformułowania wypowiedzi wskazywał natomiast, że to sam V. I. miał komunikować konkretny zamiar zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N..

Tak rozumiane stwierdzenie miało charakter informacji o fakcie i poddawało się obiektywnej weryfikacji. Możliwe było bowiem ustalenie, czy V. I. rzeczywiście publicznie komunikował zamiar zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N..

Przedmiotem niniejszego postępowania nie było natomiast ustalenie, ilu pracowników mogłoby w rzeczywistości utracić zatrudnienie w przypadku realizacji wszystkich zapowiadanych przez V. I. działań, ani dokonanie przez Sąd prognozy skutków jego programu dotyczącego polityki kadrowej. Nie było również rzeczą Sądu ustalanie, do jakiej procentowej redukcji zatrudnienia mogłyby hipotetycznie doprowadzić zapowiadane działania. Dla rozstrzygnięcia sprawy istotne było wyłącznie ustalenie, czy sam V. I. komunikował zamiar zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N..

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do takiego ustalenia.

Sąd miał przy tym na uwadze przedstawione przez uczestniczkę materiały dokumentujące wcześniejsze wypowiedzi V. I.. Wynikało z nich, że wypowiadał się on zdecydowanie o potrzebie przeprowadzenia audytu, weryfikacji zatrudnienia w Urzędzie Miasta N. i podmiotach miejskich, ograniczenia części stanowisk oraz zwolnienia osób, których zatrudnienie wiązał z kryteriami pozamerytorycznymi. W jednej z wcześniejszych wypowiedzi posługiwał się również określeniem „dobre kilkaset osób do zwolnienia”, zaś w innych wskazywał na znaczną skalę osób, których zatrudnienie – w jego ocenie – powinno zostać poddane weryfikacji. W żadnej z przytoczonych wypowiedzi kandydat jednak wprost nie zakomunikował, iż konieczne jest lub planuje zwolnienie 15-20% urzędników. Plany redukcji zatrudnienia nawet o kilkaset osób z uwagi na negatywną weryfikację ich kompetencji merytorycznych na zajmowanym stanowisku, nie jest równoznaczne z tak kategorycznym sformułowaniem jako padło z ust kandydatki Z. B. (1),

Okoliczności te stanowiły istotny kontekst spornej wypowiedzi i nie mogły zostać pominięte. Uzasadniały one możliwość formułowania przez uczestniczkę krytycznych, nawet daleko idących ocen dotyczących potencjalnych następstw realizacji programu V. I.. Nie pozwalały jednak na przypisanie mu jako faktu komunikowania zamiaru zwolnienia konkretnie 15–20% pracowników Urzędu Miasta N..

Należało bowiem odróżnić treść rzeczywiście formułowanych przez kandydata wypowiedzi od wniosków, jakie jego konkurent polityczny mógł na ich podstawie wyprowadzać. Uczestniczka mogła wskazywać, że w jej ocenie zapowiedzi V. I. oznaczałyby znaczącą redukcję zatrudnienia, mogą prowadzić do szeroko zakrojonych zwolnień czy negatywnie wpłynąć na funkcjonowanie urzędu. Jeżeli jednak wskazany przez nią przedział 15–20% stanowił rezultat jej własnej interpretacji wcześniejszych wypowiedzi kontrkandydata, nie było podstaw do przedstawienia go jako treści komunikowanej przez samego V. I..

Właśnie użycie zwrotu „bo tak pan radny komunikuje” powodowało, że w tej części wypowiedź uczestniczki wykraczała poza sferę dopuszczalnej oceny czy prognozy i przybierała postać twierdzenia o fakcie.

Sąd miał przy tym na względzie, że wypowiedź została sformułowana w ramach debaty politycznej, w której granice dopuszczalnej krytyki są szerokie. Kampania wyborcza ze swej istoty wiąże się z konfrontacją programów, ostrą polemiką oraz krytyczną oceną stanowisk konkurentów. Nie oznacza to jednak dopuszczalności przypisywania kontrkandydatowi konkretnej deklaracji jako przez niego sformułowanej, jeżeli z materiału dowodowego nie wynika, aby deklarację taką złożył. Szerokie granice debaty politycznej nie znoszą bowiem rozróżnienia pomiędzy oceną a informacją o fakcie.

W konsekwencji Sąd uznał, że informacja, jakoby V. I. komunikował zamiar zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N., była informacją nieprawdziwą w rozumieniu art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego.

