Art. 14. Zastrzeżenie zakazu zbycia lub obciążenia

1. W umowie zastawniczej dopuszczalne jest zastrzeżenie, przez które zastawca zobowiązuje się względem zastawnika, że przed wygaśnięciem zastawu rejestrowego nie dokona zbycia lub obciążenia przedmiotu zastawu.

2. Zbycie lub obciążenie przedmiotu zastawu rejestrowego, dokonane wbrew zastrzeżeniu, o którym mowa w ust. 1, jest ważne, jeżeli osoba, na której rzecz zastawca dokonał zbycia lub obciążenia, nie wiedziała i przy zachowaniu należytej staranności nie mogła wiedzieć o tym zastrzeżeniu w chwili zawarcia umowy z zastawcą.

3. W razie zbycia lub obciążenia przedmiotu zastawu rejestrowego wbrew zastrzeżeniu, o którym mowa w ust. 1, zastawnik może żądać natychmiastowego zaspokojenia wierzytelności zabezpieczonej tym zastawem.

Komentarz do Art. 14.

Przepis określa skutki zastrzeżenia umownego dotyczącego przedmiotu zastawu rejestrowego. W umowie zastawniczej zastawca może zobowiązać się wobec zastawnika, że do czasu wygaśnięcia zastawu nie sprzeda przedmiotu zastawu ani nie ustanowi na nim obciążenia. Zastrzeżenie to ogranicza więc możliwość rozporządzania przedmiotem zastawu w okresie jego obowiązywania, ale samo jego wprowadzenie nie powoduje, że każda czynność dokonana z naruszeniem tego zobowiązania będzie nieważna.

Zbycie lub obciążenie przedmiotu zastawu dokonane wbrew zastrzeżeniu pozostaje ważne, jeżeli osoba, na której rzecz zastawca dokonał zbycia lub obciążenia, nie wiedziała o zastrzeżeniu i przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się o nim dowiedzieć w chwili zawierania umowy z zastawcą. Ocena skutków takiej czynności odnosi się zatem do wiedzy tej osoby oraz do tego, czy mogła ona uzyskać informację o zastrzeżeniu przy zachowaniu należytej staranności.

Naruszenie zastrzeżenia wywołuje jednak konsekwencje w relacji między zastawcą a zastawnikiem. Jeżeli przedmiot zastawu zostanie zbyty lub obciążony wbrew umowie, zastawnik może żądać natychmiastowego zaspokojenia wierzytelności zabezpieczonej zastawem. Przepis łączy więc ochronę osoby, która działała bez wiedzy o zastrzeżeniu, z uprawnieniem zastawnika do niezwłocznego dochodzenia zaspokojenia zabezpieczonej wierzytelności.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2018 r. poz. 2017.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 13.Art. 15.