Art. 26. u.z.w.g. Pierwokup gminy; wywłaszczenie ograniczonych praw rzeczowych przy zmianie sposobu użytkowania gruntów…

1. (uchylony)

2. W razie sprzedaży nieruchomości stanowiącej wspólnotę gruntową, gminie przysługuje prawo pierwokupu.

3. (uchylony)

4. (uchylony)

5. Jeżeli interes gospodarczy Państwa uzasadnia zmianę sposobu użytkowania gruntów określonych w art. 1 ust. 2, wywłaszczenie ograniczonych praw rzeczowych osób uprawnionych następuje na zasadach i w trybie przepisów o wywłaszczeniu nieruchomości.

Komentarz do Art. 26. uzwg

Przepis określa dwa szczególne mechanizmy dotyczące nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową oraz praw osób uprawnionych do takich gruntów. Pierwszy z nich dotyczy sprzedaży nieruchomości. W takim przypadku gminie przysługuje prawo pierwokupu. Oznacza to, że sprzedaż tej kategorii nieruchomości została powiązana z uprawnieniem gminy do skorzystania z pierwszeństwa nabycia, na zasadach właściwych dla prawa pierwokupu. Przepis nie określa w tym miejscu terminu ani szczegółowego sposobu wykonania tego prawa, wskazuje natomiast jednoznacznie podmiot uprawniony oraz sytuację, w której prawo to powstaje, czyli sprzedaż nieruchomości stanowiącej wspólnotę gruntową.

Drugi mechanizm ma zastosowanie, gdy interes gospodarczy Państwa uzasadnia zmianę sposobu użytkowania gruntów określonych w art. 1 ust. 2. W takiej sytuacji może dojść do wywłaszczenia ograniczonych praw rzeczowych osób uprawnionych. Przepis odsyła w tym zakresie do zasad i trybu przewidzianych w przepisach o wywłaszczeniu nieruchomości. Nie ustanawia więc odrębnej procedury, lecz wskazuje, że wywłaszczenie tych praw ma przebiegać według regulacji dotyczących wywłaszczenia nieruchomości.

Ustępy 1, 3 i 4 są oznaczone jako uchylone, dlatego nie zawierają obecnie norm, które wpływałyby na zakres regulacji tego artykułu. W praktyce art. 26 wyznacza zatem ochronną rolę gminy przy sprzedaży wspólnoty gruntowej oraz określa podstawę ingerencji w ograniczone prawa rzeczowe, gdy przemawia za tym wskazany interes gospodarczy Państwa.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 1454.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 25. uzwg Art. 27. uzwg