Uzasadniało to zastosowanie odpowiednich środków ochrony, mianowicie w pierwszej kolejności zastosowanie środka przewidzianego w art. 111 § 1 pkt 1 Kodeksu wyborczego i zakazanie uczestniczce dalszego rozpowszechniania wskazanej informacji. Z uwagi na trwającą kampanię wyborczą oraz charakter informacji zasadne było zapobieżenie jej dalszemu rozpowszechnianiu przez uczestniczkę. Z tych względów Sąd orzekł jak w punkcie I postanowienia, obejmując zakazem również twierdzenia o treści tożsamej lub znaczeniowo równoważnej.

Zasadne było również nakazanie uczestniczce sprostowania nieprawdziwej informacji na podstawie art. 111 § 1 pkt 3 Kodeksu wyborczego. Sam zakaz dalszego rozpowszechniania informacji nie usuwał bowiem skutków jej wcześniejszego publicznego przekazania. Zakwestionowana wypowiedź została wygłoszona podczas publicznej debaty wyborczej transmitowanej przez środki masowego przekazu, a zatem odpowiednim sposobem usunięcia skutków naruszenia było dotarcie do odbiorców z jednoznacznym sprostowaniem tej informacji.

Mając na względzie publiczny charakter wypowiedzi oraz potrzebę zapewnienia sprostowaniu odpowiedniego zasięgu, Sąd uznał za adekwatne nakazanie uczestniczce publikacji sprostowania na jej publicznych profilach w serwisach E. i U., w serwisach internetowych Radia (...) i TVP (...), a także jego emisji w TVP (...) oraz na antenie Radia (...), na zasadach szczegółowo określonych w punktach II–V postanowienia.

Nakaz publikacji sprostowania na profilach uczestniczki w serwisach E. (...) U. nie wynikał przy tym z ustalenia, że uczestniczka wcześniej rozpowszechniała tam kwestionowaną wypowiedź. Okoliczność taka nie została wykazana. Profile te stanowią jednak własne, darmowe, publicznie dostępne kanały komunikacji uczestniczki, umożliwiające szybkie dotarcie sprostowania do odbiorców jej publicznego przekazu. Zastosowanie tych kanałów jako miejsca publikacji sprostowania służy zatem realizacji funkcji korygującej środka przewidzianego w art. 111 § 1 pkt 3 Kodeksu wyborczego i nie oznacza ustalenia, że nieprawdziwa informacja była wcześniej rozpowszechniana przez uczestniczkę właśnie za ich pośrednictwem.

Treść sprostowania została przez Sąd ograniczona do elementów pozostających w bezpośrednim związku ze stwierdzoną nieprawdziwością informacji. Uczestniczka została zatem zobowiązana do oświadczenia, że jej wypowiedź podczas debaty, w której stwierdziła, iż V. I. komunikuje zamiar zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N., była nieprawdziwa, że V. I. takiego zamiaru nie komunikował oraz że nie miała podstaw do przedstawienia tego twierdzenia jako faktu.

Ograniczenie sprostowania do Internetu, w szczególności do profili uczestniczki w serwisach społecznościowych, nie zapewniałoby porównywalnej możliwości dotarcia do widzów debaty telewizyjnej. Odbiorca programu telewizyjnego nie musi korzystać z tych profili ani poszukiwać w Internecie informacji o późniejszym rozstrzygnięciu sądu. Nie ma też podstaw do założenia, że każdy widz zakwestionowanej wypowiedzi zapozna się z informacją o jej sprostowaniu opublikowaną w innym rodzaju medium. Sąd nie zakładał tożsamości wszystkich odbiorców obu emisji ani nie opierał rozstrzygnięcia na nieustalonej liczbie widzów. Istotna była realna możliwość skierowania korekty do odbiorców tego samego programu telewizyjnego.

Za publikacją w telewizji przemawiał również charakter prostowanej informacji. Dotyczyła ona programu kandydata w zakresie funkcjonowania urzędu i została powiązana z przewidywanymi skutkami dla jego sprawności. Była zatem zdolna wpływać na ocenę kandydata przez wyborców. Wobec zbliżającego się ponownego głosowania skuteczność ochrony wymagała szybkiej korekty w medium, w którym informacja została przekazana. Samo powstrzymanie uczestniczki od ponownego wygłaszania tej informacji nie korygowałoby wiedzy widzów, którzy usłyszeli ją wcześniej.

Zakres obowiązku telewizyjnego został ograniczony do pojedynczej, 30-sekundowej emisji sprostowania w TVP N., w oznaczonym przedziale godzinowym. Oświadczenie dotyczy jednej, ściśle wskazanej informacji. Nie obejmuje prezentacji programu kandydata ani dodatkowej wypowiedzi wyborczej. Statyczna plansza, czytelna czcionka i brak komentarzy mają zapewnić rozpoznawalność oraz zrozumiałość samej korekty. Oznaczenie przedziału godzin emisji służy temu, aby wykonanie obowiązku nie sprowadziło się do publikacji w porze czyniącej sprostowanie praktycznie niedostrzegalnym, pozostawiając nadawcy wybór konkretnego momentu w tym przedziale. Taki sposób wykonania obowiązku pozostaje ograniczony do celu informacyjnego.

Podstawę określenia miejsca i terminu publikacji stanowi art. 111 § 4 Kodeksu wyborczego, zaś § 5a tego przepisu wprost przewiduje sprostowania publikowane w programach nadawców radiowych i telewizyjnych. Wykonanie obowiązku nie wymaga ponownej emisji debaty ani powrotu do tej samej audycji. Może nastąpić przez wyodrębnioną publikację sprostowania w programie wskazanego nadawcy, z zachowaniem przepisów, do których odsyła art. 111 § 5a.

Sąd oddalił natomiast wniosek w zakresie żądania nakazania uczestniczce opublikowania i wystosowania przeprosin, w tym przeprosin zawartych w żądanych przez wnioskodawcę oświadczeniach, jak również w zakresie żądania skierowania do V. I. podpisanego własnoręcznie oświadczenia uczestniczki zawierającego przeprosiny.

Wskazać należy, iż w świetle dyspozycji art. 111 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego, który przewiduje możliwość nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone, w sytuacji rozpowszechniania nieprawdziwych informacji Sąd nakazuje przeproszenie danej osoby wyłącznie w sytuacji, kiedy dojdzie do naruszenia dóbr osobistych danej osoby. Wnioskodawca nie wykazał, aby kwestionowana wypowiedź miała naruszać dobra osobiste V. I., a jeśli tak, to jakie. W ocenie Sądu kwestionowanej wypowiedzi nie można zakwalifikować jako naruszającej dobra osobiste V. I.. Wprawdzie była to wypowiedź krytyczna, jednak nie zawierała ona obraźliwych, pogardliwych czy wulgarnych stwierdzeń pod adresem kontrkandydata. Z uwagi na powyższe żądania nakazania przeproszenia podlegały oddaleniu.

Nie zasługiwało również na uwzględnienie żądanie usunięcia przez uczestniczkę wszelkich publicznie dostępnych publikacji zawierających kwestionowaną informację. Materiał dowodowy pozwalał na ustalenie, że sporna wypowiedź została wygłoszona przez uczestniczkę podczas debaty wyborczej w dniu 22 września 2026 r. Nie wykazano natomiast, aby po zakończeniu debaty uczestniczka samodzielnie zamieściła lub dalej rozpowszechniała fragment zawierający tę wypowiedź na swoich profilach w serwisach społecznościowych bądź w innych pozostających pod jej kontrolą kanałach komunikacji.

Sama okoliczność, że zapis debaty był następnie dostępny w Internecie za pośrednictwem kanałów podmiotów ją transmitujących lub publikujących, nie może zostać utożsamiona z dalszym rozpowszechnianiem spornej informacji przez uczestniczkę. Nie wykazano zatem istnienia publikacji pozostających w dyspozycji uczestniczki, których usunięcie mogłoby zostać jej nakazane. Wniosek w tym zakresie podlegał zatem oddaleniu.

Sąd oddalił również wniosek w zakresie żądania opublikowania sprostowania i przeprosin w „Gazecie (...)”. W ocenie Sądu żądanie to było nieadekwatne do dokonanego naruszenia i sposobu wcześniejszego rozpowszechnienia informacji oraz zakresu ochrony koniecznej do usunięcia jego skutków. Kwestionowana wypowiedź nie została rozpowszechniona za pośrednictwem tego tytułu prasowego, zaś „Gazeta (...)”, w przeciwieństwie do własnych publicznych profili uczestniczki, stanowi zewnętrzny środek przekazu, który nie pozostawał w bezpośrednim związku z zakwestionowaną wypowiedzią. Jednocześnie zakres sprostowania nakazanego w punktach II–V postanowienia zapewnia odpowiednio szerokie dotarcie informacji korygującej. Nakazanie dodatkowej publikacji na połowie pierwszej strony „Gazety (...)”, w formie szczegółowo określonej przez wnioskodawcę, stanowiłoby w tych okolicznościach środek nadmierny i nieadekwatny do potrzeby usunięcia skutków stwierdzonego naruszenia.

W ocenie Sądu żądanie zapłaty na rzecz organizacji pożytku publicznego również nie zasługiwało na uwzględnienie. Zastosowane wobec uczestniczki środki – zakaz rozpowszechniania nieprawdziwej informacji oraz nakazanie dokonania publikacji sprostowania za pośrednictwem kilku niezależnych od siebie, mających szeroki zasięg kanałów komunikacji – w wystarczającym stopniu prowadzą do usunięcia skutków stwierdzonego naruszenia i stanowią reakcję adekwatną do jego charakteru i stopnia.

Środek przewidziany w art. 111 § 1 pkt 6 Kodeksu wyborczego ma charakter fakultatywny, a jego zastosowanie nie jest automatyczną konsekwencją stwierdzenia rozpowszechnienia informacji nieprawdziwej. W realiach niniejszej sprawy zastosowane przez Sąd środki bezpośrednio zmierzają zarówno do zapobieżenia dalszemu rozpowszechnianiu nieprawdziwej informacji przez uczestniczkę, jak i do skorygowania informacji już przekazanej odbiorcom. Zakres i sposób publikacji sprostowania zapewniają przy tym odpowiedni zasięg informacji korygującej. W konsekwencji dodatkowe nałożenie na uczestniczkę obowiązku zapłaty kwoty 10.000 zł na rzecz organizacji pożytku publicznego nie było konieczne dla osiągnięcia celu ochrony udzielanej w niniejszym postępowaniu.

Dodatkowo należało mieć na uwadze, że nie wykazano, aby po debacie uczestniczka samodzielnie podejmowała dalsze działania polegające na powielaniu kwestionowanej informacji. Okoliczność ta nie przesądzała sama przez się o bezzasadności żądania świadczenia na rzecz organizacji pożytku publicznego, lecz w połączeniu z zakresem zastosowanych przez Sąd środków przemawiała za uznaniem ich za wystarczające.

Nie można przy tym tracić z pola widzenia kontekstu, w jakim doszło do sformułowania spornej wypowiedzi. Wcześniejsze wypowiedzi V. I. dotyczące weryfikacji zatrudnienia, zmian kadrowych oraz możliwych zwolnień dawały uczestniczce podstawę do podjęcia tej problematyki w toku debaty oraz formułowania krytycznych ocen jego zamierzeń. Naruszenie nie polegało zatem na samym podjęciu przez uczestniczkę tematu możliwych zwolnień ani na negatywnej ocenie programu kontrkandydata, lecz na przedstawieniu konkretnego przedziału 15–20% urzędników do zwolnienia jako informacji komunikowanej przez V. I.. Okoliczność ta przemawiała za zastosowaniem środków bezpośrednio korygujących tę informację, bez potrzeby sięgania po wszystkie dalej idące środki objęte wnioskiem.

Zakres udzielonej ochrony pozostawał zatem adekwatny do charakteru stwierdzonego naruszenia. Z jednej strony zasadne było zakazanie uczestniczce dalszego rozpowszechniania informacji, że V. I. komunikował zamiar zwolnienia 15–20% pracowników Urzędu Miasta N. oraz zapewnienie dotarcia do odbiorców z jej sprostowaniem. Z drugiej strony brak było podstaw do ograniczania prawa uczestniczki do krytycznej oceny zapowiadanej przez V. I. polityki kadrowej, w tym audytu, weryfikacji zatrudnienia czy możliwych zmian personalnych, o ile własne oceny i przewidywania nie były przedstawiane jako konkretne deklaracje kontrkandydata.

Z powyższych względów Sąd uwzględnił wniosek w zakresie określonym w punktach I–V postanowienia, natomiast w pozostałej części wniosek oddalił, o czym orzeczono w punkcie VI postanowienia.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wniosek został uwzględniony jedynie częściowo, przy jednoczesnym oddaleniu dalej idących żądań wnioskodawcy. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie znalazł dostatecznych podstaw do odstąpienia od zasady określonej w art. 520 § 1 k.p.c. i obciążenia kosztami postępowania wyłącznie jednego z uczestników. Z tych względów orzeczono jak w punkcie VII postanowienia.

Sędzia del. Marzena Stoces

Uzasadnienie liczy 55 300 znaków.

Dokument w bazie źródłowej